Home >> Magazine >> Rasik

Rasik

  • जे काही करायचं, गाजावाजा करत करायचं, हा विद्यमान सत्ताधाऱ्यांचा खाक्या होऊन बसला आहे. यामुळे दोन फायदे होतात, कणभर प्रयत्नांची मणभर जाहिरात होते आणि मुख्य प्रश्न बाजूला पडून जनता उत्सव-महोत्सवाच्या भुलभुलैयात अडकून पडते. असेच काहीसे राज्याच्या सांस्कृतिक विश्वाबद्दलही घडते आहे. घोषणा आणि उत्सवी कार्यक्रमांत सांस्कृतिक धोरण दुय्यम महत्त्वाचे ठरते आहे. त्यातूनच नाट्य परिषद, चित्रपट आणि साहित्य महामंडळांची नाराजी फसफसून वर येते आहे. या नाराजीला सांस्कृतिक मंत्र्यांविरोधातल्या...
    01:41 AM
  • आपण जे काही बघितलं, ते खूप अनपेक्षित होतं. धक्कादायक होतं. मनातला संशय खरा ठरवणारं आणि लाज आणणारंही होतं तरीही आपण दुसऱ्यांची बाजू सांभाळून घेतली. झाकूनही ठेवली... दुपार कलली होती. बारमध्ये लागलेले दोन-चार टेबल उठून गेले होते. मी सकाळच्या ड्यूटीला दांडी मारली होती. कॉलेजमध्ये कार्यक्रम असल्यामुळे सकाळच्या ड्यूटीला आज जाता आलं नव्हतं. सबनीस काउंटरवर बसला होता. मी किचनमध्ये एक चक्कर मारली. वस्तादनं अजून रोट्या लावल्या नव्हत्या, म्हणून रेस्टॉरंटवरच्या रिकाम्या काउंटरवर पेपर वाचत बसलो....
    01:38 AM
  • भारतीय भाषा हे एक महाविशाल जाळे आहे. या भाषा अनेकविध स्वरूपाच्या आहेत. भारतभूमी ही जागतिक भाषाभ्यासाची प्रयोगशाळा म्हटली तरी चालेल इतकी तीमध्ये अद््भुतता आहे. या महाविशाल खंडातील भाषांचा लवटे यांनी प्रस्तुत ग्रंथाद्वारे लक्षवेधी परिचय करून दिला आहे... हातात हात घेऊन, हृदयास हृदय जोडून, ऐक्याचा मंत्र जपू या ओळी आहेत, आंतरभारती संकल्पनेचे उद््गाते साने गुरुजी यांच्या. आजचा काळ हा भाषा, साहित्य, संस्कृतीपुढे अनेकविध प्रकारची आव्हाने असणारा काळ आहे. जागतिकीकरण आणि नवी समाजरचना यात एका...
    01:34 AM
  • चूल आणि मूल या चौकटीत बायकांनी राहिलं पाहिजे ही पारंपरिक विचाराची चौकट मोडून आलेल्या नूतन वैनी. प्रारंभी चौकट मोडली म्हणून वैनीची निंदा केली गेली, पण या निंदेची पर्वा न करता ही बाई बैलगाडी, ट्रॅक्टर, जीप ही वाहनं चालवत राहिली. सगळ्यांच्या नाकावर टिच्चून शेतातली सगळी कामं करत राहिली... नूतन मोहिते रेठऱ्याच्या शिवारात वैनी म्हणून ओळखल्या जातात. रेठरे बुद्रुक हे सातारा जिल्ह्यातील एक महत्त्वाचं गाव. याच गावाजवळ असलेल्या वाठार गावी काही वर्षांपूर्वी शेतकरी कामगार पक्षाचं अधिवेशन...
    01:27 AM
  • एका बेसावध क्षणी शिवसेनेने मनसेचे नगरसेवक स्वत:कडे वळवून मुंबई महापालिकेवर ताबा घेऊ पाहणाऱ्या भाजपला धक्का दिला. त्यावर राज ठाकरेंनी नेहमीच्या स्टाइलमध्ये आता गालावर टाळी देऊ असं वक्तव्य केलं. पण मुळात राज यांच्या निष्ठावंतांनी मरेपर्यंत साथ देण्याची शपथ का मोडली? मुंबई महानगरपालिकेचे निकाल लागले तेव्हा शिवसेना आणि भाजपचं संख्याबळ कट टू कट होतं. दोन्ही पक्षांनी लगेच इतर नगरसेवकांवर फिल्डिंग लावली. त्यात मनसेच्या दिलीप लांडेंशी संपर्क होणं स्वाभाविकच होतं. त्यांनीच मनसेची...
    01:21 AM
  • आम्ही म्हणतो तोच विकास, तुम्ही म्हणता तो वंशवाद अशा निरर्थक राजकीय चिखलफेकीत भुकेची समस्या जणू गायब झाली होती. अर्थात, आपण कितीही आत्ममग्न राहिलो तरीही जागतिक भूक निर्देशांकात ११९ देशांमध्ये १०० वा क्रमांक हे वास्तव लपून राहणे तसे अवघडच असते... कुप्रसिद्ध म्हणजे काय? जी प्रसिद्धी चांगली नाही, अशी वाईट प्रसिद्धी असणे, म्हणजे कुप्रसिद्ध असणे. कुपोषण म्हणजे काय? तर जे पोषण चांगले नाही, ते पोषण म्हणजे कुपोषण. थोडक्यात, वाईट पोषण म्हणजे कुपोषण. यात महागडं जंक फूड, कोल्ड ड्रिंक्स, मिठाई खाऊन...
    12:51 AM
  • जब्बार पटेल हा चित्रपट बनविताना एका गोष्टीवर ठाम होते.ते म्हणजे, कथानकात जे आहे तेच शक्यतो, या चित्रपटात दाखवायचे. त्यामुळे चित्रपटातील नृत्याच्या जागेत ठाकरांचे नृत्य घेतले. ठाकरांची जशी जीवनशैली आहे, तशीच चित्रपटात दाखविली. म्हणूनच चित्रपट उत्तम झाला. त्याला विश्वासार्हता आली... जैत रे जैत या कादंबरीवर आम्ही चित्रपट काढला. आप्पासाहेब दांडेकरांची ही अत्यंत आवडती कादंबरी होती. त्यामुळे निर्माती म्हणून उषाने (मंगेशकर) या कादंबरीवर चित्रपट बनविण्याची इच्छा आहे सांगितले. तेव्हा...
    October 15, 02:20 AM
  • महानोरांची गीतं चालीसकटच जन्मतात.त्यातील काही मी तशाच वापरल्या आहेत. त्यामुळे जैत रे जैतचं संगीत हे एका अर्थानं खानदेशी संगीत आहे. ते ठाकरांचे नाही, पण कालौघात ते ठाकरांचे बनून गेले आहे... जैत रे जैत या चित्रपटाशी मंगेशकर कुटुंबियांचे आगळे नाते जोडलेले आहे. एकतर निर्मिती आमच्या बॅनरची होती. त्यामुळे आम्ही सगळेच त्यात सामील होतो. शिवाय संगीतकार म्हणून मी, पार्श्वगायिका म्हणून लतादीदी, आशाताई होत्याच. आशाताईची मुलगी वर्षा या प्रोजेक्टमध्ये सुरुवातीपासून सहभागी होती. म्हणूनच आज ४०...
    October 15, 02:14 AM
  • मंगेशकरांनी मला बोलावले आणि कादंबरी माझ्या हातात ठेवली. यावर चित्रपट करायची इच्छा आहे आणि तो तुम्ही करावा, अशी आमची इच्छा आहे, असे ते म्हणाले. चित्रपट मला सोपवण्यापूर्वीच मंगेशकरांनी मला त्याविषयीचे सर्व अधिकार दिले. अगदी निर्माते आम्ही असलो तरी, चित्रपटाचा संगीत दिग्दर्शकही तुम्ही तुमच्या मनाप्रमाणे ठरवा, हेही सांगितले. जैत रे जैत हा चित्रपट म्हणजे, एका अमूर्त मिथकाचे प्रेमकथेचा बाज असलेले संगीतक होते. दिग्दर्शक म्हणून हा एक धाडसी प्रयोग होता. महत्वाचे म्हणजे, माझ्या या...
    October 15, 02:11 AM
  • १९७७ ची गोष्ट. प्रभादेवी येथील रवींद्र नाट्यमंदिरची वास्तू. तिथे हृदयनाथ मंगेशकर आणि दिग्दर्शक डॉ. जब्बार पटेल भेटणार होते. त्या बैठकीला मीही उपस्थित होतो. बैठकीमध्ये जैत रे जैत हा चित्रपट करण्याचा निर्णय घेतला गेला. आजही मला तो क्षण जसाच्या तसा मला आठवतो. जैत रे जैत या इतिहास घडविणाऱ्या चित्रपटाचा मी त्या क्षणापासून एक भाग बनलो होतो... मी मुळचा पुण्याचा. एफटीआयआयमध्ये साऊंडचा डिप्लोमा केला होता. पुण्यातून शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर मी मुंबईत राहायला आलो. १९७४ ते ८१ या काळात दूरदर्शनला...
    October 15, 02:07 AM
  • मी नवकवी होतो. रानातल्या कविता व वही हे दोन कवितासंग्रह माझ्या नावावर जमा होते. त्या काळात माझे शेती करणे व पुस्तकांचे वाचन करणे अधिक चालायचे. मग मी चित्रपटासाठी गाणी लिहू शकतो, असे मंगेशकरांना का वाटले असावे बरे? .. जैत रे जैतची गाणी माझ्याकडून चांगली उतरली याचे कारण मी स्वत:भोवतीचा निसर्ग, शेतीचा निसर्ग, तिथले ओरबाडणारे दु:ख, हे लक्षात ठेवून नव्या जाणीवांसाठी आणि एकेका ओळीसाठी झगडून लिहिले... १८ जानेवारी १९७७ या दिवशी संगीतकार हृदयनाथ मंगेशकर यांच्या पत्नी भारती मंगेशकर यांनी मला...
    October 15, 02:03 AM
  • मंगेशकर, जब्बार, आळेकर, महानोर ही आम्हाला सिनिअर मंडळी होती. त्यांच्यावर माझा पूर्ण विश्वास होता. ज्या अर्थाने डॉ. श्रीराम लागू विचारांवर श्रद्धा बाळगतात, त्याच अर्थाने या साऱ्यांवर, त्यांच्या कामावर माझी श्रद्धा होती... आज ४० वर्षांपूर्वीचा काळ आठवताना अशा कित्येक गोष्टी, घटना, व्यक्ती, प्रसंग आठवतात, ज्या आपणच धाडसाने निभावल्या होत्या, यावर विश्वास बसत नाही. पण ते घडून गेलं आणि काळाच्या कुठल्यातरी कोपऱ्यावर त्याचा एक ठसा कायमचा उमटला, असं वाटतं. मात्र थेट जैत रे जैत आठवण्याआधी इतरही...
    October 15, 02:00 AM
  • `जैत रे जैत कादंबरीतला तो नाग्या आणि ती चिंधी...गो. नी. दांडेकर यांनी लिहिलेल्या या कादंबरीतील चिरंजीव झालेली पात्रे. कादंबरीमुळे आणि तिच्यावर काढलेल्या चित्रपटामुळेही...नाग्या आणि चिंधी ठाकर आदिवासी जमातीचे...त्यांची बोलीभाषा नागर मराठीपेक्षा वेगळी. जीवनशैलीही वेगळी. तिची भुलावणी आधी वाचकांना पडली, तशी ती चित्रपटाच्या प्रेक्षकांनाही पडली...हाच नाग्या व ती चिंधी त्या टिपूर चांदण्यारात्री पुन्हा अवतरली होती...प्रत्यक्षात नव्हे तर जैत रे जैत कादंबरीच्या अभिवाचनाच्या माध्यमातून...ठिकाण...
    October 15, 01:58 AM
  • जब्बारने जेव्हा मला सूत्रधार केले, तेव्हाच मी ठाकर दिसावे म्हणून मला काळे फासले जात असे. पण, माझा मूळ चित्पावनी रंग काही केल्या अस्सल काळा दिसत नसे. शिवाय माझे डोळे स्पष्ट ओळखू येत असत. तरीही जब्बारने माझी सूत्रधार म्हणून निवड केली होती... जैत रे जैतविषयी विचारणा झाली, तेव्हा मी कॉलेजच्या दुसऱ्या वर्षातला विद्यार्थी होतो. घाशीराममुळे जब्बारसह सगळ्या उत्साही, सर्जनशील युवकांचा छान ग्रुप थिएटर अॅकॅॅडमीच्या रूपाने जमला होता. घाशीरामचे प्रयोग, प्रसिद्धी, पैसा, वलय...साऱ्यांशी परिचय होत...
    October 15, 01:58 AM
  • हृदयनाथ मंगेशकर यांनी गो. नी. दांडेकरांची जैत रे जैत ही कादंबरी १९६७ मध्ये वाचली होती. त्यानंतर सचिन पिळगावकर यांनी नाग्याची आणि अभिनेत्री व नृत्यांगना जयश्री यांनी चिंधीची भूमिका करावी आणि एक व्यावसायिक चित्रपट तयार करावा , असे मंगेशकरांच्या मनात होते. परंतु चित्रपटाच्या शेवटी असलेला माश्या चावण्याचा प्रसंग चित्रित करणे तांत्रिकदृष्ट्या शक्य होणार नसल्यामुळे चित्रपट रद्द झाला. त्यानंतर दहा वर्षांनी जब्बार पटेल यांच्याशी त्या कथेबद्दल बोलताना आगळ्या प्रकारच्या चित्रपटाची...
