जाहिरात
जाहिरात
Home >> Magazine >> Rasik

Rasik

  • काशी का अस्सी या त्यांच्या कादंबरीने एकेकाळी बनारसच नव्हे, तर अवघ्या हिंदी भाषकांमध्ये एकच हल्लकल्लोळ माजवला. आपल्या संस्कृतीला हा माणूस बदनाम करतोय अशी तुफान ओरड झाली. तुझे हातपायच तोडतो, गोळ्याच घालतो, असे धमक्यांचे फोन आले. पण ज्येष्ठ लेखक, खमके भाष्यकार डॉ. काशीनाथ सिंह दडपशाही प्रवृत्तींपुढे झुकले नाही. ठाम भूमिका घेत,त्यांची लेखणी आणि वाणी समाज-संस्कृतीतले वैशिष्ट्य आणि वैगुण्य समोर आणतच राहिली. हाच निडरपणा त्यांना हिंदी साहित्यविश्वात आदराचे स्थानही देत गेला. याच सजग नि...
    February 17, 03:08 PM
  • लग्न नावाच्या आकर्षक भासणाऱ्या प्रक्रियेचं दिपून टाकणारं प्रागतिक रचित पेश करण्याचा चस्का सध्या प्राइम टाइम मालिकांमधून दिसतोय, पण हे पुरोगामित्वाचं एक टोक आहे. दुसऱ्या टोकाचा नुसताच भपकेबाजपणा आहे आणि वास्तव या दोन टोकांच्या मध्ये आहे, जे चिमटीत धरणं फार थोड्या सिनेमा आणि सिरीजने साधलंय... परवानगीशिवाय जन्म दिल्याने आई वडिलांना कोर्टात खेचणार अशी एका तरुणाशी संबंधित बातमी मागच्या आठवड्यात चर्चेत आली. यातला मुलगा जेवढा टोकाचा अतार्किक , तेवढेच आम्ही तुला जन्म दिलाय त्यामुळे आम्ही...
    February 17, 08:36 AM
  • गाडीतील माणसं आपल्याकडे पाहत असल्याची जाणीव असूनही वाघिणीने आधी पिल्लाचं तोंड आणि अंग चाटलं. या आगंतुकांनी तुला त्रास तर नाही ना दिला? असंच जणू ती त्याला विचारत होती. तिच्या बाळाने तिला तसं काही झालं नसल्याची खात्री देताच तिने पिल्लास पुढे केलं आणि त्याच्या मागे-मागे संरक्षक भिंत बनून ती चालू लागली. आई आणि तिचा बच्चू बघता-बघता जंगलात दिसेनासे झाले... त्या दिवशी रविवार होता. मेळघाटच्या निवांत जंगलात स्वच्छंद फेरफटका मारण्यासाठी रविवारसारखी पर्वणी दुसरी नाही. शिवाय, आज काही पाहुण्यांना...
    February 17, 08:32 AM
  • ज्या गंगेला आपण मातेचा दर्जा देतो, त्याच गंगेचे आपण हालहालही करतो. काळासोबत गोठलेल्या आणि म्हणून पिढ्यान् पिढ्या बोकांडी बसत आलेल्या अशास्त्रीय रूढी- परंपरांचे अवडंबर माजवून तिच्यावर अन्याय-अत्याचार करतो. सगळ्यात भीषण म्हणजे, गंगेसाठी प्राण देणाऱ्यांची घोर उपेक्षाही करतो. इतकी बेफिकिरी प्रजेत आहे म्हटल्यावर विद्यमान लोकशाहीतला सर्वशक्तिमान राजासुद्धा शुद्धीकरणाच्या आकर्षक घोषणा करून आपली वेळ मारून नेतो... नवी समाजाचा इतिहास लिहिताना पाण्याबद्दल लिहिले नाही, तर इतिहास अपूर्ण...
    February 17, 08:26 AM
  • बोर्डाच्या परीक्षा, प्रवेश परीक्षा संपतात आणि मग सगळ्यात मोठं पॅकेज मिळवण्यासाठी आपण पळू लागतो. नोकरी मिळवली की इतरांपेक्षा लवकर प्रमोशन मिळावं म्हणून, गाडी घेण्यासाठी, स्वतःचं घर घेण्यासाठी, बंगला बांधण्यासाठी, बंगल्यावर मजला बांधण्यासाठी रेस चालूच राहते. अशात व्हॅलेंटाइन डे दारात येतो, मी व्हॅलेंटाइनला सांगते, प्रेम साजरं करायला तर माझ्याकडे सगळं वर्ष पडलंय, स्पर्धेची आठवण करून देणारा कुठला दिवस असेल, तर सांग... सर्दावलेली थंडी वितळून वसंताची चाहूल लागली की, व्हॅलेंटाइनबाबांची...
    February 17, 08:22 AM
  • माणसाला जेव्हा भाषा सापडली, तेव्हापासून तो दुसऱ्या माणसाशी संवाद साधत आला आहे. पण हा संवाद म्हणजे, केवळ आपल्या मनातल्या भावना व विचार पोहोचवण्याचं साधन होतं, असं मला वाटत नाही. एका माणसाला दुसऱ्याला गोष्ट सांगायची होती. दुसरा माणूस ती ऐकता ऐकता आपल्या मनात एक गोष्ट तयार करत होता. तीत स्वत:चं काही मिसळून ती गोष्ट तिसऱ्याला सांगत होता. पण आज मात्र गोष्टी सांगण्या-ऐकण्यात विक्षेप येवू लागले आहेत. गोष्टी नीट सांगितल्या जात नाहीत आणि ऐकल्याही जात नाहीत. कदाचित आपल्याला गोष्टी नीट सांगताच येत...
    February 17, 08:16 AM
  • साऱ्या गावची आमदारीण आज मरणादारी एकटी पडली होती. जिने साऱ्या गावाची गोधडी शिवली होती. आज तिच्याच गोधडीला धस गेला होता. अन् टाका मारत शिवण्यासाठी कुणीच उरलं नव्हतं. शेवंताईच्या तिन्ही लेकांनी तिला वाळीत टाकलं होतं. आयाबायांच्या हळहळीला एवढं कारण पुरेसं झालं होतं... हीगोष्ट आहे, चाळीस एकरभर वावराच्या किमतीच्या अंगठ्याची! माणसाच्या अंगठ्याची किंमत एवढी असू शकते काय? बरं असलीही एवढी किंमत, त्याच्यावर गोष्ट रचता येईल काय? मी मात्र रचली! कारण ती गोष्ट, माझ्याभोवती घडलीय! म्हणजे, वास्तवंय....
    February 17, 08:11 AM
  • राज्यभरात छाेट्या-माेठ्या तब्बल हजार एक एकांकिका स्पर्धा हाेत असतील, पण निकाल लागल्यावर वाद हाेत नाहीत, किमान चर्चा तरी हाेत नाहीत, असे अपवादानेच घडते. अर्थात प्रत्येकालाच आपण खूप सुंदर एकांकिका केली आहे, आपल्यालाच बक्षीस मिळणार, मिळायला हवं हे वाटणं साहजिकच आहे. पण, जेव्हा ते मिळत नाही तेव्हा, जाे उद्रेक हाेताे, ताे एेकायला काेणीच नसतं. हेच हौशींचं खरं दुखणं आहे... दिवाळी झाली की, ताे किडा मेंदूत वळवळायला लागताे. हाैशी राज्य नाट्य स्पर्धेत छुटूक-पुटूक कामं केल्यानंतर मग आपली ती एकांकिकाच...
    February 10, 12:09 AM
  • अगा शाहीद अली. काश्मिरात जन्मलेला परंतु, कायमस्वरूपी मायभूमीपासून दुरावलेला, दुखावलेला कविमनाचा हा भारतीय प्रज्ञावंत. त्याच्या कवितांनी, गझलांनी जगभरातल्या संवेदनशील मनांना हाक दिली. परंतु, मायदेशातच तो दुर्लक्षित राहिला. ४ फेब्रुवारी ही त्याची जन्मतिथी. त्यानिमित्ताने त्याच्या काव्यप्रतिभेचा वेध घेणारा हा लेख... प्रसंग पहिला. मला आठवते, लहाणपणी मी एकदा वडिलांना विचारले, मला घरात एक छोटेखानी हिंदु मंदिर बनवायचे आहे, मी बनवू का? वडील म्हणाले, हो! कालांतराने मी पुन्हा वडिलांना...
    February 10, 12:08 AM
  • तुमचं जगणं घृणास्पद नाही, तुमची कला सत्वहिन नाही... तुमच्या जगण्यात परिवर्तनाची आस आहे, तुमच्या कलेत जगण्यातलं अवघं सौंदर्य एकवटलंय. या जगण्याला, त्यातून फुलणाऱ्या विचार आणि कलांना झाकू नका, त्यांचं झोकात दर्शन घडवा... असा दक्षिणेतल्या तमाम-शोषित-वंचितांनाआत्मविश्वास देणारा निर्माता-दिग्दर्शक-लेखक पा.रंजित. त्याच्या कल्पनेतून साकारलेला चेन्नईतला वाणम फेस्टिवल. फुले-डॉ. आंबेडकर- मार्क्स-पेरियार अशा महानुभवांना समष्टीशी जोडणाऱ्या या महोत्सवाने दलितकेंद्री कलांचं नवंच सौंदर्यशास्त्र...
