Home >> Magazine >> Madhurima

Madhurima

  • विशिष्ट वयोगटात स्त्रियांना पाळी येते. तशीच विशिष्ट वयानंतर ती नैसर्गिकरीत्या बंदही होते. वैद्यकीय भाषेत त्याला मेनोपॉज म्हणलं जातं. मेनोपॉजचा काळ, त्या काळातली शारीरिक, मानसिक, भावनिक आंदोलनं, घ्यावयाची काळजी याबद्दल चर्चा करणारा आजच्या सदरातला लेख... मे नोपॉज, ऋतुसमाप्ती, रजोनिवृत्ती म्हणजे पाळी बंद होणे. कोणे एके काळी, मदर इंडियांची रेलचेल असलेला भारत आज मिस इंडिया म्हणून मिरवतो आहे. आपल्या लोकसंख्येचे सरासरी वय सध्या तरुण झाले आहे. पण आता आयुर्मानही वाढते आहे. लोक अधिक काळ जगत आहेत,...
    September 18, 07:59 AM
  • गणरायाला हिंदी चित्रपटसृष्टीनेही कायम मानवंदना दिली आहे. उत्सवाच्या दहा दिवसांचे चैतन्याने भारलेल्या, उत्साहाने रंगलेल्या वातावरणाचे चित्रीकरण अनेक चित्रपटांत दिसते. बाप्पाची मिरवणूक म्हणजे तर गायन, वादन आणि नर्तन यांचा संगम. चित्रपटातील अनेक गीतांनी या मिरवणुकीला सांगीतिक आवाज दिला. माझ्या लहानपणी वाडीतूनच कार्यकारी मंडळ निवडले जाई. त्यात राजकीय हस्तक्षेप नसे. तरुण मुले मंडप घालणे, स्टेज उभारणे, आरास करणे ही कामे करीत. वर्गणी सढळ हस्ते दिली जाई. चांगल्या कलाकारांचे गाणे, गाजलेली...
    September 18, 07:02 AM
  • दैनंदिन जगण्यातला तोचतोचपणा अनेकांना आवडत नाही. काही तरी वेगळं करावं असं त्यांना सातत्यानं वाटत असतं. पण हे वेगळं म्हणजे नक्की काय ते वेळीच कळत नाही. काही जण प्रयत्नपूर्वक आपल्या जीवनात नावीन्य आणतात. प्रत्येक गोष्टीला, घटनांना आणि मुख्य म्हणजे बदलांना खुल्या दिलानं सामोरं जातात. हे बदल कम्फर्ट झोनमधून बाहेर पडायला शिकवतात. त्यांना स्वत:ला आणि त्यांच्या आसपासच्या लोकांनाही... बारावीची परीक्षा द्यायची म्हणजे रात्रंदिवस अभ्यास करायला हवा, असा विचार करून मैथिली, नमिता, अनिकेत, सूरज,...
    September 18, 06:56 AM
  • कोणतीही ऊर्जा तयार होत नाही अथवा नष्ट होत नाही. फक्त एका ऊर्जा प्रकारातून दुसऱ्या ऊर्जा प्रकारामध्ये रूपांतरित होते. आता inverse square law म्हणजे काय तर प्रकाश जिथून निघतो त्या सोर्सची तीव्रता म्हणजे intensity ही त्या फोटोसेलच्या आणि सोर्सच्या मधल्या अंतराच्या वर्गाच्या व्यस्त प्रमाणात असते. फोटोसेलच्या प्रॅक्टिकलला नुसती धमाल असते. एक तर मोजून वीस मिनिटांचं प्रॅक्टिकल. दहा मिनिटं समजावून सांगायला आणि दहा मिनिटं रीडिंग्ज घ्यायला. पण हे समजावून द्यायलाच मी अर्धा तास घेते. कारण यात अशा खूप गोष्टी...
    September 18, 06:48 AM
  • कोणत्याही व्यावसायिक वा तांत्रिक शिक्षणाची पार्श्वभूमी नाही. बांधकामाचं ज्ञान नाही. इंग्रजी भाषेची ओळखही कामचलाऊ. मात्र, याही स्थितीत केवळ दहावी शिकलेल्या महिलांनी भूकंपात भुईसपाट झालेली घरं पुन्हा उभी केली. हा पुनर्वसनाचा पुढचा टप्पा होता. स्वत: प्रशिक्षण घेऊन प्रत्यक्ष गवंडी कामापासून गावाचा नकाशा तयार करण्यापर्यंत आणि सरकारदरबारी निधीसाठी पाठपुरावा करण्यापासून भ्रष्ट नेत्यांना धडा शिकवण्यापर्यंतची महिलांची ही झेप दाद देण्यासारखी आहे. बचत गट आणि महासंघाच्या माध्यमातून...
