Home >> Magazine >> Rasik

Rasik

  • दबंगमधले मुन्नी बदनाम हुई अधिक मोहित करणारे आहे. कारण त्यातल्या कथात्मकतेने ते गाणेच एक सूडनाट्य होऊन जाते.मी दबंग पाहिलेला नाही. मला तो पाहण्याची इच्छा नाही; अर्थात याचा अर्थ, मला तो टाळायचा आहे असाही नाही. पण मुन्नी बदनाम हुई जालिम तेरे लिएची जादू मला मोहित करते. मुन्नी अजूनही चलनात आहे. मस्ती, झूम अशा वाहिन्यांवर ती तीन-चार तासांनी एकदा तरी पाहायला मिळते, शीला मात्र हवेत विरून गेली. शीला की जवानीची हवा जेवढी तापवली गेली तेवढे तथ्य त्या गाण्यात होते का, याबद्दल मला शंका आहे.हिंदी सिनेमात...
    June 5, 09:44 PM
  • कागज हा शब्द अनेकांना फारसी, उर्दू कुलातील वाटतो. पण त्याचे मूळ आहे ते चिनी भाषेतले. पोर्तुगीज पाणी भरण्याच्या भांड्याला बाल्डे म्हणत. बंगाली भाषेने बाल्डेला बालटी म्हणून आपल्यात सामावून घेतले .नंतर हिंदीने बालटी शब्द आहे तसा उचलला. हिंदी भाषक पत्रकार अजित वडनेरकर अशाच शब्द व्युत्पत्तींच्या शोधात गेली २५ वर्षे प्रवास करत आहेत...मराठीत बादली हा शब्द आला तो हिंदीतील बालटी या शब्दांतून. पण हिंदीत तो कसा आला? १६व्या शतकात पोर्तुगीज वसाहती बंगालमध्ये वसल्यानंतर ते पाणी भरण्याच्या भांड्याला...
    June 5, 09:26 PM
  • सर्वात विलक्षण आहे ती के. बी. कुलकर्णी या बेळगावच्या अविवाहित कला-शिक्षकाची कहाणी. ते इतक्या निर्मळपणे नग्न चित्रण करत की त्यांच्या तरुणपणी ज्या विद्यार्थिनी होत्या, त्या आज्या झाल्या तरीही नातीला त्यांच्याकडे शिकायला पाठवीत आणि त्यांच्याकडून चित्र काढून घे असा आग्रह धरीत. तुम्हाला चिन्हचा वार्षिक अंक आणि त्याचे संपादक सतीश नाईक ठाऊक आहेत? गेला काही वर्षे ते या कलेला वाहिलेल्या अंकाचे बहारदार विशेषांक प्रसिद्ध करताहेत. दरवर्षी अधिकाधिक देखणा, वाचनीय, संग्राह्य, लोभस असा चिन्हचा अंक...
    June 5, 09:13 PM
  • निसर्गातील तत्त्वे तारतम्याने वापरून शेतीला पर्यावरणस्नेही करणे शक्य आहे. महाराष्ट आणि देशभरातील लाखो शेतकरी आपल्या शेतावरच्या प्रयोगशाळेत त्याचे प्रयोग करून निसर्ग-पर्यावरणाचा तोल सांभाळत शेती उत्पादनात वाढ करण्याचे मोलाचे काम करत आहेत. परंपरा आणि अनुभव यांच्या मुशीतून घडत आलेली ही लोकबुद्धी आणि आधुनिक विज्ञान यांचा सांधा नीट जुळला तर हे काम अधिक सुकर होईल.शेती हा मूलत: निसर्गाच्या विरोधात जाऊन केलेला उद्योग आहे. जंगलात शिकार करत फिरस्तीचे जिणे जगणाया मनुष्यप्राण्याला फळ खाऊन...
    June 5, 08:59 PM
  • माणसाचा स्वभाव वाकड्यातिकड्या लाकडासारखा असतो, त्यातून सरळ काही निघत नाही, असे एका विचारवंताने म्हटले आहे. पण वाकड्यातिकड्या लाकडातून कारागीर कलापूर्ण वस्तू घडवतो हा विरोधाभास मोहक आहे.दोन वर्षांपूर्वीची गोष्ट. नोव्हेंबर महिना होता. दिवस तिळातिळाने लहान होत होता. मुंबईतील संध्याकाळ सुखावणारी होती. एशियाटिक सोसायटीच्या ग्रंथालयातून इकॉनॉमिस्ट या ब्रिटिश नियतकालिकाचे अंक घेऊन बाहेर पडलो. शनिवार असल्यामुळे गर्दी कमी होती. लोकलमध्ये बसायला जागा मिळाली. अंक चाळू लागलो. गेल्या काही...
    June 5, 08:43 PM
  • दुस-या महायुद्धाच्या काळात नाझी सैन्याकडून माणसांसोबतच प्राण्यांवर होणा-या अत्याचारांनी विलियम वान इलन हादरून गेला. भुकेच्या, क्रौर्याच्या, अमानुषतेच्या त्या आठवणींतून त्याच्या मनाची सुटका होत नव्हती. अशाच एका क्षणी एका कल्पनेने त्याला वेढले : मासांचे उत्पादन शरीराच्या बाहेर प्रयोगशाळेत करता आले तर?युद्धाची दाहकता भयाण असते, जाणिवा बोथट करणारी. दुस-या महायुद्धात अशा ज्या हजारो जाणिवांची राख झाली, त्यात नेदरलँड्सच्या विलियम वान इलनचा समावेश होता. तारुण्यात असतानाच, नाझी फौजांनी...
    June 5, 08:37 PM
  • ओबामांची लोकप्रियता घटत चालली असतानाच ओसामा बिन लादेन त्यांच्या जाळ्यात सापडला आणि निदान त्यानंतर काही दिवस ओबामांची लोकप्रियता जरा वाढली होती. परंतु ओसामाची शिकार केल्याचा राजकीय फायदा किती काळ टिकेल हे सांगता येणार नाही. कारण त्यानंतर पाकिस्तानमधील दहशतवादी हल्ले वाढले आहेत आणि अल कायदाच्या दहशतवाद्यांनी ओसामाबद्दलचा सूड युरोप- अमेरिकेतच घेतला जाईल अशा धमक्याही दिल्या आहेत. त्या धमक्या पोकळ आहेत असे समजून चालणार नाही. कारण ओसामाच्या हत्येनंतर काही दिवसांतच अल कायदाच्या...
    June 5, 02:54 PM
  • खांडू मोनपा जमातीतल्या गेलुपा पंथाचे होते... मोनपा जमातीत अंत्यसंस्कारांचा भाग म्हणून मृत व्यक्तीच्या शरीराचे 108 तुकडे केले जातात आणि ते नदीत सोडण्यात येतात...पण सुधारणावादी खांडूंचे अंत्यसंस्कार अशा पद्धतीने केले जाणार नाहीत याचा निर्णय घेण्यात आला...पण खांडूंची लोकप्रियताच एवढी व्यापक होती की, एकाच वेळी जन्मभूमी तवांग आणि कर्मभूमी इटानगर अशा दोन्हीही ठिकाणी अंत्यसंस्कार करण्याचा निर्णय घेण्यात आला...अरुणाचलचे दिवंगत मुख्यमंत्री दोरजी खांडू यांच्याशी झालेल्या एप्रिल महिन्यातल्या...
    June 5, 02:02 PM
  • किमान तीन पिढ्यांना वेड लावणारा बॉब डिलन नुकताच 70 वर्षांचा झाला. जगभरातील कोट्यवधी संगीतप्रेमींवर अजूनही त्याची जादू का चालते? बॉब डिलनचा उल्लेख किंवा ओळख नक्की कोण म्हणून करावी, हा एक कोड्यात टाकणारा प्रश्न आहे. फोक, ब्लूज, रॉक अशा अनेक पाश्चात्त्य संगीत प्रकारांमध्ये त्याचे नाव इतर कोणत्याही कलाकारापेक्षा मोठे असले तरी बॉब डिलन हा काही रॉक स्टार नव्हे. पाश्चात्त्य देशांमध्ये कुणीही व्यक्ती लोकप्रियतेच्या अगदी शिगेपर्यंत पोहोचली की त्या व्यक्तीला रॉक स्टार म्हटले जाते. प्रसिद्धी,...
    June 5, 01:52 PM
  • कराचीमध्ये नौदलाच्या पीएनएस मेहरान या हवाई तळावर हल्ला झाला, त्याच दिवशी संध्याकाळी कराचीत कुस्त्यांचे जंगी मैदान झाले. सध्या तेथे जाहीर कार्यक्रम होत नसले, तरी कव्वालीला बरे दिवस आले आहेत. कव्वालीचे नाव उच्चारले की गुलाम फरीद साब्री, मकबूल अहमद साब्री, कमाल साब्री, मेहमूद गझनवी साब्री आदी नावे आठवतात. या साब्री बंधूंपैकी काही भारतात जन्मले आणि नंतर पाकिस्तानात गेले, तर काहींचा जन्म तिकडेच झाला. ते सगळे इनायत सेन साब्री यांच्याकडे गाणे आणि कव्वाली शिकले. वार्षिक उरुसांमध्ये कव्वाली...
    June 5, 01:43 PM
  • अजित भुरे निर्मित काटकोन त्रिकोण या नाटकाचा शंभरावा प्रयोग नुकताच विजया मेहता यांच्या उपस्थितीत पार पडला. मानसोपचारतज्ज्ञ आणि अभिनयकौशल्याने घाशीराम कोतवालमधली नाना फडणविसाची भूमिका जगाच्या कानाकोप-यात पोहोचवणारे डॉ. मोहन आगाशे यांची या नाटकातील भूमिका विशेष गाजतेय. या नाटकाविषयी आणि त्यातल्या भूमिकेच्या प्रवासाविषयी त्यांना काय वाटते?आपण आपल्या मुलाबाळांचा म्हणजे आपल्या पुढच्या पिढीचा जरा जास्तच विचार करतो. त्यांचे पालनपोषण करणे ही पालकांची नैसर्गिक जबाबदारी असते; मान्य आहे....
    June 5, 01:37 PM
  • पावसाळा तोंडावर येताच महाराष्ट्रातल्या विठ्ठलभक्तांना पंढरीच्या वारीचे वेध लागतील. अनेक संतांची जन्मभूमी आणि कर्मभूमी असलेला मराठवाडाही आषाढातल्या या सावळ्याच्या उत्सवासाठी आतुर होईल. आषाढात माऊलीच्या दुधासारखा घननिळा बरसू लागतो आणि पंढरीच्या सावळ्याचा उत्सव सुरू होतो. अलंकापुरीहून श्रीसंत ज्ञानेश्वर माऊली आणि देहूहून तुकोबाराय यांच्या पालख्या पंढरीच्या दिशेने मार्गस्थ होतात. वैष्णवांचे डिंगर, दिंड्या, पताकांचे भार घेऊन पंढरीच्या पायवाटेला लागतात. पंढरीये माझे माहेर...
    June 5, 01:15 PM
  • बादलदांना अपघात झाल्याचे कळल्यावर कोलकात्यामधील मित्र-मैत्रिणींना फोन लावले. पण बहुतेक सगळे त्यांना विसरले होते. शेवटी बादलदांचा ठावठिकाणा शोधून मी कोलकात्याला जाऊन थडकलो. नाटक-सिनेमासाठी नव्हे, तर केवळ त्यांची भेट घेण्यासाठी आलो आहे हे कळल्यावर बादलदांचे डोळे पाणावले... मुंबईच्या वाढत्या लोकसंख्येवर उपाय शोधण्यासाठी, तसेच वाहतूक आणि इतर नागरी समस्यांवर तोडगा काढण्यासाठी महाराष्ट्र सरकारने, १९६६च्या सुमारास एक समिती नेमली होती. या उच्चस्तरीय समितीमध्ये नगर नियोजन तज्ज्ञ या...
    June 5, 01:06 PM
  • अंडर के.जी.चा मराठीतून खरा गर्भितार्थ म्हणजे कमी (बौद्धिक) किलोग्रॅमचे बालक. मृगासारखे अल्लड, चपळ असलेले हे मुक्त, निष्पाप बालक तसे या वयात बौद्धिक कुपोषित असते. त्याला मोकळेपणातून आपोआपच गंमतज्ञान मिळत असते. असे असले तरी त्याची मम्मी त्याला हट्टाने प्रीप्रिपरेटरी स्कूलमध्ये टाकून देते. जल म्हणजे जीवन. या जीवनाची निर्मिती आणि या निर्मितीच्या सोहळ्याची सुरुवात करून देणारे हे नक्षत्र असल्याने या काळातच अर्थात जून महिन्यातच सुजाण नागरिक निर्माण व्हावे यासाठी त्यांना ज्ञानामृत पाजणाया...
    June 5, 12:55 PM
  • महाराष्ट्रातील उत्तर भागात असलेल्या धुळे, नंदुरबार आणि जळगाव जिल्ह्याचा खानदेश हा विभाग. याच खानदेशात विशेषत: जळगाव जिल्ह्याच्या उत्तरेस असलेला सातपुडा पर्वत म्हणजे महाराष्ट्रातील आणि मध्य प्रदेशातील नैसर्गिक सीमारेषा आहे. या सातपुड्यात मुख्यत: आदिवासी जमातीची लोकवस्ती आहे. पावरा, बारेला, भिल्ल, पारधी, पाडवी जमाती प्रामुख्याने वर्षानुवर्षे या भागात राहतात. नैसर्गिक साधनसंपत्तीने नटलेल्या सातपुड्यात अनेक वर्षांपासून स्वभावत: शांत, प्रामाणिक नि काटक असलेल्या आदिवासींची वस्ती आहे....
    June 5, 12:49 PM
  • तथाकथित भोगवादी समाजात जन्मलेले हॅन्सी क्रोनिए किंवा आर्नल्ड श्वार्झनेगर सत्याचा स्वीकार करण्याची हिंमत दाखवतात तशी हिंमत आपले अजय जडेजा, अझरुद्दीन किंवा नारायण दत्त तिवारी का दाखवू शकत नाहीत? सगळे काही भोगून सावपणाचा आव आणण्याचा निर्लज्जपणा आपल्याकडच्या या मंडळींमध्ये कशाने येतो? दर पंधरा दिवसांनी वाचकांशी संवाद साधण्यासाठी संधी देणा-या थर्ड आयची सुरुवात कोणत्या विषयाने करावी, याचा विचार मनाशी करत असताना सचिन तेंडुलकरबद्दल कुरकूर करणारा मोहम्मद अझरुद्दीन टीव्हीवर दिसला....
    June 5, 12:43 PM
  • सेक्युलर पक्षाच्या अनुनयवादी राजकारणामुळे मुस्लिम समाजाचे दुहेरी नुकसान झाले. एकीकडे या समाजात आधुनिकीकरणाची प्रक्रिया खोळंबली, तर दुसरीकडे हिंदुत्ववादी प्रवृत्ती अधिक प्रबळ व आक्रमक झाला. बाबरी मशिदीचा विध्वंस, त्यानंतरच्या हिंसक दंगली, गुजरातमधील वंशविच्छेदी हिंसाचार, हा याच अनुनयवादी राजकारणाचा परिपाक होता...भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर दोन वर्षांतच संविधान तयार झाले. देशातील शोषितांना, वंचितांना विकासाची संधी मिळावी हे स्वातंत्र्याचे उद्दिष्ट होते. त्यामुळेच न्याय,...
    June 5, 12:16 PM
  • राजकारण हे नेहमीच इतर जातींच्या द्वेषावर आणि इतर जातींना वगळणारे असते. ते कितीही सामाजिक न्यायाची, लोकशाहीची, जातिव्यवस्था अंताची व समतेची भाषा बोलत असले तरी ते जात्यंधताच पसरवीत असते. अशांनी फुले-शाहू-आंबेडकरांचे नाव घेणे ही लोकांची केलेली धूळफेक आहे. नेहरू युगामध्ये राजकीय स्थैर्य व सामाजिक एकोपा भारताने अनुभवला त्याचे रहस्य हे या प्रभुत्वशाली जाती आणि प्रबळ वर्ग यांच्या साहचर्यात होते. सत्तरीच्या दशकानंतर हे साहचर्य नष्ट होण्याची प्रक्रिया जी सुरू झाली, ती साधारण नव्वदीच्या...
    June 5, 12:09 PM
  • दलित चळवळीचे बारा वाजले, ते एसआरएसारख्या योजनांमुळे. आजघडीला बहुतांश दलित कार्यकर्ते बिल्डरांच्या सेवेत रुजू आहेत. ज्या मंचावरून सम्यक क्रांतीची स्वप्ने दाखविली जात होती, त्या मंचावरून आज दीपकभाऊ निकाळजे भाषण करतात...'अस्सल रेव्होल्युशनरी काव्य स्रवणारा नामदेव ढसाळ हा सत्तरीच्या दशकात केवळ दलित तरुणांसाठीच नाही तर शोषितांच्या जनलढ्यांमध्ये वाहून घेणा-या प्रत्येकासाठीच चे गव्हारा होता. आणि ज्या दलित पँथरच्या उबदार कुशीत नामदेव ढसाळ, राजा ढाले, अविनाश महातेकर, अर्जुन डांगळे यांच्या...
    June 5, 12:02 PM
  • आंतरराष्ट्रीय अल कायदा या दशतवादी संघटनेचा म्होरक्या ओसामा बिन लादेन संपल्याने अमेरिकेसह सगळ्या जगाने सुटकेचा नि:श्वास टाकला. आता लादेनच्या मृत्यूनंतर अल कायदा ही संघटना दहशतवाद बंद करील आणि जगभर शांतता पसरेल, असा विश्वास शाळकरी मुलालाही वाटत नाही. मात्र तो मारला गेल्याने अमेरिका, पाकिस्तान, अरब राष्ट्रे (काही प्रमाणात भारत) आणि काही युरोपीय देशांमध्ये थोडेफार बदल घडण्याची शक्यता आहे. जानेवारी २००९मध्ये अध्यक्षपदावर निवडून आलेले बराक ओबामा यांची लोकप्रियता २०१०मध्ये ब-यापैकी...
    June 2, 02:20 PM
 
जाहिरात

RECOMMENDED