    February 10, 12:07 AM
  • अल्जेरियन वसाहतीच्या स्वातंत्र्यासाठी आपल्याच देशाविरुद्ध भूमिका घेण्याचं धाडस सार्त्रने एक सुजाण नागरिक म्हणून दाखवलं आणि आपल्या जगन्मान्य लेखकाच्या विरोधी मताचा आदरही तत्कालीन फ्रान्सने दाखवला; याउलट भारतात मात्र आपल्याच विचारवंतांवर आणि कार्यकर्त्यांवर लोकशाहीचा सर्वात विश्वसनीय स्तंभ असलेल्या न्यायपालिका आणि कायद्याचा आधार घेत राज्याद्वारे मागच्या दशकभरापासून सातत्याने अन्याय केला जात आहे... You dont arrest Voltaire - General Charles De Gaulle फ्रान्समध्ये अठराव्या शतकात जसा व्होलतेर,...
    February 10, 12:06 AM
  • अयोध्या एक अशी नगरी जिथे युद्ध होत नाही. ही नगरी अवध क्षेत्रामध्ये आहे, ज्याचा अर्थ, जिथे वध होणार नाही. एके काळी अयोध्या हे शांतता आणि सुराज्याचे प्रतीक मानले जाई. २०१९ च्या लोकसभा निवडणुकीचा शंखनाद जसा वाढत जात आहे, हमीदा, मुन्नूमिया, सलीम मियांची नानी आदींच्या मनामध्ये भीतीही त्याच वेगाने वाढते आहे... हमीदा खातूनला अजूनही ती आठवण आहे. पहाटे लवकर उठून मोठ्या बहिणीबरोबर ती फुलांच्या शेतातली फुलं तोडून त्यांच्या माळा बनवी. त्या फुलमाळा घेऊन तिचा मोठा भाऊ मंदिराच्या बाहेरच्या दुकानात...
    February 10, 12:05 AM
  • भांडवलशाहीतून उदयाला आलेल्या आधुनिकतेने माणसाला निसर्ग अन् गावापासून विस्थापित केले, याच एका विषयाला ऐरणीवर ठेवून शहरी मानसिकतेतून गावाच्या स्मरणरंजकतेचे, क्वचित कधी व्यक्तिगत वाताहतीचे प्रभावी चित्रण आजवरच्या एकूण मराठी कथा-कादंबरीतून झालेले दिसते. तुकाराम चौधरींची पाड्यावरचा टिल्या ही आदिवासी शेतकऱ्याच्या वाताहतीची कादंबरीसुद्धा याच आसाभोवती फिरते... भांडवली विकासाच्या परिप्रेक्ष्यात, अत्याधुनिक पद्धतीने अधिक उत्पादनाचे आमिष दाखणारी महागडी बियाणे-कीटकनाशके, कृत्रिम...
    February 10, 12:04 AM
  • गौतम बुद्धाची सम्यक वाणी जणू अकादमिक चर्चेपुरती उरली आहे. हिंसक व्हिडिओ गेम्स या मुलांना अधिक आक्रमक बनवत आहेत. त्यांच्यातील कारुण्य, समभाव, मदतीची भावना उमलण्यापूर्वीच करपून जात आहे. पडद्यावर आणि अवतीभवती हिंसा इतकी व्यापून उरली आहे की आता रक्त पाहून हृदयाची गती वाढत नाही, कपाळावर घाम येत नाही, इतकी ती रोजमर्रा की चीज होऊन बसली आहे. अशा प्रसंगी नौखालीत आगीच्या वर्तुळाने वेढलेले गांधी त्यांच्या चेंडूसह नजरेसमोर येतात... त्या दिवशीकधी नव्हे ते मी नेमका चारचाकी चालवत घरी येत होतो....
    February 10, 12:03 AM
  • भारतात उघडपणे लोकशाहीची गळचेपी होतेय, अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यावर बालंट येतंय यावर विरोधी विचारधारेच्या मंडळींमध्ये एकमत आहे. मग यावर उत्तर काय? समाजवाद्यांनी समविचारींसमोर हे धोके मांडत राहणं? आंबेडकरी कलावंत-नेत्यांनी आपल्याच समर्थकांपुढ्यात शाहिरी जलसे भरवणं?डाव्यांनी आपल्याच कार्यकर्त्यांना एकत्र करून तीच साधनं, तोच मार्ग अवलंबून प्रस्थापित व्यवस्थेविरोधात अखंड शंख करत राहणं? प्रत्यक्षात हे सारे घिसेपिटे प्रयोग आहेत, म्हणूनच विरोध-विद्रोहात अस्सलपणा असूनही या साऱ्या...
    February 10, 12:02 AM
  • दलितांचा संघर्षमय आणि उत्कर्षकारी इतिहास बाबासाहेब आंबेडकरांपासून सुरु होतो, जसे दलित विचारधारा, साहित्य आणि वास्तुरचना सुद्धा! त्यासाठी लागणारा पैसा व ताकद आतापर्यंत नव्हतीच कधी आणि आता राजकीय सत्ता काबीज केल्यावर एखादी मायावती ते करु पाहील, तर आपला कोण विरोध.... लखनौला गेलो म्हणजे, बडा इमामबाडा, टुंडे कबाब हे आलेच. आता या अविस्मरणीय गोष्टींत भर पडली आहे ती म्हणजे, मायावती मुख्यमंत्री असताना उभारलेल्या आंबेडकर पार्कची! मुंबई, दिल्लीत त्यावर तिखट प्रतिक्रिया ऐकू येतात. काय ते हत्तीच...
    February 3, 03:26 AM
  • तात्या टोपे यांच्या जीवनावरील सत्तावन्नचा सेनानी, राजकीय धुमश्चक्रीवरील प्रतिनिधी आदी गाजलेल्या कादंबऱ्या, ध्येयाचा ध्यास, पूर्वग्रह , निरो आदी नाटके, सामाजिक-राजकीय निबंध, कवितासंग्रह... असा चौफेर संचार केलेले वैदर्भीय विचारवंत, लेखक वसंत वरखेडकर यांचे हे जन्मशताब्दी वर्ष. त्यानिमित्त त्यांच्या लेखिका असलेल्या कन्येने केलेले हे स्मरण... सुप्रसिद्ध लेखक वसंत वरखेडकर (जन्म १० सप्टेंबर २०१८) हयात असते तर आता १०० वर्षांचे झाले असते. हा विचार मनात आला, की त्यांच्या आठवणी मनात गर्दी करू...
    February 3, 02:38 AM
  • मूळच्या महाराष्ट्रातील असलेल्या अरुंधती धुरू यांचे उत्तर प्रदेश हे कार्यक्षेत्र राहिले आहे. नर्मदा बचाओ आंदोलन, महिला सबलीकरण, रोजगार हक्क, अन्न सुरक्षा कायदा आदींशी संबंधित चळवळी आणि नियोजनात त्यांनी सक्रिय सहभाग नोंदवला आहे. गेली जवळपास चार दशके सामाजिक चळवळींशी एकरूप झालेल्या धुरू यांच्या मासिक लेखमालेतला हा पहिला लेख... दाखिलपूर, औररिया तालुका. उत्तर प्रदेशच्या कानपूर जिल्ह्यामधले हे गाव. १९ जानेवारीला इथले सरपंच ताराचंद मुलांचे रडण्याचे आवाज व जोरदार हल्लागुल्ला ऐकून बाहेर...
    February 3, 01:13 AM
  • देशभक्ती म्हणजे काय? पाकिस्तानविरोधात गरळ ओकणे? थिएटरात वंदे मातरम् आणि भारतमाता की जयच्या दणकेबाद घोषणा देणे? खरं तर कर्तव्यपरायणता हीच खरीखुरी देशभक्ती, पण आपल्याकडचे टिपिकल हिंदी सिनेमे देशभक्तीचे लेसर शो दाखवतात आणि सॅक्रेड गेम्ससारखी बदनाम सिरीज मात्र देशभक्तीचा अर्थ सांगते.. जानेवारीला काय असतं? काय असतं म्हणजे? २६ जानेवारीला सव्वीस जानेवारी असती न काय असतं? बरं सांग, १५ ऑगस्टला काय असतं? च्यामारी, १५ ऑगस्टला पन्द्रा ऑगस्टच असतो, ना राव! हे असं काहीसं उत्तर अर्ध्याहून अधिक...
    February 3, 12:51 AM
  • रायबा शहराच्या रस्त्यावर धुंडीत सुटलाय माणुसकी. ती त्याच्या हाती कुठली लागतेय! पण आस फार वेडी असते. लोक त्याच्याजवळ थांबत नव्हते. डोक्यावरची छत्री सांभाळत जो तो त्याच्याजवळून निघून जात होता. पावसाला चुकवत होता. तसं रायबालाही. कुणालाच त्याची दया येत नव्हती. रायबा दवाखान्याच्या पायरीवर बसला होता. त्याची सहा वर्षांची लेक कृष्णा त्याच्या पुढ्यात बसली होती. रायबाच्या डोक्यावर प्रश्नांचं गाठोडं. त्या गाठोड्याची गाठ त्याच्या लेकीनं सोडली. दादा, आई मेली त् आता भाकरी कोण करीन? कपाळावर...
    February 3, 12:18 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED

    जाहिरात
      जाहिरात