    October 15, 01:53 AM
  • गोनीदांनी जैत रे जैत या कादंबरीच्या निर्मितीचे बीज कसे, कुठे, कधी मनात रुजले, त्याचा विस्तार कसा सापडत गेला, नाग्या ठाकर या कथानकाचा पहिला श्रोता कसा ठरला, याविषयी थोडक्यात मनोगत मांडले आहे. रसिकच्या वाचकांसाठी ते मनोगत इथे सादर करत आहोत... शपथपूर्वक सांगतो, की कर्नाळ्यावरचा दीडशे फूट उंचीचा उभा टेंभा मी पाहिला, आणि थक्कीत होऊन उभा राहिलो. अवघ्या सह्याद्रिमंडळात या जातीचा कडा नाही. मग दिसली, त्या कड्याभोवती चहूबाजूंनी लोंबलेली भली प्रचंड पोळी - आग्यामाशांची. त्या पोळ्यांचा मध कुणी काढू...
    October 15, 01:48 AM
  • एक कीर्तनकार शंभर वक्त्यांना भारी पडतो म्हणतात, नामदेव अप्पा शामगावकर हा विश्वास सार्थ ठरवतात. आज नव्हे, गेली ६५ वर्षे ते आपल्या रांगड्या कीर्तनशैलीने गावंच्या गावं मंत्रमुग्ध करत आहेत... त्यांची भाषा, त्या भाषेत येणारे शब्द, त्या शब्दांना असलेलं सामाजिक-सांस्कृतिक मूल्य पाहता आप्पा हे खऱ्या अर्थाने संस्कृतीचं दुर्मिळ लेणं आहेत... कराड-दहिवडी रस्त्यावरच शामगाव. घाट चढून वर आलं, की शामगाव फाटा येतो. या फाट्यावरून पूर्वेला जाणारा रस्ता पंढरपूरला जातो आणि उत्तरेला जाणारा रस्ता शिखर...
    October 8, 10:41 AM
  • सहा ऑक्टोबर पासून सुरू झालेल्या फिफा वर्ल्डकप मूळे भारत फुटबॉलमय करण्याचा प्रयत्न चालू आहे. फुटबॉलच्या निमित्ताने सर्वच खेळांकडे भारताला वळवण्याचाही प्रयत्न होतो आहे. फुटबॉल म्हटलेकी रोनाल्डो आणि लियोनेल मेस्सी ही नावेसारखी सारखी कण्यासारखी वाटतात. भारत आणि फुटबॉल म्हटलेकी, बायचुंग भुतियाचेच नाव पहीले डोक्यात येते. क्रिकेट म्हटले तर टिमची नावे तर माहीती असतात पण राखीव प्लेयर, कोच, बीसीसीआयचे अध्यक्ष, अॅम्पायरची नावे सर्व काही गल्ली पासून दिल्ली पर्यंत सगळ्यांना पक्के माहिती...
    October 8, 02:26 AM
  • जुना इतिहास पुसला जाऊन नवा इतिहास लिहिला जाणार, भ्रष्टाचाराने वेढलेले वाईट दिवस सरून चांगले दिवस येणार, ही आशा नव्हे, खात्री असताना ज्येष्ठ समाजसेवक अण्णा हजारे भ्रष्टाचाराच्या मुद्द्यावरून मोदी सरकारविरोधात उभे ठाकले आहेत. भ्रष्टाचारमुक्तीचे गगनभेदी नारे देणाऱ्या मोदींनी, भ्रष्टाचाराच्या जागा दाखवून देणाऱ्या आपल्या पत्रांना उत्तर न दिल्याचा अण्णांचा थेट आरोप आहे. अण्णा निवडणूक न्हांच्या गैरवापराविरोधातही राजकीय पक्षांना आव्हान देऊ पाहताहेत. अर्थात, पाच वर्षांपूर्वी मैं हूँ...
    October 8, 12:06 AM
  • मी हॉटेलमध्ये काय काम करतो? तिथं काय काय मिळतं? चना फ्राय, ग्रीन पीस फ्राय, व्हेज मंच्युरियन, पकोडा, कंटकी, तंदूर चिकन, बटर चिकन या सगळ्या डिशेस त्यांच्यासाठी नवीन होत्या. हॉटेलमधल्या गोष्टी. मी त्यांना रंगवून सांगत होतो. आणि ते सगळे जण कान देऊन ऐकत होते. दिवाळी दोन दिवसांवर आली होती. संजूशेठनं सगळ्यांनाच एकेक ड्रेस बोनस दिला. दिवाळीचं बोनस म्हणून मिळालेल्या कपड्यानं माझा चेहरा अधिकच उजळला. गाव आठवला. बऱ्याच दिवसांपासून गावाकडेही गेलो नव्हतो. जामनेरहून पळून आल्यावर फक्त एकदाच बायेला...
    October 8, 12:05 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED