Home >> Magazine >> Rasik

Rasik

  • माजी पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांची कारकीर्द झंझावाती होती; पण त्यांचा सर्वोत्तम काळ होता १९६८-६९ ते १९७१-७२. त्या आधी वर्ष-दोन वर्षांपर्यंत त्यांना गुंगी गुडिया म्हणून हिणवले गेले; परंतु त्यानंतरच्या त्यांच्या तडफदार नेतृत्वामुळे विरोधकांनादेखील त्या दुर्गामातेसमान वाटू लागल्या! त्यांनी त्या काळात जनतेच्या मनी जे स्थान मिळवले, ते त्यानंतरच्या काळात त्यांच्या जीवनात अनेक चढउतार येऊनदेखील ढळले नाही! त्या चार-पाच वर्षांत, त्यांनी दोन महत्त्वाच्या गोष्टी साधल्या. एकतर १४ बँकांचे...
    July 30, 11:54 PM
  • लक्ष्मण श्रेष्ठा हे प्रसिद्ध चित्रकार आहेत. ते त्यांच्या खोलवर अनुभव देणा-या चित्रांसाठी प्रसिद्ध आहेत. मुंबईतील खारमधल्या त्यांच्या एकमजली बंगल्यात एक पूर्ण खोली पुस्तकांनी भरली आहे. श्रेष्ठा किती बारीक वाचतात हे पुस्तकांत केलेल्या पेन्सिलीच्या खुणांवरून कळते. निसर्गदत्त महाराज यांचे शिष्य असलेले श्रेष्ठा त्यांचे आय अॅम दॅट हे पुस्तक नेहमीच सगळ्यांना रेकमेंड करतात. तिबेटन मिस्टिसिझमपासून डोनाल्ड सुल्तानसारख्या नव्या चित्रकारांपर्यंत अनेकांची पुस्तके त्यांच्या संग्रहात...
    July 30, 11:46 PM
  • मालिकेवरून चित्रपट करताना कलावंत म्हणून किती वेगळेपण जाणवले?- ऑफिस ऑफिस ही मालिका जवळपास सात वर्षे चालली. सरकारी कचेरीतले वातावरण आणि सामान्यांना होणारा त्रास हा सर्वसामान्यांना भिडणारा विषय असल्यामुळे ती लोकप्रिय झाली. मालिकेमुळे माझी उषाजी ही भूमिका घरोघरी पोहोचली. मात्र, चित्रपटाचा रुपेरी पडदा कुणाही कलावंताला आगळे समाधान मिळवून देतो. जे मी चला मुसद्दी ऑफिस-ऑफिसच्या निर्मितीदरम्यान पुरेपूर अनुभवले. प्रत्यक्ष सरकारी कामकाजाचा निराशाजनक अनुभव आला का?- हो, ही मालिका करण्याआधी...
    July 30, 11:38 PM
  • बॉलीवूडमध्ये सध्या स्टार-सुपरस्टार मंडळींच्या कंपूमध्ये धुमश्चक्री माजली आहे. तीन खान आणि बिग बी हे धुमश्चक्रीचे मुख्य (खल)नायक ठरले आहेत. संजय दत्तने शाहरुख खानच्या बहुचर्चित रा वनमध्ये काम करण्यास होकार देताना सलमान खानच्या बॉडीगार्डमध्ये काम करण्यास नकार दिला होता. त्याचा राग मनात ठेवून सलमानने मान्यता दत्तच्या वाढदिवसाच्या पार्टीत जिवाभावाचा मित्र म्हणवणा-या संजय दत्तशी पंगा घेतला. पार्टीतले सलमानचे उग्र रूप पाहून खुद्द संजय दत्तही अवाक् झाला. कारण, एकाच गटातले...
    July 30, 11:32 PM
  • जेनिफर लोपेझ...अर्थात जे लो. हॉलीवूडच्या झगमगाटात चमकणारे बहुचर्चित नाव. रेखीव चेहरा, एखाद्या अॅथलीटला शोभणारे ग्रेसफुल असे व्यक्तिमत्त्व. न्यूयॉर्कमध्ये जन्मलेल्या जेनिफरच्या घरात संगीताची परंपरा नव्हती. तिची आई शिक्षिका, तर वडील कॉम्प्युटर स्पेशालिस्ट. चाणाक्ष बुद्धीच्या जेनिफरने शिक्षणासोबतच नृत्याचीही आवड मनोमन जपली. पुढे शिक्षण संपल्यानंतर एकीकडे नोकरी करत असताना नाइट क्लबमध्ये नृत्य सादर करून ती आपली नृत्याची हौस भागवत असे. जेनिफरने आपल्या करिअरची सुरुवात बॅक डान्सर...
    July 30, 11:23 PM
  • ज्यू परिवारात जन्मलेली गायिका एमी वाइनहाऊस वयाच्या सत्ताविसाव्या वर्षी स्वत:च्या राहत्या घरी मृतावस्थेत आढळून आली. जॅझ म्युझिकमधला एक आश्वासक आवाज कायमचा बंद झाला. लहानपणीच एमीला गायनाची गोडी लागली. शास्त्रशुद्ध शिक्षण घेऊन एमीने गायनक्षेत्रातच करिअर करायचे ठरवले. सुरुवातीला एका लोकल बँडमध्ये गाणारी एमी हळूहळू यशाची एकेक शिखरे पादाक्रांत करू लागली. फारच कमी वयात तिने म्युझिकच्या क्षेत्रात स्वत:चा ठसा उमटवला. लाइव्ह परफॉर्मन्स देताना तिने लिहिलेल्या म्युझिकने तरुणाईला वेड...
    July 30, 11:00 PM
  • नो पॉलिटिक्स, नो कास्ट, जस्ट क्रिकेट ही घोषणा होती १९११ मध्ये भारतातून इंग्लंडमध्ये दाखल झालेल्या पहिल्या क्रिकेट संघाची. पतियाळाच्या महाराजांची ही टीम भारतातून आलेली पहिली क्रिकेट टीम होती. मात्र, तरीही पहिल्या अधिकृत कसोटी सामन्याचा बाप्तिस्मा मिळायला भारताला तब्बल १९३२पर्यंत वाट पाहावी लागली. १९११च्या संघातील १८ खेळाडूंच्या जवळपास आठ ते दहा वेगवेगळ्या भाषा होत्या. खाण्या-पिण्याच्या सवयी वेगळ्या, आचार-विचार वेगळे, चालीरीती वेगवेगळ्या. क्रिकेटच्या मैदानावर जाण्याआधी अनेक...
    July 24, 10:44 AM
  • योगायोग म्हणा किंवा आणखी काही म्हणा, धोनीचा भारतीय संघ वेस्ट इंडीज दौ-यावरून विजयी होऊन इंग्लंडला पोहोचला आहे. अगदी तसेच आम्ही १९७१ मध्ये विंडीजला मालिकेत १-० असे हरवून इंग्लंडविरुद्ध मालिका खेळायला गेलो होतो. सोबर्सच्या वेस्ट इंडीज संघाला धूळ चारल्याचा आत्मविश्वास ओसंडून वाहत होता. आम्ही इंग्लिश क्रिकेट हंगामाच्या दुस-या अर्ध्यात तेथे गेलो होतो. पाकिस्तान संघ आमच्या आधी खेळून गेला होता. दुस-या अर्ध्यात गेल्यामुळे चांगल्या हवामानाची अपेक्षा होती. विशेषत: प्रारंभीचे सराव सामने...
    July 24, 10:38 AM
  • नदी ही एक पर्यावरणीय व्यवस्था असते. ती डोंगरात उगम पावते, उतारावरून वाहत येताना गाळ मैदानात आणते. जमीन सुपीक करते. तीच गाळपेर शेती. कोल्हापूरला हातकणंगले आणि अन्य तालुक्यांत यालाच पोयट्याची जमीन म्हणतात. खोयातून नदी समुद्राकडे जाते. भरतीच्या वेळी समुद्राचं खारं पाणी नदीतून उलटं वर चढतं. म्हणून तर नदी जिथे समुद्राला मिळते त्याला नदीचं मुख म्हणतात. नदी अनेक मुखांनी समुद्राला मिळते, उदाहरणार्थ गंगा. त्या प्रदेशाला त्रिभुज प्रदेश म्हणतात. प्राथमिक शाळेत शिकलेला भूगोल मोठा झाल्यावर...
    July 24, 10:29 AM
  • भूलोकी यंदाही चांगली पर्जन्यवृष्टी होईल, असा अंदाज शेषनागाने बांधला होता. शेषनागाला मानवमित्राचा पुरस्कार मिळून गेल्याने त्याला मानवजातीच्या कल्याणाची नेहमीच काळजी आहे. या काळजीमुळेच यंदाही इंद्रदेव पावसाबाबत वरुणराजाला काय बोलले आहेत, याची तो माहिती घेण्याच्या प्रयत्नात होता. कैलास पर्वतावरून दोन तक्षक ती माहिती देण्यासाठीच खास आज पाताळात आले होते. शेषनागाने पहिल्या तक्षकाला विचारले, काय खबर आहे? पहिला तक्षक म्हणाला, वरुणराजांनी गेल्या वर्षी जसे मेघांचे कलश भरभरून वसुंधरेवर...
    July 24, 10:24 AM
  • मंजी माझ्या आजोळी केरकचरा काढून अंगण लख्ख ठेवायची. मंजी सहा ते साडेसहा फूट उंच, काळाभोर रंग, दाट कुरळ्या केसांचा अंबाडा, मोठे टपोरे डोळे, भिरभिरती नजर, हसली की मशेरी लावलेले काळे कुळकुळीत दात दिसत. आम्ही दिवाळीच्या, उन्हाळ्याच्या सुटीमध्ये आजोळी गेलो की, दुपारी मंजीची भेट व्हायची. ती साधारण दहा अकरा वाजता यायची. दोन्ही वाड्यांतली अंगणं, बाहेरचं अंगण झाडून पुसून लख्ख करायची. अंगणातल्या मोया स्वच्छ करायची. मग हात-पाय स्वच्छ धुऊन येऊन समोरच्या पाय-यांवर बसून येणाया पाहुण्यांची चौकशी...
    July 24, 10:17 AM
  • दुसरे महायुद्ध संपल्यावर जगात नवे देश निर्माण होण्याची प्रक्रिया संपुष्टात येईल, असे मानले जात होते. मात्र, १९९३ मध्ये इथिओपियातून एरिट्रिया, तर २००० मध्ये इंडोनेशियाचे विघटन होऊन जेव्हा पूर्व तिमूर हे देश निर्माण झाले, तेव्हा जाणवले की ही प्रक्रिया सहजासहजी संपणारी नाही. जुलै २०११मध्ये पूर्व आफिकेत दक्षिण सुदान हा नवा देश निर्माण झाला. भारताने या संधीचा योग्य तो वापर करून आफ्रिका खंडातील राजकारणात चीनचा जो वरचष्मा झालेला आहे त्याला शह दिला पाहिजे. या दृष्टीने भारताने सुरुवात...
    July 24, 10:10 AM
  • चार-पाच वर्षांपूर्वी प्रसिद्ध इंडो-अँग्लियन लेखक सलमान रश्दी यांनी एक विचित्र निरीक्षण केले होते. त्यावर निदान भारतात तरी खळबळ माजायला हवी होती. पण तसे झाले नाही. का ते कळत नाही. भारतीय लेखक इंग्रजी भाषेतून जे साहित्य लिहितात तेच भारताच्या आत्म्याचे खरेखुरे दर्शन घडविणारे साहित्य होय, असे त्यांचे म्हणणे. विशेषत: भारतीयांच्या इंग्रजी कादंब-या म्हणजेच खरी भारतीय कादंबरी. भारतीय भाषांमधील (नेटिव्ह, व्हर्नाक्युलर) कादंबरी ही संकुचित, अपूर्ण चित्र उभे करणारी म्हणून तिला भारतीय म्हणता...
    July 24, 10:05 AM
  • मुंबईसह महाराष्ट्राचे नष्टचर्य संपले नाही आणि नजीकच्या काळात संपण्याची चिन्हे नाहीत. मुंबईत तीन ठिकाणी झालेल्या दहशतवाद्यांच्या बॉम्बस्फोटांमुळे प्रत्येकाच्या मनात हाच विचार आला असेल. काँग्रेस व राष्ट्रवादी काँग्रेस हे दोन पक्ष निवडणुकीपुरते एकत्र येऊन मंत्रिमंडळ बनवण्यात यशस्वी होतात; पण नंतर त्यांच्यात सतत चढाओढ चालू असते. कारभाराचा विचका संपत नाही. त्यांच्या जागी विरोधी पक्ष आल्यामुळे काही बदल होण्याची आशा नाही. राजकीय पक्षांची ही नादानी महापालिका आणि राज्य सरकार या...
    July 24, 09:57 AM
  • नुकताच फुकेत या नयनरम्य गावाला जाण्याचा योग आला. या आधी परदेशात ब-याच वेळा जाऊन आल्यामुळे फुकेतला जाण्याचं नावीन्य नव्हते; परंतु फुकेतमध्ये मात्र नावीन्य आहे, असे समजले. बँकॉक, फुकेत ही नावे माझ्याकडून सारखी ऐकल्यामुळे आणि फुकेत हे नाव काही परदेशातले वाटत नसल्यामुळे आमच्या गावात ब-याच जणांना मी बँकेत चाललो असेच वाटले; पण ज्यांना थायलंडचे सगळे काही माहीत आहे, त्यांना आपण पट्टाया, फुकेतला चाललो असे सांगताना मात्र लाजायला होते. फुकेतला विमान उतरताना निसर्गाचा विलक्षण सुंदर आविष्कार...
    July 24, 09:50 AM
  • काही वर्षांपूर्वी महंमद हनीफ यांनी लिहिलेल्या एका प्रहसनात्मक कादंबरीचे नाव होते अ केस ऑफ एक्स्प्लोडिंग मँगोज. पाकिस्तानचे एकेकाळचे हुकूमशहा सत्ताधीश झिया उल हक यांच्यावर लिहिलेली ही कादंबरी आहे. आज ती आठवायचे कारण म्हणजे पाकिस्तानी निर्यातदार सध्या त्यांच्याकडून निर्यात होणा-या आंब्यांसंबंधी चिंतेत आहेत. अमेरिकेने त्यांच्या आंब्यांच्या निर्यातीला बळ मिळावे म्हणून मदत सुरू केली होती; पण आता त्यांनी ती आणि त्यांच्याकडून अमेरिकेत होणारी आयातही काही काळासाठी थांबवली आहे....
    July 24, 09:43 AM
  • परस्यूट ऑफ हॅपीनेस, रिफॉर्म्सचे मृगजळ आणि रिफॉर्म्स-कसले रिफॉर्म्स? या तीन स्फुटांमधून आजच्या जीवनविषयक ज्वलंत विषयाला स्पर्श करण्याचा प्रामाणिक प्रयत्न केला. ह्या प्रश्नाच्या मुळाशी फक्त अमेरिका आहे, असे नव्हे. उल्लेखलेल्या ४०-५० हजार मल्टिनॅशनल कॉर्पोरेशन्स या जगातील श्रीमंत देशांतील श्रीमंत लोकांच्या मालकीच्या आहेत. त्यातील अधिकतर कंपन्या अमेरिकन आहेत हे खरे असले तरी जी-८ देशांची पूर्ण नसली तरी काही प्रमाणात मालकी अशा कंपन्यांवर आहे. याचे ठळक उदाहरण द्यावयाचे झाले तर...
    July 24, 09:31 AM
  • कोणतीही भाषा शिकण्याची एक परिभाषा असते. ती आत्मसात केली की मूळ भाषा आपलीशी होते. ब-याचदा मूळ भाषा तितकीशी शुद्ध बोलणे आपण सोडून देतो. शुद्धलेखनाचे नियम धाब्यावर बसतात आणि समोरच्यापर्यंत भावना पोहोचताहेत ना, मग कसेही बोलले तरी चालते, अशी धारणा पक्की होते. ही अशुद्ध बोलण्याची सवय ज्या मोठ्यांना मोडायचीय किंवा लहानांना लागूच द्यायची नाही, त्यांच्यासाठी माधुरी पुरंदरे यांनी लिहिलेले लिहावे नेटके हे दोन खंडांमधले पुस्तक ज्योत्स्ना प्रकाशनाने गेल्या वर्षी बाजारात आणले. सहाशेहून...
    July 24, 01:09 AM
  • महाराष्ट्राच्या साहित्यिक-सांस्कृतिक चळवळीत ग्रामीण साहित्याबाबत सुगीची अवस्था असताना दुसरीकडे महानगरी संवेदनांचे लेखक हरवले असावेत की काय, अशी अवस्था निर्माण झाली आहे. जागतिकीकरणाच्या प्रवाहात झोकून देत मक्त अर्थव्यवस्थेचा अवलंब केल्यानंतर बदललेल्या आर्थिक हितसंबंधांनी शेतकरीवर्गाची उत्तरोत्तर परवड कशी होत गेली, त्याचे प्रभावी रेखाटन अलीकडील काळात सदानंद देशमुखांपासून आसाराम लोमटे- आनंद विंगकरांपर्यंतच्या लेखकांनी कमालीच्या संवेदनशीलतेने केले आहे. गावगाड्याच्या...
    July 24, 01:04 AM
  • लस टोचणीस्मॉल पॉक्स देवी हा विषाणूमुळे होणारा रोग. १७९६ मध्ये एडवर्ड जेनर याने यावर लस शोधून काढली. गायीला होण्याया देवीला वॅक्सिनिया म्हणतात. गायी वासरांबरोबर काम करणायांना वॅक्सिनिया होतो; पण त्यांना देवी हा भयावह रोग होत नाही, हे जेनरच्या लक्षात आले. त्याने वॅक्सिनियाची लस माणसांना टोचायला सुरवात केली. ज्यांना लस टोचली त्यांना देवीपासून संरक्षण मिळाले. वॅक्सिनियापासून वॅक्सिनेशन हा शब्द तयार झाला व जगभर पसरला. जेनरच्या खूप आधी भारतात व चीनमध्ये देवी झालेल्या माणसाच्या अंगावरील...
    July 17, 01:36 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED