जाहिरात
जाहिरात
Home >> Magazine >> Rasik

Rasik

  • आटपाट देशातल्या गोष्टी ही संग्राम गायकवाड यांची मनोविकास प्रकाशनाने नुकतीच प्रसिद्ध केलेली कादंबरी. वर वर पाहता आयकर खात्याने टाकलेल्या धाडीची ही कथा आहे.परंतु, ती केवळ निमित्तमात्र आहे. इथे लेखक एका तटस्थ आणि धारदार आरपारतेने आयकर विभागाच्या बंदिस्त विश्वाचे निरीक्षण करतो आहे नि त्याच वेळी बाहेरच्या व्यापक जगाचे, त्यातील जाणिवांचे, संवेदनांचे, विचारप्रवाहांचे आणि ताण्याबाण्याचेही दर्शन घडवतो आहे... आयकर खात्याने टाकलेली धाड हा सामान्य माणसांमध्ये कायमच कुतूहल निर्माण करणारा...
    January 13, 12:56 AM
  • नाटक जितकं नाट्यगृहात घडतं, त्याहून अधिक ते नाट्यगृहाबाहेर घडतं. बयाचदा घडण्याआधी बिघडतंसुद्धा. या घडण्या-बिघडण्यात शासन, निर्माते, नाट्यसंस्था, पतपुरवठादार, नाट्यकर्मी, सादरीकरण, त्याला प्रतिसाद देणारा प्रेक्षक, या साऱ्यांचाच कमी-अधिक प्रमाणात वाटा असतो. त्याची प्राधान्याने दखल घेत नाटक हा घटक केंद्रस्थानी ठेवून रंगमंचावरच्या आणि नाट्यगृहाबाहेरच्या विश्वातल्या घडामोडींचा धांडोळा घेणारे हे पाक्षिक सदर... का आम्ही मुंबई-पुण्यात जायचं? का एकाच खाेपटात चार-सहा जण राहायचं?...
    January 13, 12:50 AM
  • चारा छावणी हा माणदेशातला जीवन-मरणाचा प्रश्न आहे. यंदा पुन्हा एकदा म्हसवडमध्ये चारा छावणी लागली आहे. १ जानेवारीपासून. आठवड्याभरात साडेचार हजार जनावरे येऊन दाखल झाली आहेत. स्थिती इतकी गंभीर आहे की, पाणी फाउंडेशनच्या स्पर्धेत माण तालुक्यात पहिल्या आलेल्या टाकेवाडी गावातही टँकर चालू झालाय. एवढे मोठे शेतीपुढचे संकट आ वासून समोर उभे असताना, उद्या अन्नधान्य कसे मिळेल, याची चिंता करायची सोडून आपण मात्र वजन कमी कसे करावे, अशा चिंतेत आहोत... दुष्काळाचा चेहरा कसा दिसतो? दुभंगलेली जमीन, खंगलेली...
    January 13, 12:46 AM
  • सामाजिक-राजकीय-सांस्कृतिक परिघात चारही दिशांना घटना घडताहेत, एका पातळीवर त्या सूत्रबद्धपणे घडवूनही आणल्या जात आहेत. या घटनांचा वेग अफाट आहे. त्यात भावनिकदृष्ट्या वाहून जाणे अथवा घटनाशरण होत जाणे अनुभवास येत असताना विषयाचा गाभा ओळखून घटनांच्या मुळांचा शोध घेणारे हे पाक्षिक सदर... मोदी सरकारने (अख्ख्या सरकारचं हे व्यक्तिकेंद्रित नामकरण व्यक्तिशः मला अजिबात आवडत नाही, पण घडा भरवल्याची जबाबदारी निश्चित करण्यासाठीच मी हा शब्दप्रयोग वापरत आहे) मागच्या सोमवारी देशातील सवर्ण समाजातील...
    January 13, 12:38 AM
  • हे जग परिघापलीकडचं, प्रवाहाबाहेरचं आहे. इथल्या चेहयांची ओळख प्रस्थापित नाही, मात्र जीवनानुभव आणि अभिव्यक्ती अस्सल आहे. कविता, कथा, कादंबरी हा या अभिव्यक्तीचा आकृतिबंध आहे. मराठीच्या साहित्यप्रांतात त्यातून उजेडात येणारे ताणे-बाणे, त्यातून ठळक होत जाणारे अंत:प्रवाह यांची मनस्वीपणे नोंद घेणारे हे विस्तारित पाक्षिक सदर... कृषी संस्कृतीच्या कवींसह भटकेविमुक्त अशा दुर्लक्षित परिघांवरील कवी- लेखकांवर मी प्रामुख्याने आजवर लिहीत आलो आहे. एरवी लोकांत वावरताना अन् लिहिताना म्हणाल, तर मला...
    January 13, 12:34 AM
  • मनासारखा अवकाश मिळाला की आसपासचं सारंच लोभस होऊन जातं. कोलाहल मागे पडून मनाचा गाभारा खुणावू लागतो. निसटलेले क्षण, चिमटीत सापडलेले क्षण नवं रूप घेऊन समोर उभे ठाकतात. त्यातून सुरू होतो, आपला आपल्याशी वाद-संवाद आणि उलगडत जातात, जगण्याचे नानाविध अर्थ. त्याचेच हे पाक्षिक प्रतिबिंब... नथिंग, साडेचार वर्षांचा शिवराज पुन्हा ओरडून म्हणाला. अरे नथिंग काय? वॉट अंकल इज आस्किंग यू? जस्ट टेल युवर नेम, शिवराजची इरिटेट झालेली मॉम, त्याला समजावून सांगत होती, पण हा पठ्ठ्या काही ऐकायला तयार नव्हता. त्याचा...
    January 13, 12:23 AM
  • हाडे गोठवणारी थंडी उत्तर प्रदेशला नवी नाही. पण या कुडकूड थंडीतसुद्धा विलक्षण सळसळ निर्माण करण्याचा जोरदार प्रयत्न सुरु आहे. त्यास सगळ्यात महत्वाचे कारण दोन दिवसांनी सुरु होणारा प्रयागराज इथला अर्धकुंभ हेच आहे. योगी आदित्यनाथांनी झाडून सारे प्रशासन गेले वर्षभर या कामी जुंपलेले आहे. प्रशासनासोबतच योगी मंत्रिमंडळातल्या तब्बल २४ मंत्र्यांना इतर कामे बाजूला टाकून देशभरातल्या सगळ्या मुख्यमंत्र्यांना, राज्यपालांना, विदेशी राजदूतांना कुंभचे आमंत्रण देण्यासाठी पिटळण्यात आले आहे. हा...
    January 13, 12:16 AM
  • १५ जानेवारीपासून उत्तर प्रदेशातल्या प्रयागराज (पूर्वीचे अलाहाबाद) येथे अर्धकुंभ मेळा भरणार आहे. गंगा-यमुनेच्या संगमावर वसलेला असल्याने बहुसांस्कृतिक, बहुधर्मीय असे या कुंभचे पूर्वापार वैशिष्ट्य राहिले आहे. यंदाच्या कुंभमध्ये इतर संस्कृतींचा स्थान देण्यात आले असले तरीही हा जणू एकाच धर्माचा उत्सव असल्याच्या थाटात मुख्यत: २०१९ च्या सार्वत्रिक निवडणुका नजरेपुढे ठेवून त्याच्या मेगा इव्हेंट घडवून आणला जात आहे. या पार्श्वभूमीवर धर्मसत्ता आणि राजसत्तेच्या ऐतिहासिक, समकालीन संबंधांचा...
    January 13, 12:09 AM
  • हेतू स्वच्छ आणि स्पष्ट आहेत. जे काही मांडायचे आहे त्याचा केंद्रबिंदू जातधर्मपंथविरहित माणूस हा आहे. जे मांडले जाणार आहे, ते प्रागतिक, वैज्ञानिक आणि उदारमतवादी विचारांची कड घेऊन लोकशाही मूल्य व्यवस्थेला बळकटी देण्याच्या इराद्याने मांडले जाणार आहे. यात स्थळ-काळ-व्यक्तींचे वैविध्य असणार आहे. १२ महिने, १२ मान्यवर आणि समृ्ध आशय-विषय असे स्वरूप असलेल्या या मासिक सदराचा हा आरंभलेख... गांधीजी म्हणत, तुम्ही घाबरुन दरवाजे बंद करता म्हणून गुडांना ताकद येते. तुम्ही म्हणाल माझ्या गल्लीत हिंसाचार...
    January 6, 07:04 AM
  • जात-धर्म-पंथाच्या पताका हाती घेऊन माणूस माणसाच्या अस्तित्वावर उठला आहेच, पण तो वन्यजीवांनाही संपवू पाहतोय? गेल्या काही वर्षांत शहरीकरणाच्या वेगापाठोपाठ माणूस आणि वन्यजीव यांच्यात वाढत्या संघर्षाच्या घटना त्याचीच साक्ष देत आहेत. या पार्श्वभूमीवर मेळघाटातील वन्यजीव संपदेच्या अनुभवावर आधारलेले, वन्यपशू आणि माणसातील सहअस्तित्वाचे अर्थ आणि महत्व उलगडून सांगणारे हे पाक्षिक सदर... एकच क्षण. एकच नजर. एकच कटाक्ष. भेदक, आकर्षक, अवर्णनीय. दुसऱ्याच क्षणी त्याचं भांबावलेपण लुप्त झालं....
    January 6, 07:01 AM
  • जन्मापासून वयाच्या प्रत्येक टप्प्यावर अविरतपणे माणूस स्वतःला समाजाभिमुख करत असतो. आपल्या क्षमतांचा विकास करत आजूबाजूच्या जगामध्ये काही सर्जक हस्तक्षेप करायचा प्रयत्न करत राहतो. माणूस आणि समाजातल्या या सेंद्रीय संवादातून माणसाची वाढ होत राहते. अशा या नजरेच्या टप्प्यातल्या निरंतर प्रक्रियेचा, आजूबाजूच्या विद्यार्थी जीवनातून शिक्षणाच्या बहुरंगी पटावरचे सर्जक सूर शोधण्याचा आणि समकालीन राजकारणाच्या अनुषंगाने त्यातले गुंते सोडवण्याचा प्रयत्न करणारे हे पाक्षिक सदर... आजही...
    January 6, 07:01 AM
  • लेखन हा वेळ घालवणारा फुकाचा मामला नाही. ही गंभीर आणि नेटाने पूर्णत्वास नेण्याची सृजनप्रक्रिया आहे. या प्रक्रियेच्या केंद्रस्थानी विखंडित समाज आणि या समाजातला माणूस आहे. त्याच्याशी निगडित सत्य बाहेर येण्यासाठी आवश्यक लेखनस्वातंत्र्याची प्रस्थापित व्यवस्थांनी नेहमीच गळचेपी केली आहे. या व्यवस्थांना थेट सवाल करण्याची अ.भा. मराठी साहित्य संमेलनासारखी दुसरी योग्य जागा आणि वेळ नाही, असा युक्तिवाद करत लेखकांचे, समष्टीचे आत्मभान जागवणारा हा विशेष लेख... तेही दिवस साहित्य संमेलनाचे होते....
    January 6, 06:53 AM
  • मॅन विदाउट थॉट्स इज, मॅन विदाउट लाइफ... म्हणजेच विचार न करणारी माणसे चालत्या-फिरत्या पार्थिवासारखी असतात. व्यवस्थेला अशी सुस्थापित डेड माणसे हवी असतात, ती मिळत राहावी यासाठी ही व्यवस्था मोफत डेटापासून मोफत घरांपर्यंतच्या नाना क्लृप्त्या लढवत असते. तिचा कावेबाजपणा ओळखून सामान्य वाचकाचे विचारांच्या अंगाने सबलीकरण घडवून आणण्याचे जाणीवपूर्वक प्रयत्न आजवर रसिकने केले आहेत. नवे वर्षही त्याला अपवाद नसेल... प्रिय वाचकहो, नववर्षाभिनंदन! सत्ता मग ती डावी असो वा उजवी, जन्मत:च असुरक्षित असते....
    January 6, 06:51 AM
  • नवे वर्ष ऐतिहासिक आहे. याच वर्षात होणारी सार्वत्रिक निवडणूक देशाच्या भवितव्याचा फैसला करणार आहे. भारतीय लोकशाहीचा कस या निवडणुकीने लागणार आहे. यात नरेंद्र मोदी पुन्हा भारताचे पंतप्रधान होऊ शकतात. मोदींना दूर सारुन भाजप सत्तेत येऊ शकतो वा काँग्रेससह विविध पक्षांची आघाडी सत्तारुढ होऊ शकते. या तीन शक्यता मांडताना हे अर्थातच गृहीत धरले आहे की, निवडणुका होणार आहेत आणि भारताच्या लौकिकाला साजेलशा पद्धतीनेच त्या होणार आहेत. लाखमोलाचा प्रश्न, या निवडणुकीचा निकाल काय लागू शकतो? खरोखरच, निकाल...
    January 6, 06:48 AM
  • गोष्टींनी माणसांना मंत्रमुग्ध केलं, नादावलं आणि पछाडलंसुद्धा. यातूनच संस्कृती-परंपरा विस्तारल्या, सहवेदनेचा संस्कार रुजला. काळ बदलला, माध्यम बदललं. गोष्टी सांगण्याची तहा बदलली. या बदलत्या काळातल्या माणूसपणाला साद घालणाया रोजच्या जगण्यातल्या गोष्टी उलगडणारे हे पाक्षिक सदर... म्हणजे ती आई भाकरीवाचून मरणाया पोरीजवळ नुसतीच बसून राहिली होती, असं नाही! तिने खूप प्रयत्न केले. सूर्योदयापासून सूर्यास्तापर्यंतची जमीन तिने पालथी घातली. पृथ्वीला गरका मारून आली. तरी हताश न होता, तिने उंदराचे...
    January 6, 03:20 AM
  • अचानक निद्रिस्त ज्वालामुखी प्रस्फोटित व्हावा, त्यातून तप्त लाव्हा नव्हे, सृजनाचे पाट वाहावेत आणि सबंध अवकाश बहुढंगी कलाकृतींनी व्यापून जावा, असेच काहीसे सिनेमा आणि डिजिटल माध्यमात सध्या घडत आहे. इथला कलानिर्मितीचा वेग आणि आवेग स्तिमित करणारा आहे. मनोरंजनाच्या या नवउन्मेषी विश्वातल्या मनस्पर्शून जाणाऱ्या गोष्टगर्भ कलाकृतींचे सामाजिक-राजकीय-सांस्कृतिक संदर्भांसह मर्म उलगडून सांगणारे हे पाक्षिक सदर... नमश्कार, मै आशिष विद्यार्थी, आपका अपना कहानीबाज... अशी सुरुवात होत गाना डॉट...
    January 6, 12:22 AM
  • या वर्षातले रसिकमधले हे शेवटचे सदर. तळागाळातले, एरवी दुर्लक्षित असणारे विषय घेऊन वाचकांशी संवाद साधताना कुठेतरी, काहीतरी बदल व्हावा, अशी अपेक्षा मनात असायची. पण अनेकदा दूरवर बदलाची कोणतीच खूण दिसायची नाही. यावेळचे हे सदर लिहिताना मात्र समस्येच्या बरोबरीनेच बदलाची दिशा कोणती हेही समोर आहे. बदलाची दिशा, परिवर्तनाचा मार्ग समोर असणे हे आश्वासकच आहे. वाचकांचा निरोप घेताना याचे श्रेय रमेश हरळकर नावाच्या वन मॅन आर्मीला मला द्यायचे आहे... मुंबई महानगरपालिकेतील सफाई कामगारांच्या मुलांच्या...
    December 28, 04:39 PM
  • स्त्री-शिल्पकथा या सदराचा हा शेवटचा भाग लिहिताना शिल्पांकित स्त्रीची कितीतरी विलोभनीय रूपे नजरेपुढे येत आहेत. ही शिल्पे सर्वार्थाने भारतीय संस्कृतीतल्या स्त्रीच्या सर्वोच्च आदरस्थानाचं कालातीत प्रतीक आहेत. त्यांचा मागोवा घेणे हे संस्कृती-परपरांचा नव्याने उकल करणे आहे... गतवर्षभरातील शिल्पबद्ध स्त्रीची अनेक रूपे आपण पाहिली. कधी ती वत्सल माता म्हणून आपल्याला भेटली, कधी प्रेमळ पत्नी म्हणून, कधी स्वाधीनपतिकेच्या रूपात, तर कधी प्रोषितभर्तृका म्हणून, ती रागावलेली, ती मत्सरग्रस्त, ती...
    December 28, 04:37 PM
  • जवळजवळ वर्ष होत आलं, आपल्या एकमेकांशी सुरू केलेल्या संवादाला. दर पंधरा दिवसांनी आपण एकमेकांशी बोलायचो. कुणी फोन करून प्रतिसाद द्यायचं, तर कुणी एसएमएस पाठवून, कुणी इमेल करून. यात मोटार ड्रायव्हर होते, पेट्रोल पंपावर पेट्रोल भरणारे होते. गृहिणी होत्या, व्यवसायाने वैद्यकीय डॉक्टर होते, अगदी परदेशातीलसुद्धा. इंजिनियर, व्यावसायिक होते, नाटक-साहित्यात पी.एच.डी केलेले-करू इच्छिणारे, ज्यांच्यावर लिहिलं ते काही लेखक, काही दिग्दर्शक. आवर्जून वाचतो-मालिकेचं पुस्तक करा, असं सांगणारे कलावंतही......
    December 28, 04:36 PM
  • आत्मकेंद्री विकासाला नकार देण्याची हिंमत असेल, तरच नव्या जगाबद्दल बोलता येईल. याची सुरूवात लहान मुलांच्या घडवणुकीपासून करावी लागेल. त्यांना घडवण्यासाठी मुळात आपल्याला स्वत:ला आणि आपल्या संस्थांना बदलावं लागेल. मुला-मुलीला रस्त्यावर कचरा न टाकण्याची शिकवण, ही पुढे कचऱ्यासारखं राजकारण करणाऱ्यांना नाकारण्यापर्यंत पोहोचते, हे लक्षात घ्यावं लागेल... घणाघात या माझ्या स्तंभातला हा माझा शेवटचा लेख. म्हणता म्हणता वर्ष निघून गेलंसुद्धा! हे वर्ष सुरू होताना, माझ्या पहिल्या लेखाचं शीर्षक...
    December 23, 09:59 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED

    जाहिरात
      जाहिरात