Home >> Magazine >> Rasik

Rasik

  • देवपूजा हा आपल्याकडे घरोघरीचा सविस्तर विधी असतो. शहरांमध्ये आता फूलपुडीवाला फुले-तुळशीची पाने-हार असे सामान दररोज देतो व त्याचा वापर दुस-या दिवशी अंघोळीनंतर देवपूजा करताना होतो. गावाकडे तसे नसते. परसात जाऊन ताजी फुले आणायची, तुळशीची, गरज असेल तर बेलाची पाने आणायची, परडीत गोळा करायची, ती सर्व स्वच्छ लावून देवपूजेसाठी तयार ठेवायची.गावाकडे तयारीचा आणखी एक महत्त्वाचा भाग असतो, तो म्हणजे सहाणेवर चंदन उगाळून ठेवण्याचा. त्याचा गंध देवांच्या परिसरात अथवा देवघरात पसरला गेला पाहिजे. ही मूळ भावना....
    July 17, 12:53 AM
  • अनेक वर्षांपूर्वी प्लानिंग द इंडियन सिटी हे महेश नीलकंठ बुच या एका मोठ्या सनदी अधिकायाने लिहिलेले पुस्तक माझ्या वाचनात आले होते. बुच हे गुजराती गृहस्थ दिल्ली विकास प्राधिकरणाचे उपाध्यक्ष होते आणि मध्य प्रदेशचे नावाजलेले आयएएस ओंफिसरही होते. कालांतराने ते एक प्रख्यात शहर नियोजक म्हणूनही नावारूपाला आले. आज अत्यंत हिरवी राजधानी म्हणून ज्या भोपाळची देशभरात ओळख आहे त्या शहराचे वैज्ञानिक नियोजन बुच यांनीच केले होते.बुच यांनी १९८७मध्ये जेव्हा हे पुस्तक लिहिले त्या काळात वाढती शहरे,...
    July 17, 12:49 AM
  • गेल्या दोन वर्षांतील ही विधाने ऐकल्यानंतर त्यातील खरी मेख सुज्ञ प्रेक्षकांच्या सहज लक्षात येईल. प्रदर्शनापूर्वी चित्रपटाला प्रसिद्धीच्या झोतात ठेवण्यासाठी सवंग वावड्या उठवण्याचा बॉलीवूडमध्ये ट्रेंड आहे. मराठीत किमान अजून तरी बजेटभोवतीच प्रसिद्धीचे तंत्र फिरत आहे. काही लाखांत तयार होणारा मराठी चित्रपट आता कोटीच्या कोटी उड्डाणे घेत आहे. त्यामुळे आपलाच सिनेमा बिग बजेट आहे, असे सांगण्याची अहमहमिका सुरू आहे. प्रसिद्ध चित्रकर्मींनी बजेटबाबत परस्परविरोधी विधाने केली; मात्र तिकीट...
    July 17, 12:46 AM
  • चला मुसद्दी : ऑफिस ऑफिस या चित्रपटाद्वारे पंकज कपूर प्रेक्षकांच्या भेटीला परत येत आहे. ऑफिस ऑफिस या मालिकेच्या यशासोबतच पंकज कपूरने साकारलेला मुसद्दीलाल घरोघरी पोहोचला. सरकारी कचेरीतील वातावरण आणि तेथे घडणा-या घटना यावरचे मार्मिक भाष्य, अशा वेगळ्या धाटणीच्या विषयामुळे चित्रपटाद्वारे एक पाऊल पुढे टाकले आहे.पंकज कपूर, संजय मिश्रा, देवेन भोजानी, मनोज पहवा, हेमंत पांडे आणि आसावरी जोशी ही ऑफिस ऑफिसचीच दमदार टीम चित्रपटातही दिसेल. तसेच गौरव कपूर, फरिदा जलाल आणि मकरंद देशपांडे यांच्या...
    July 17, 12:40 AM
  • दिग्दर्शकाच्या भूमिकेतूनवामन केंद्रे यांनी या नाटकाकडे पूर्णपणे हिडिंबेच्या दृष्टिकोनातून पाहिले. मातृसत्ताक परंपरेची प्रतिनिधी म्हणून हिडिंबेने भीमाबाबत घेतलेला पवित्रा आजच्या स्वतंत्र विचार करणा-या स्त्रियांना तितकाच लागू होतो. भीमाशी ताटातूट झाल्यावर जवळजवळ १७-१८ वर्षे त्याच्यापासून प्राप्त झालेल्या पुत्रावर संस्कार करणारी हिडिंबा त्यांना महत्त्वाची वाटली. आपल्या समाजात एकदा का आपण कोणाला राक्षस अथवा राक्षसी अशी उपाधी दिली की आपण त्याची दुसरी बाजू पाहण्याचा प्रयत्नही...