    September 18, 06:42 AM
  • मंगला गोडबोले यांना एकदा काय झालं... हे सगळ्यात उत्कंठावर्धक वाक्य वाटतं. त्यांना अशी उत्कंठा शमवणाऱ्या गोष्टी सांगायच्या आहेत. घरातल्या, आसपासच्या, मर्यादेतल्या भोवतालाच्या. संसारांगणिक अनंत विषय, पोकळ अभिमान-अहंकारांनी भरलेली आयुष्यं. यातून आपुला ठावो न सांडिता आपलं म्हणणं मांडत राहणं. ही त्यामुळे आयुष्याला समांतर राहिलेली कथायात्रा आहे असे त्यांना वाटते. या संग्रहातल्या बहुतांश कथा घटनाप्रधान आहेत, त्यांना निव्वळ वाचनीयतेपलिकडचे कथापण प्राप्त होते ते त्यांनी या मर्यादित ऐवजाची...
    September 18, 06:36 AM
  • आजच्या अंकातल्या बऱ्याच लेखांना बांधणारा एक अदृश्य धागा आहे, परिस्थितीवर मात करत किंवा तिला न जुमानता काही तरी घडवणाऱ्या, वेगळी कामगिरी करणाऱ्या सामान्य स्त्रियांचा. कव्हर स्टोरीमधली गीता असो की भूकंपानंतर आयुष्य नव्याने शब्दश: उभं करणाऱ्या स्त्रिया, अशिक्षित असूनही आयुष्याचे कंगोरे काव्यातून मांडणाऱ्या विमलताई असोत की महिलांवर पुरुषांनी केलेल्या विनोदांना कानाआड करून उत्तम विनोदी लिखाण करणाऱ्या मंगला गोडबोले; यांच्याबद्दल वाचलं की त्यांचं कौतुक वाटतं आणि त्यांनी कमावलेल्या...
    September 18, 06:32 AM
  • कोणत्याही प्रकारचे औपचारिक शिक्षण न घेताही आपल्या दैनंदिन जीवनातील घडमोडींवर भाष्य करणाऱ्या सोलापूरमधील कवयित्री विमल माळी यांच्याविषयी... मा गच्या वर्षी सोलापूरला एका साहित्य संमेलनाला गेले होते. तिथे एका चर्चासत्राचा कार्यक्रम सुरू होणार होता. त्या चर्चासत्राच्या कार्यक्रमासाठी निवेदक निवेदन करत असतानाच स्टेजवर अचानक डोक्यावर पदर घेतलेली, कपाळावर आडवं कुंकू लावलेली महिला मला बोलायचंय, मला माइक द्या, असे काही तरी म्हणत होती. निवेदक तिची समजूत काढून मावशी आता कार्यक्रम सुरू...
    September 18, 06:30 AM
  • कायम शिक्षकांची उदासीनता, शाळेला शिक्षक नाही, शासकीय कर्मचारी, शाळेचे शिक्षक यांच्या बदलीच्या बातम्या, आदिवासी आश्रमशाळेतील मुलांच्या अन्नातही होणारा भ्रष्ट कारभार यासाठी गाजलेला अमरावती जिल्ह्यातला धारणी तालुका. या तालुक्यातल्या एका छोट्या खेड्यात राहणारी गीता बेलपत्रे गावकऱ्यांमध्ये जलसंवर्धनापासून कुटुंबनियोजनापर्यंत जागृती घडवून आणते आहे. सत्यमेव जयते या सामाजिक जाणिवा जागृत करणाऱ्या मालिकेचे संशोधक दिग्दर्शक, ग्रामीण लोकसहभाग व शहरातील लोकांना चला गावी या आवाहनातून...
    September 18, 06:28 AM
  • आज आपण पहातो या जगामध्ये कोणी सोने दान करतात, कोणी पैसा, तर कोणी संपत्ती दान करून प्रतिष्ठा मिळवतात. काही लोकांना वाटते आपण मानव जन्माला आलोय तर असे काही कार्य करावे जेणेकरून पुढील जन्म चांगला मिळेल. असे कार्य गरीब, सर्वसामान्य लोक करू शकत नाहीत, परंतु इच्छा तर असते. त्यासाठी एकच असे दान आहे जे जिवंतपणी संकल्प करायचा आणि मृत्यूनंतर दान करायचे. ज्यासाठी पैसा, संपत्ती, सोनेनाणे याची गरज पडत नाही आणि जिवंतपणी आणि मृत्यूनंतर पण नावलौकिक होतो. ते म्हणजे नेत्रदान. नेत्रदान कोणीही करू शकतं....
    September 11, 07:08 AM
  • राज्यात विविध ठिकाणी सामाजिक वसा जोपासत नेटानं काम करणाऱ्या मेहनती, कर्तृत्ववान व्यक्तींना या सदराच्या माध्यमातून आपण भेटत असतो. या वेळी ओळख करून घेऊ, वन लागवड हा अत्यंत आवडीचा आणि जिव्हाळ्याचा विषय वयाच्या ब्याऐंशीव्या वर्षीही नेटानं पुढे नेत व्रतस्थपणे वृक्ष लागवड करणाऱ्या माधवराव बर्वे यांची. थिंक महाराष्ट्र डॉट कॉमची नाशिक जिल्हा संस्कृतीवेध मोहीम सुरू होती. थिंकचे कार्यकर्ते निफाड तालुक्यातील गावागावांत भटकंती करत कर्तृत्ववान मंडळींच्या भेटीगाठी घेत होते. ती भटकंती...
    September 11, 06:58 AM
  • साधारण नववीनंतर अकरावीला गतीचे नियम, त्वरण, गतिज ऊर्जा, स्थितिज ऊर्जा, उतारावरची गती आणि लंबकाची गती वगैरे शिकवली जाते. पण आजच्या या प्रयोगांतून सातवी-आठवीच्या मुलांच्या संकल्पनांचा पाया भरायला मदत होईल. घरात, बागेत हे प्रयोग करून त्यांच्यावर एकत्र चर्चा केल्यास मुलांच्या कुतूहलाला चालना मिळेल. मागच्या एका लेखात आपण लंबकाचे काही गुणधर्म बघितले. त्यातला मुख्य गुणधर्म हा होता की, लंबकाच्या आंदोलनासाठी लागणारा काळ हा फक्त लंबकाच्या लांबीवर अवलंबून असतो. एकाच लंबकाला लहानसा धक्का देऊन...
    September 11, 06:49 AM
  • धुडगूस, पिपाणी यांसारखे अनेक सिनेमे; ठष्ट, ती फुलराणी, ओवी यांसारखी उत्तमोत्तम नाटकं, आणि सध्याच्या फुलपाखरू मालिकेतल्या योग शिक्षिकेच्या भूमिकांसारख्या वेगवेगळ्या मालिकांमध्ये विविध व्यक्तिरेखा साकारणारी प्रसिद्ध अभिनेत्री हेमांगी कवी हिने मुंबईतल्या जे जे स्कूल ऑफ आर्ट््समधून फाइन आर्ट््सचं शिक्षण घेतलंय. तिच्या चित्रकार ते अभिनेत्री या प्रवासाविषयी या गप्पा... मुंबईतल्या जेजे कला महाविद्यालयाचे अनेक आजी-माजी विद्यार्थी चित्रकला, शिल्पकला, स्थापत्यशास्त्र, चित्रपट,...
    September 11, 06:42 AM
  • सोशल मीडियाशिवाय अनेकांना आपल्या संपर्कात राहता येतं, हे आपण विसरलो आहोत. सोशल मीडियाचा योग्य वापर जेवढा आवश्यक आहे त्याचपेक्षा त्यापासून आठवड्यातून किमान एक दिवस दूर राहता येणे जास्त आवश्यक आहे. पण प्रत्यक्षात सोशल मीडियापासून एक दिवसही दूर राहणे अनेकांना जमत नाही ही वस्तुस्थिती आहे. एखाद्या गोष्टीशिवाय जेव्हा आपण राहू शकत नाही किंवा तिचा वापर अटळ होतो याचा अर्थ त्या कृतीचं, त्या गोष्टीचं आपल्याला व्यसन लागलंय. सोशल मीडियावर मित्र-मैत्रिणींशी, नातेवाइकांशी संपर्क ठेवता येतो. या...
    September 11, 06:33 AM
  • ज्या व्यक्ती पुरुष किंवा बाई यापैकी कुठल्याही एकाच साच्यामध्ये बसत नाहीत त्यांना कदाचित आपण माणूसदेखील मानत नाही! लैंगिकतेची निराळी अभिव्यक्ती करणाऱ्या समाजातल्या घटकांवर आपण काही अन्याय केलेला आहे, याची जाणीव तरी मुळात प्रसारमाध्यमांना असते का? गेल्या आठवड्यात सर्वोच्च न्यायालयाने अतिशय महत्त्वाचा ऐतिहासिक निर्णय जाहीर केला, संमतीने होणाऱ्या समलैंगिक संबंधांना गुन्हा ठरवणारे कलम ३७७ रद्द करणारा. याने आपल्या देशातल्या लैंगिक अल्पसंख्याक मंडळींना मोठाच दिलासा मिळाला आहे....
    September 11, 06:25 AM
  • माझा मुलगा आता गुन्हेगार नाही असं लिहिलेली पाटी हातात घेऊन वडील उभे आणि आईने मुलाच्या गालावर ओठ टेकवले आहेत. हा फोटो आणि सोबतचं लिखाण गेल्या गुरुवारपासून तुम्हा अनेकांनी वाचलं असेल कदाचित. मुंबईतल्या अर्णब नंदी या १८ वर्षांच्या मुलाची ही कमिंग आउटची म्हणजे, वेगळ्या लैंगिकतेची व्यक्ती असल्याचं उघडपणे सांगणारी पोस्ट. सर्वोच्च न्यायालयाने संमतीसह ठेवलेले समलैंगिक संबंध हा गुन्हा नाही, असा निर्णय दिल्यानंतर अर्णबने त्याच्या मन की बात जगासमोर ठेवली. त्याच्यात हे धाडस येण्याचं १०० टक्के...
    September 11, 06:18 AM
  • भारतीय स्त्रीजीवनाचा इतिहास, विज्ञानाने सुसह्य केलेला स्त्रीचा वर्तमान आणि आशादायी भविष्यकाळ यांच्याकडे नीट निरखून पाहिलं तर आपले बरेचसे प्रश्न सुटू शकतात आणि सुखं वाट्याला येऊ शकतात. त्रिकालातील स्त्रीजीवनाचा वेध घेणाऱ्या सदरातला हा लेख. इ. स. पूर्व सुमारे २०० ते इ. स. १२०० या कालखंडात पहिली तीन-चार शतके मुलींचे उपनयन एक संस्कार म्हणून चालू होते. पण त्यानंतर वेदाध्ययन वगैरे काही होत नसे. इसवी सनाच्या पाचव्या शतकाच्या पुढे मुलींचा उपनयन संस्कार बंद झाला. त्यामुळे त्यांच्या प्राथमिक...
    September 11, 06:07 AM
  • गणपतीबाप्पाला निरोप देऊन झोपेच्या अधीन झालेल्या किल्लारी आणि आसपासच्या गावांना भूकंपाचा धक्का बसून सारं होत्याचं नव्हतं झालं, त्याला यंदा २५ वर्षं होत आहेत. भूकंपानंतर सरकारी व स्वयंसेवी संघटनांच्या माध्यमातून अव्याहत सुरू असलेल्या पुनर्वसनामुळे त्या कटू आठवणींतून लोक बाहेर पडलेत. भूतकाळ कुलूपबंद करून उमेदीनं भविष्याला सामोरे गेले आहेत. जात आहेत. पण आचारविचार स्वातंत्र्य नसलेल्या, स्वयंपाकघरात कोंडलेल्या बायाबापड्यांच्या नजरेतून या मोठ्या आपत्तीतून सावरणं म्हणजे काय होतं?...
    September 11, 05:59 AM
  • केवळ महिलांना स्वत:ला व्यक्त करता यावे, गावातल्या सासुरवाशिणींना माहेरी यायला मिळावे, यासाठी सातारा जिल्ह्यातील सुखेड आणि बोरी गावांमध्ये भरणाऱ्या शिव्यांच्या यात्रेला जाऊन तिथल्या उत्साही वातावरणाची अनुभूती देणारी कव्हर स्टोरी पुण्यातनं स्वारगेटवरून सातारा जिल्ह्यातल्या खंडाळ्याला जाणारी एसटी पकडून आम्ही तिघेजण निघालो. पावसाची रिपरिप चालूच होती. सकाळी लवकर निघाल्यामुळे एसटीत फार गर्दी नव्हती. पुणे सोडताच एसटीने वेग घ्यायला सुरुवात केली. एसटीच्या खिडकीतून बाहेर नजर जाईल...
    September 4, 05:29 AM
  • इंडोनेशियात जकार्ता आणि पालेमबांग येथे सुरू असलेल्या अाशियाई स्पर्धा दोन दिवसांपूर्वीच संपल्या. त्यात भारताची कामगिरी २०१४च्या इंचाॅन आशियाई स्पर्धांपेक्षा चांगली झाली आहे, आणि यात महिला क्रीडापटूंचा मोठा सहभाग आहे. हेप्टॅथलाॅनमध्ये सुवर्णपदक मिळवणारी सपना बर्मन असो की, ४ X ४०० रिले धावण्याच्या स्पर्धेत सुवर्ण मिळवणाऱ्या चौघी; हार्मोन्सच्या गडबडीमुळे वादाच्या भोवऱ्यात सापडल्यानंतरही त्यावर मात करून रौप्यपदक मिळवणारी धावपटू दुती चंद असो की, नेमबाजीत सुवर्ण मिळवणारी राही...
    September 4, 05:29 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED