जाहिरात
जाहिरात
Home >> Magazine >> Madhurima

Madhurima

  • देशाच्या स्वातंत्र्यसंग्रामापासून सामाजिक सुधारणांपर्यंत अनेकदा महाराष्ट्राच्या नावातील महानता सिद्ध झाली आहे. या परंपरेतील एक पायरी म्हणजे राज्याचे महिला धोरण. १९९४ मध्ये महिलांसाठी स्वतंत्र धोरण जाहीर करणारे महाराष्ट्र हे देशातील पहिले राज्य ठरले. त्यास यंदा पंचवीस वर्षे पूर्ण होत आहेत. यानिमित्ताने राज्यातील महिलांची स्थिती, त्यांचे प्रश्न, त्यांचा विकास, त्यांचे सक्षमीकरण आणि महिला धोरण या अनुषंगानं उहापोह करणारा लेख. स्त्रियां​​​​​​​च्या प्रश्नांना प्रकाशात आणणाऱ्या...
    June 25, 12:20 AM
  • लेकरानं काहीच न सांगताही त्याच्या मनातलं सगळं काही जाणणारी आई. पण आपल्यापैकी किती जण आईच्या मनात काय आहे हे जाणून घेण्याचा कधी प्रयत्न करत असतील...? माझी आई अनुसया नारायण जाधव. १९६० सालातल्या आठव्या इयत्तेपर्यंत शिकलेली. आमचे घर कायम नातेवाइकांनी भरलेले असायचे. याचं श्रेय अर्थातच आईला. बाबांची नोकरी फिरतीची. फक्त शनिवार रविवार ते घरी यायचे. अशा परिस्थितीत आईनं संपूर्ण कुटुंबाची जबाबदारी पार पाडली. आम्ही चार भांवडे. एक भाऊ इंजिनिअर, दुसरा व्यवसायात, बहीण आयुर्वेदिक डॉक्टर, मी वरिष्ठ...
    June 25, 12:18 AM
  • लिंग हे जैविक, तर लिंगभाव हे सामाजिक वैशिष्ट्य आहे. जैविक वैशिष्ट्य बदलता येत नसलं तरी सामाजिक वैशिष्ट्यात काळानुरूप बदल आवश्यक आहेत. प्रत्येक संस्कृतीत मुलगा आणि मुलगी यांच्या मूल्यमापनाच्या विशिष्ट पद्धती आहेत. त्यानुसार मुलामुलींच्या वेगळ्या भूमिका, त्यांचे गुणदोष, प्रतिसादाच्या पद्धती समाजाने ठरवून दिल्या आहेत. जन्मापासूनच मुलामुलींसाठी जणू एक भिन्न सामाजिक आणि सांस्कृतिक कृती कार्यक्रम आखून दिला जातो. यालाच लिंगभाव म्हटले जाते. विचारवंत अना ओकले यांनी सर्वात प्रथम...
    June 25, 12:16 AM
  • राजकारण, अर्थकारण या विषयांप्रमाणे क्रिकेट हासुद्धा महिलांच्या दृष्टीनं वाळीत टाकण्याचाविषय असं समजत असाल तर थोडं थांबा...महिलांना क्रिकेट आवडतं आणि त्यातलं कळतंसुद्धा...नुकत्याच झालेल्या भारत-पाक मॅचदरम्यानचा एका नवरोबाचा हा अनुभव... 30 मे ला क्रिकेटमधल्या महायुद्धाला प्रारंभ झाला अन् साऱ्या पुरुषांचे धाबे दणाणले. क्रिकेट म्हटलं की घरातही युद्ध सुरू होतं. तासन् तास टीव्हीसमोर बसलेला बाप, त्याच्या संगतीला कधी पॉपकॉर्न, भेळभत्ता, तर कधी पाणीपुरीचे मेनूकार्ड घेऊन गोंधळ घालणारी...
    June 25, 12:14 AM
  • ऑस्कर वाइल्डचं एक सुंदर वाक्य आहे, जी माणसं कायम स्वत:च्या साचेबद्ध विचार, वैशिष्ट्यांसह जगत असतात त्यांच्यात कल्पनाशक्तीची कमतरता असते. नवेपण, वेगळेपण तुमच्या कौशल्याचा विस्तार करते. तुमच्या विचारांना एक नवं अवकाश देते. एप्रिल, मे हे महिने नोकरदार महिलांसाठी खूप महत्त्वाचे असतात. या महिन्यांत त्यांच्या वर्षभराच्या कामाचं मूल्यमापन केलं जातं. या मूल्यांकनाच्या आधारेच मग पदोन्नती, पगारवाढ ठरते. क्षेत्र खासगी असो की सरकारी, नोकरीमध्ये चांगलं काम करणं हे स्पर्धेत टिकण्यासाठी...
    June 25, 12:12 AM
  • भाषा शिकणे हा एक ओघ आहे. त्याला नैसर्गिक पद्धतीनेच वाहू द्यावं. अन्यथा बोन्साय झालेली मुलं उद्याची आव्हानं पेलूच शकणार नाहीत. मुलांत काही व्यंग वाटत असेल तर जरूर चांगल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. परंतु नाहक चिंतातुर पालक होऊ नका. मुलांसोबत भाषा शिकण्याचा आनंद घ्या आणि मुलांनाही तो आनंद एन्जॉय करू द्या. कुणी म्हणतं मूल भाषा अनुकरणातून शिकतं. कुणी म्हणतं, मूल सतत परिसराला ऐकत राहतं, त्यातून व्यक्त होतं. मानवी गरजेतून मूल भाषा शिकतं. मानवी मेंदूच्या भाषा विभागाच्या तत्परतेवर भाषा शिकणं...
    June 25, 12:10 AM
  • शरीर तंदुरुस्तीसाठी योग करणार असाल त्यात सातत्य हवं. योगाभ्यासातल्या योगनिद्रा या मानसिक-भावनिक स्वास्थ्य देणाऱ्या उपयुक्त व्यायाम प्रकाराविषयी. नुकत्याच पार पडलेल्या आंतरराष्ट्रीय योग दिनाच्या निमित्तानं... मंडूक उपनिषदानुसार योगनिद्रा गाढ झोपेतील जागृत स्थिती मानली गेलीय. योगनिद्रा म्हणजे जागरूकता व झोप यामधील subconscious स्थिती. योगनिद्रेच्या नियमित सरावाने जीवनाकडे बघण्याचा दृष्टिकोन सकारात्मक, कलात्मक राहतो. विचार क्षमताही उत्तम राहते. योगनिद्रेचे विविध टप्पे शांत व स्वच्छ...
    June 25, 12:09 AM
  • इन्कम टॅक्स भरण्यासाठी पॅन कार्डची आवश्यकता असतेच. शिवाय पॅन कार्डचा उपयोग ओळखीचा दाखला म्हणूनही अनेक कामांमध्ये याची गरज भासते. पॅन कार्ड अर्थात पर्मनंट अकाउंट नंबर हा एक अल्फान्युमेरिक नंबर असतो. म्हणजेच या दहा आकडी क्रमांकामध्ये काही इंग्रजी संख्या आणि काही अक्षरं यांचा मिळून हा बनलेला असतो. जाणून घेऊयात हा पॅन क्रमांक कसा तयार होतो आणि काय आहे त्याचं महत्त्व. सुरूवातीची तीन अक्षरं पॅन कार्डवर छापलेली पहिली तीन अक्षरं इंग्रजी मुळाक्षरं असतात. ही मुळाक्षरं AAA पासून ZZZ पर्यंत...
    June 25, 12:08 AM
  • गझल म्हणजे केवळ प्रेम, आशिकी नाही. दैनंदिन अनुभवांना सहजसोप्या शैलीत मांडून वास्तवातला कडवडपणा, मानवी स्वभावाचे विचित्र कंगोरे शब्दबद्ध करणाऱ्या अजीजाबानू दाराब वफा यांच्याबद्दल आज... वली दखनी किंवा वली औरंगाबादीने दक्षिणेतली मधाळ उर्दू उत्तरेकडे म्हणजे दिल्लीत नेली. दिल्लीतल्या साहित्य विश्वाला त्याने प्रभावित केले. विली दखनी दिल्लीत गेल्यानंतरच खरेतर उर्दूचा बहर सुरू झाला. उर्दूला उर्दू म्हणण्याआधी रेख्ता असं म्हणलं जायचं. दिल्लीत बालपण आणि तारूण्यात आलेली उर्दू जन्मली...
    June 25, 12:05 AM
  • झोपताना अंगावर घ्यायची वस्तू एवढे सहजपणे पांघरूण या शब्दाबद्दल सांगता येईल. थंडी किंवा पावसाळ्याच्या गारव्यात पांघरुणात अंग झाकून पडून राहण्याची मजा काही औरच असते. नुसते पांघरूण म्हटले तरी घराघरात वेगवेगळे प्रकार दिसतात. नुसती बारीक चादर, सोलापुरी चादर, ब्लँकेट असे प्रकार असतात. ब्लँकेटमध्येही एक नरम व मऊ, तर दुसरे थोडे चुरचुरणारे असते. यापेक्षा वेगळा, आता कालबाह्य होत असलेला, पण ज्यांनी तो पांघरूण म्हणून वापरला आहे त्यांना खास आवडणारा प्रकार म्हणजे गोधडी. गोधडीत एक वेगळीच मायेची ऊब...
    June 25, 12:03 AM
  • कमेंट, शेअर आणि लाइक्सची संख्या वाढवण्याच्या नादात आपण आपल्या खूप साऱ्या वैयक्तिक गोष्टी, घटना, दैनंदिन आयुष्य आणि सततची अपडेट माहिती समाजमाध्यमांवर टाकतो आहोत. यातून अपेक्षित प्रतिसाद माध्यमावर मिळाला नाही तर वापरकर्ते मनोरुग्ण झाल्याचीही उदाहरणं आहेत. आपल्या आयुष्याचं मोल देऊन, बहुमूल्य वेळ व्यतीत करून समाजमाध्यमं वापरून आपण नक्की काय साध्य करणार आहोत... नुकतंच इंजिनिअरिंग झालेल्या अजिंक्य दंडवतेचंं फेसबुक अकाउंट ९ जूनला हॅक झालं. सध्या त्याचं profile name Peter Christopher असं दाखवतंय. जुन्या...
    June 18, 12:20 AM
  • मराठी साहित्यविश्वाला दलित आत्मकथनाने समृद्ध उंचीवर नेले आहे. इतरांच्या जीवनातील जडणघडणीतून प्रेरणा देणारा, त्याग, समर्पणाचं महत्त्व सांगणाऱ्या एका जिद्दी महिलेच्या आत्मचरित्राबद्दल... मराठी दलित आत्मकथनांमध्ये बलुतं, उचल्या, उपरा, हे मैलाचे दगड. दलित लेखिकांची जाणिवा समृद्ध करणाऱ्या आत्मचरित्रात ऊर्मिला पवार यांचे आयदान, मुक्ता सर्वगोड यांचे मिटलेली कवाडे, कुमुद पावडे यांचे अंत:स्फोट, यशोधरा गायकवाड यांचे माझी मी, शांताबाई कांबळे यांचे माझ्या जन्माची चित्तरकथा, शांताबाई दाणी...
    June 18, 12:18 AM
  • ऋषीची आई एका शाळेत सफाई कामगार म्हणून काम करायची तर वडील छोटीशी खासगी नोकरी करायचे. ऋषीच्या घरची परिस्थिती तशी बेताचीच होती. दहावीत शिकणारा ऋषी आणि बारावीत शिकणाऱ्या ज्ञानेशने कधी बापाकडे काही मागितले नाही. पण एकेदिवशी त्यांच्या आईने नवऱ्याकडे बांगड्या घेण्यासाठी पैसे मागितले. बायकोची इतकी लहान इच्छा आनंदानं पूर्ण करण्याऐवजी, इतके पैसे कमावतेस ना तू काम करून, त्यांचं काय करतेस? असा जिव्हारी लागणारा प्रश्न विचारत नवऱ्याने बायकोच्या डोळ्यात पाणी आणले. ऋषीच्या आईनं भरल्या डोळ्यांनी...
    June 18, 12:16 AM
  • ज्येष्ठ पत्रकार, साहित्यिक, समीक्षक आणि राष्ट्रीय - आंतरराष्ट्रीय पातळीवरील सामाजिक विषयांचे विवेचक दिवंगत अरूण साधू यांचा १७ जून हा जन्मदिवस. त्यानिमित्त अरूणजींसोबतच्या ४९ वर्षांच्या वैवाहिक आठवणी जागवल्या आहेत त्यांच्या पत्नी अरूणा यांनी... आमच्या ४९ वर्षांच्या संसारातील सुख-दु:खाच्या आठवणींनी मन भरून येते. हृदयाच्या गाभाऱ्यात जपलेल्या आठवणी डोळ्यांच्या कडा ओल्या करतात. आम्ही दोघेही विदर्भातील अमरावतीचे. अरुण आणि त्यांचे भावंड, आई नसल्यामुळे मामाकडेच मोठे झाले. आमच्या...
    June 18, 12:14 AM
  • मासिक पाळीबद्दल मधुरिमा अंकात डॉ. पवन चांडक यांचा लेख वाचला. एक पुरुष अशा दृष्टिकोनातूनही विचार करू शकतो हे वाचून आनंद वाटला. त्यासाठी लेखकाचे अभिनंदन. आजही हा विषय अजूनही म्हणावा तेवढा बोलला जात नाही. त्या काळात अपवित्र मानणाऱ्याची अजूनही कीव करावीशी वाटते. या निसर्गदत्त देणगीची आपण का अवहेलना करतो? २१ व्या शतकात वावरताना आजही हे सर्रास चालतं. खरं तर हा विचार करायला पाहिजे की पाळीचं रक्त स्त्रीच्या शरीरातच तयार होतं आणि जर गर्भ राहिला तर त्या रक्तावरच त्याचं पोषण होतं. मग हे रक्त खराब,...
    June 18, 12:12 AM
  • बाईच्या हाती फक्त पाळण्याची दोरीच शोभते असं नाही. गावकारभाराचा दोर महिलांनी हाती घेतल्यास काय चमत्कार घडू शकतो याचं आगसखांड (ता. पाथर्डी) हे गाव उदाहरण आहे. गावची लोकसंख्या फक्त 1352. गावातल्या महिलांनी बचत गटाच्या माध्यमातून गावाचा सर्वांगीण विकास साधला. दर महिन्याला पारावर बैठक घेऊन कर्त्या महिला दर महिन्याला गावात एखादे विकासकाम करतात. सरपंच, सोसायटी अध्यक्ष, ग्रामसेवक आदी गावातील सर्व महत्त्वाची पदे या महिलांच्या हाती आहेत. तब्बल दोन तपांच्या प्रयत्नांची ही यशोगाथा. ऊस तोडणी हे...
    June 18, 12:10 AM
  • नाकारले जाणे ही समोरच्या व्यक्तीची प्रतिक्रिया असू शकते. तो समोरच्या व्यक्तीचा भाग आहे. तो आपल्यासाठी किती महत्त्वाचा आहे हे ठरवता आहे पाहिजे. आपल्या आत किती जाऊ द्यायला हवे हे ठरवायचे. आपण कुणाच्या प्रतिक्रियांचे काही करू शकत नाही. ते त्यांचे मत आहे. आपण ते कसे घेतो हा आपला भाग आहे. प्रश्न : मी सीएचा विध्यार्थी आहे, माझी परीक्षा तोंडावर आलेली आहे, पण अभ्यासात मन एकाग्र करता येत नाहीये. जुन्या आठवणी खूप त्रास देतात, विसरता येत नाहीत. परीक्षा तोंडावर आहे. अभ्यासाला बसल्यावर भूतकाळातील काही...
    June 18, 12:09 AM
  • आजच्या मुलांंना सामाजिक परिस्थितीमध्ये जुळवून घेण्यात जी अडचण येते ती अडचण पालकांच्या थोड्याशा बदलांनी कमी करता येऊ शकते. पालकांची चिंता कमी झाली की पालक आनंदी. आणि पालक आनंदी तर मुलंही आनंदी. मूल आनंदी असावं हेच खरं पालकांना हवं असतं. मग करूया चिंता कमी आणि जगूया आनंदी. आजच्या गतिमान जीवनात इतक्या वेगानं बदल होताहेत की त्याचं आकलन होण्याआधीच गोष्ट घडून गेलेली असते. मग काळजी, भीती आणि चिंता. या बदलांना आपण कसेबसे ऍडजेस्ट करतो. पण मुलं हे कसं करतील अशी काळजी पालक म्हणून वाटते. या काळजीचं...
    June 18, 12:08 AM
  • हल्ली प्रत्येक लहान मोठ्या निमित्तानं, सार्वजनिक ठिकाणी सांस्कृतिक कार्यक्रमांचं आयोजन केलं जातं. अनेक कलाकार त्यात कला सादर करतात. समाजातल्या विविध स्तरांतील आणि जीवनमान असणारी मंडळी असे कार्यक्रम आयोजित करतात. कला सादर करणारा कलाकार जेवढा तयार असतो तेवढे प्रेक्षक तयार असतात का? भ्रष्ट नेत्यांनी, उद्योजकांनी आयोजित केलेल्या कार्यक्रमात अनेक श्रेष्ठ कलाकार आपली कला सादर करतात. अशाच एका मैफलीनंतर मी एका ख्यातनाम गायकाला त्याविषयी छेडले. तेव्हा ते म्हणाले, राजाश्रयाशिवाय कला...
    June 18, 12:07 AM
  • स्त्री मनातील भावभावनांना व्यक्त करतानाच सामाजिक, राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय भान राखणाऱ्या, ते भान लिखाणातून धीटपणे मांडणाऱ्या जेहरा निगाह. आपल्या लिखाणातून वाचकाला भविष्याचा प्रकाश दाखवणाऱ्या जेहराजींबद्दल आजच्या भागात... १९५० नंतरच्या काळातील यशस्वी शायरांच्या यादीतील एक प्रमुख नाव म्हणजे जेहरा निगाह. जेहराजींनी लेखनाची सुरुवात जरी गझलेपासून केली असली तरी नंतर कवितांच्या रचनांनी त्यांनी आकर्षित केले. त्यानंतर त्यांनी नज्म हा काव्य प्रकार खूप चोखंदळपणे हाताळला. त्यांच्या...
    June 18, 12:06 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED

    जाहिरात
      जाहिरात