    July 17, 12:39 AM
  • माय नेम इज बॉण्ड.....जेम्स बॉण्ड... या डायलॉगने एका रात्रीत प्रसिद्धीच्या शिखरावर पोहोचलेला जेम्स बॉण्ड अर्थात डॅनियल क्रेग पुन्हा एकदा रुपेरी पडद्यावर येतोय. भारतात प्रचंड लोकप्रिय झालेल्या क्वान्टम ऑफ सोलेस या चित्रपटाच्या यशानंतर तब्बल तीन वर्षांनी काउबॉय अॅण्ड एलियन्स या चित्रपटाद्वारे जेम्स बॉण्ड प्रेक्षकांच्या भेटीला येतोय.या चित्रपटात सुपरनॅचरल पॉवर असलेला डॅशिंग निळ्या डोळ्यांचा डॅनियल दुस-या जगातील क्रीचर्सबरोबर लढताना दिसेल. यासोबतच वेगवेगळ्या गॅजेट्सचा आधार न घेता...
    July 17, 12:35 AM
  • माई म्हणजे माझी आई. लहानपणी आम्ही आजोळच्या गावीच राहत होतो. तिची सगळी भावंडं तिला माई म्हणत. त्यामुळे आम्हीही तिला माईच म्हणत असू. माई दिसायला गोरीपान, कृश शरीरयष्टी, काळेभोर डोळे, लांबसडक गुडघ्यापर्यंत असलेले घनदाट केस, त्याचा नीटनेटका अंबाडा किंवा कधीकधी सैलसर वेणीचा शेपटा. अतिशय टापटिपीने नेसलेली साधीशीच साडी. देहबोलीतून जाणवणारा आत्मविश्वास व चेहयावर नेहमीच निर्मळ हास्य, असं तिचं लोभस व्यक्तिमत्त्व होतं. तिने आम्हाला खूप शिस्तीत वागवलं. कधीही मारलं नाही किंवा रागावली नाही; परंतु...
    July 17, 12:34 AM
  • आईने एका सकाळी मला लवकर उठवले, माझ्या हातात एक जॅकेट दिले. तिकडे थंडी असेल, म्हणाली. टॅक्सीत बसून ती, मी, एक काकू आणि एक परिचित असे आम्ही फिलिपिन्समधल्या निनॉय अकिनो आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर पोहोचलो. तिथे आईने माझी एका माणसाची ओळख करून दिली. तो काका आहे, म्हणाली. त्याने माझा हात धरला आणि आम्ही दोघे विमानात बसलो. तो माझा पहिला विमानप्रवास. वर्ष होते 1993 आणि माझे वय होते 13 वर्षे.माझे आयुष्य सुखी आणि समृद्ध व्हावे म्हणून आईने मला दूर अमेरिकेला माझ्या आजी-आजोबांकडे धाडले होते. माझी आजी आणि आजोबा सान...
    July 17, 12:29 AM
  • एम टीव्हीवर दर शुक्रवारी प्रसारित होणारा कोक स्टुडिओ हा कार्यक्रम म्हणजे संगीत रसिकांसाठी एक पर्वणीच ठरलाय. एम टीव्हीने वर्षानुवर्षे संगीताची उपासना करणा-या गानयोग्यांना देशाच्या कानाकोप-यातून सन्मानाने मुंबईत पाचारण केले आणि भारतीय संगीताची ओळख आजच्या पिढीला व्हावी या हेतूने कोक स्टुडिओ या कार्यक्रमाची आखणी करण्यात आली. एक नावाजलेला गायक, एक उदयोन्मुख कलाकार आणि एक प्रसिद्ध लोककलावंत यांच्यातली जुगलबंदी दाखवण्याची एक ढोबळ संकल्पना ठरली आणि सुरू झाली संगीताची एक अनोखी मैफल...या...
    July 17, 12:29 AM
  • गेल्या आठवड्याच्या ब्लोइंग इन द विंड सदरामध्ये आनंदाचा शोध घेण्याच्या आंतरराष्ट्रीय प्रयत्नांविषयी चर्चा केली होती. जागतिकीकरण आणि रिफॉर्म्सचे फायदे-तोटे, नागरिकांचे सुख-दु:ख ह्यासंबंधी जगात पुन्हा नव्याने विचार सुरू झाले आहेत. कारण पाश्चात्त्यांच्या कल्पनेपलीकडे असलेल्या क्षेत्रांतून जागतिकीकरणाला, पूर्णपणे वेगळ्या स्तरावरून आणि कारणांवरून विरोध निर्माण होऊ लागला आहे. पाश्चात्त्यांच्या स्वप्नातही अशा प्रकारे जागतिकीकरणाचे विपरीत परिणाम समोर येतील, असे त्यांना वाटले नसेल....
    July 17, 12:23 AM
  • काही वर्षांपूर्वीची गोष्ट. माझ्या एका मित्राला हिंदी चित्रपट तयार करायचा होता. जॅकी श्रॉफ चित्रपटात नायकाची भूमिका करणार होता. रामगोपाल वर्माकडे त्या वेळेस अनेक होतकरू दिग्दर्शनाचे धडे गिरवीत होते. त्यांच्यापैकी एक जण खूपच हुशार होता आणि तो स्वतंत्ररीत्या चित्रपट दिग्दर्शित करू इच्छित होता. त्याला वन लाइन स्टोरी ऐकवली. कथानकात बारमधील एक साधे मारामारीचे दृश्य होते. चर्चा करताना त्याने सांगितले, बारमध्ये विचारात मग्न असलेल्या दारू प्यालेल्या नायकाचे एकाशी भांडण होते तेव्हा तो...
    July 17, 12:22 AM
  • टीना सानी पाकिस्तानच्या अभिमानाचा विषय बनलेल्या आहेत. त्यांना अलीकडेच प्राइड ओंफ पाकिस्तान हा किताब देण्यात आला आहे. सध्या पाकिस्तानात गाजणा-या गायिकांमध्ये त्यांचा क्रम वरचा आहे. बेगम अख्तर, मलिका पुखराज, बेगम आबिदा परवीन, ताहिरा सैद, नय्यरा नूर, फरिदा खानुम, मुख्तार बेगम यांच्या रांगेत आपण आहोत की नाही, याविषयी मी स्वत:च साशंक आहे. मी माझी आहे आणि गाणे मला आवडते म्हणून मी गाते, असे स्वच्छ मत व्यक्त करणाया गायिका टीना सानी यांच्याबद्दल मी यापूर्वी बरेच ऐकलेले होते; पण त्यांना पाहण्याचा...
    July 17, 12:14 AM
  • राज्य नाट्यस्पर्धा म्हटली की महाराष्ट्र कलोपासक या संस्थेतर्फे ८५-८६ मध्ये पुण्यात झालेली एक चर्चा आठवते. तेव्हा आम्ही औरंगाबादच्या जिगीषा या आमच्या संस्थेतर्फे त्यात सहभागी झालो होतो. या राज्य नाट्यस्पर्धा बंद करून टाकल्या पाहिजेत, त्याशिवाय नवं काही सुचणार नाही, असे मुंबईतला एक तरुण रंगकर्मी पोटतिडकीनं म्हणाला, तेव्हा या स्पर्धा बंद झाल्या तर आमच्यासारख्यांना मुंबई-पुण्याबाहेर खांद्याला खांदा लावून आमचं नाटक सादर करण्याची दुसरी कोणती संधी मिळणार? असे आम्हीही तितक्याच...
    July 10, 12:46 PM
  • तसे पाहिले तर जगात जे सात अब्ज लोक आहेत, त्यापैकी दुर्दैवी अपंग स्त्री-पुरुष सोडले तर बाकी सर्व साधारणपणे, थोड्याफार फरकाने समान उंचीचे (चार ते साडेसहा फूट), वजनाचे (५० किलो ते १२० किलो), दोन डोळे, दोन कान, दोन हात, दोन पाय असलेले माणूस प्राणी आहेत. म्हणजे पृथ्वीवरील पक्षी, सामुद्री प्राणी, वन्य श्वापदे, सरपटणारे प्राणी यांच्यापेक्षा माणूस वेगळा आहे. स्त्रिया आणि पुरुष इतकाच मानला तर भेद. माणूस प्रथम कुठे जन्माला आला यात थोडाफार वाद असला, तरी बहुतेक तज्ज्ञ असे मानतात की, आफ्रिका खंडात, आजच्या...
    July 10, 12:37 PM
  • इन्फ्लुएंझा सगळ्यांना माहीत आहे. साथ आली की प्रत्येकाला एकदा तरी इन्फ्लुएंझा होतो. हा आपल्याला व्हावा अशी कोणाची इच्छा नसते; पण अँफ्लुएंझाचे तसे नाही. हा आपल्याला व्हावा असे बहुतेकांना वाटते. मग हा अँफ्लुएंझा आहे तरी काय? याची लक्षणे कोणती, तो कसा, कोणाला व केव्हा होतो? हा प्रकार जसा गंभीर तसा मजेशीरही आहे. या अँफ्लुएंझाची थोडी आणखी माहिती मिळवूया.जागतिकीकरणाची सुरुवात झाली. खुल्या अर्थव्यवस्थेचे वारे वाहू लागले. भारत, चीन अशा विकसनशील देशांची आर्थिक वाढ चढ चढू लागली. एकीकडे चकाचक माल तर...
    July 10, 12:23 PM
  • चित्रकार अकबर पदमसी हे आज वयाच्या ऐंशीच्या आसपास आहेत. पण या वयातही त्यांचे चित्र काढणे, वाचन आणि छायाचित्रण अव्याहत सुरू आहे. प्रभादेवीसारख्या गजबजलेल्या परिसरात ते राहतात आणि वाचन करण्यासाठी शांतपणे तीन दिवस ठाण्याबाहेरच्या एका घरात वास्तव्य करतात. त्यांची पत्नी भानू ही आर्ट क्रिटिक असल्याने दोघांचा चित्रकला आणि समीक्षा यांचा विपुल ग्रंथ संग्रह आहे. त्याचबरोबर तत्त्वज्ञान, संस्कृत ग्रंथ हेही पदमसी यांचे आवडते विषय आहेत. कोकीळ आणि कंपनीने काही वर्षांपूर्वी हुसेन, पदमसी,...
    July 10, 12:12 PM
  • हिंदुस्थान आपल्या अधिपत्याखाली आला म्हणून इंग्लंडची राणी व्हिक्टोरिया अत्यंत खुश होती. ती या सुमारास साठीच्या आसपास पोहोचली होती, त्यामुळे हिंदुस्थानला भेट देऊ शकत नव्हती; पण तिला या देशाबद्दल, त्यातील माणसांबद्दल प्रचंड उत्सुकता होती. ते आपले प्रजाजन आहेत, असा जिव्हाळा होता. अशातच तिच्याकडे तिच्या राज्याभिषेकाच्या सुवर्णमहोत्सवानिमित्त भेट म्हणून अब्दुल करीम हा 24 वर्षांचा तरणाबांड देखणा गडी खिदमतगार म्हणजे चाकर म्हणून पाठवण्यात आला. आग्य्राचा हा तरुण जेमतेम इंग्रजी बोलू शकणारा...
    July 10, 12:10 PM
  • पुस्तके कशी तयार होतात, याचे सुप्त कुतूहल अनेक वाचकांच्या मनात असते. त्याविषयीची एक खास चर्चा मुंबईतल्या संवाद संस्थेने २१ जूनच्या संध्याकाळी प्रभादेवीच्या रवींद्र नाट्य मंदिरात ठेवली होती. व्याख्याते होते प्रास प्रकाशनाचे चालक अशोक शहाणे. वय वर्षे ७५. ते अनुवादक, भाष्यकार, संतप्त साहित्यिकांचे मठाधिपती, आदी विशेषणांनी प्रसिद्ध आहेतच; पण त्यांनी मुद्रणालयांत काम केले आहे आणि त्यांच्या प्रास प्रकाशनाच्या पुस्तकांची निर्मिती अत्यंत लक्षवेधक असते. म्हणूनच त्यांचे बोलणे ऐकण्यासाठी...
    July 10, 12:00 PM
  • प्रसंग होता ग्रंथव्यवहार परिषदेच्या उद््घाटनाचा. पार्ल्याच्या लोकमान्य सेवा संघाच्या ग्रंथालयाने योजलेला. संस्थेचे ज्येष्ठ कार्यकर्ते पद्माकर नागपूरकर यांनी संस्थेतून निवृत्त होण्यापूर्वी काही कालप्रस्तुत कार्यक्रम आखले, त्यांपैकी हा एक. स्वाभाविकच उद््घाटनाला आणि नंतरच्या दिवसभरातील वेगवेगळ्या चर्चासत्रांना मातब्बर मंडळी हजर होती. उद््घाटक होते श्री. पु. भागवत आणि त्या वेळी मुख्य भाषण करण्यास उपस्थित होते, नॅशनल सेंटर फॉर सॉफ्टवेअर टेक्नॉलॉजीचे संचालक एस. पी. मुदूर. ते...
    July 10, 11:55 AM
  • पाकिस्तानातून परतल्यावर मला नेहमीचाच एक प्रश्न असतो, की तुम्ही तिथल्या एखाद्या मंदिराला भेट दिली का आणि त्याची तिथली अवस्था कशी आहे? मी लाहोरला शंकराच्या मंदिरात जाऊन आलो आहे. अनारकली बाजारातही एक हिंदू आणि एक जैन मंदिर आहे. १९९२ मध्ये जेव्हा अयोध्येत तथाकथित रामभक्तांनी बाबरी मशिदीवर हल्ला करून तिला जमीनदोस्त केले तेव्हा अनारकली बाजारातल्या या हिंदू मंदिरावर हल्ला झाला होता; पण हे मंदिर पंजाब सरकारने पुन्हा उभे करण्यासाठी मदत दिली. आज ते आपल्या जुन्या खुणा लपवून नव्याने उभे आहे....
    July 10, 11:12 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED