जाहिरात
जाहिरात
Home >> Magazine >> Rasik

Rasik

  • मॅन विदाउट थॉट्स इज, मॅन विदाउट लाइफ... म्हणजेच विचार न करणारी माणसे चालत्या-फिरत्या पार्थिवासारखी असतात. व्यवस्थेला अशी सुस्थापित डेड माणसे हवी असतात, ती मिळत राहावी यासाठी ही व्यवस्था मोफत डेटापासून मोफत घरांपर्यंतच्या नाना क्लृप्त्या लढवत असते. तिचा कावेबाजपणा ओळखून सामान्य वाचकाचे विचारांच्या अंगाने सबलीकरण घडवून आणण्याचे जाणीवपूर्वक प्रयत्न आजवर रसिकने केले आहेत. नवे वर्षही त्याला अपवाद नसेल... प्रिय वाचकहो, नववर्षाभिनंदन! सत्ता मग ती डावी असो वा उजवी, जन्मत:च असुरक्षित असते....
    January 6, 06:51 AM
  • नवे वर्ष ऐतिहासिक आहे. याच वर्षात होणारी सार्वत्रिक निवडणूक देशाच्या भवितव्याचा फैसला करणार आहे. भारतीय लोकशाहीचा कस या निवडणुकीने लागणार आहे. यात नरेंद्र मोदी पुन्हा भारताचे पंतप्रधान होऊ शकतात. मोदींना दूर सारुन भाजप सत्तेत येऊ शकतो वा काँग्रेससह विविध पक्षांची आघाडी सत्तारुढ होऊ शकते. या तीन शक्यता मांडताना हे अर्थातच गृहीत धरले आहे की, निवडणुका होणार आहेत आणि भारताच्या लौकिकाला साजेलशा पद्धतीनेच त्या होणार आहेत. लाखमोलाचा प्रश्न, या निवडणुकीचा निकाल काय लागू शकतो? खरोखरच, निकाल...
    January 6, 06:48 AM
  • गोष्टींनी माणसांना मंत्रमुग्ध केलं, नादावलं आणि पछाडलंसुद्धा. यातूनच संस्कृती-परंपरा विस्तारल्या, सहवेदनेचा संस्कार रुजला. काळ बदलला, माध्यम बदललं. गोष्टी सांगण्याची तहा बदलली. या बदलत्या काळातल्या माणूसपणाला साद घालणाया रोजच्या जगण्यातल्या गोष्टी उलगडणारे हे पाक्षिक सदर... म्हणजे ती आई भाकरीवाचून मरणाया पोरीजवळ नुसतीच बसून राहिली होती, असं नाही! तिने खूप प्रयत्न केले. सूर्योदयापासून सूर्यास्तापर्यंतची जमीन तिने पालथी घातली. पृथ्वीला गरका मारून आली. तरी हताश न होता, तिने उंदराचे...
    January 6, 03:20 AM
  • अचानक निद्रिस्त ज्वालामुखी प्रस्फोटित व्हावा, त्यातून तप्त लाव्हा नव्हे, सृजनाचे पाट वाहावेत आणि सबंध अवकाश बहुढंगी कलाकृतींनी व्यापून जावा, असेच काहीसे सिनेमा आणि डिजिटल माध्यमात सध्या घडत आहे. इथला कलानिर्मितीचा वेग आणि आवेग स्तिमित करणारा आहे. मनोरंजनाच्या या नवउन्मेषी विश्वातल्या मनस्पर्शून जाणाऱ्या गोष्टगर्भ कलाकृतींचे सामाजिक-राजकीय-सांस्कृतिक संदर्भांसह मर्म उलगडून सांगणारे हे पाक्षिक सदर... नमश्कार, मै आशिष विद्यार्थी, आपका अपना कहानीबाज... अशी सुरुवात होत गाना डॉट...
    January 6, 12:22 AM
  • या वर्षातले रसिकमधले हे शेवटचे सदर. तळागाळातले, एरवी दुर्लक्षित असणारे विषय घेऊन वाचकांशी संवाद साधताना कुठेतरी, काहीतरी बदल व्हावा, अशी अपेक्षा मनात असायची. पण अनेकदा दूरवर बदलाची कोणतीच खूण दिसायची नाही. यावेळचे हे सदर लिहिताना मात्र समस्येच्या बरोबरीनेच बदलाची दिशा कोणती हेही समोर आहे. बदलाची दिशा, परिवर्तनाचा मार्ग समोर असणे हे आश्वासकच आहे. वाचकांचा निरोप घेताना याचे श्रेय रमेश हरळकर नावाच्या वन मॅन आर्मीला मला द्यायचे आहे... मुंबई महानगरपालिकेतील सफाई कामगारांच्या मुलांच्या...
    December 28, 04:39 PM
  • स्त्री-शिल्पकथा या सदराचा हा शेवटचा भाग लिहिताना शिल्पांकित स्त्रीची कितीतरी विलोभनीय रूपे नजरेपुढे येत आहेत. ही शिल्पे सर्वार्थाने भारतीय संस्कृतीतल्या स्त्रीच्या सर्वोच्च आदरस्थानाचं कालातीत प्रतीक आहेत. त्यांचा मागोवा घेणे हे संस्कृती-परपरांचा नव्याने उकल करणे आहे... गतवर्षभरातील शिल्पबद्ध स्त्रीची अनेक रूपे आपण पाहिली. कधी ती वत्सल माता म्हणून आपल्याला भेटली, कधी प्रेमळ पत्नी म्हणून, कधी स्वाधीनपतिकेच्या रूपात, तर कधी प्रोषितभर्तृका म्हणून, ती रागावलेली, ती मत्सरग्रस्त, ती...
    December 28, 04:37 PM
  • जवळजवळ वर्ष होत आलं, आपल्या एकमेकांशी सुरू केलेल्या संवादाला. दर पंधरा दिवसांनी आपण एकमेकांशी बोलायचो. कुणी फोन करून प्रतिसाद द्यायचं, तर कुणी एसएमएस पाठवून, कुणी इमेल करून. यात मोटार ड्रायव्हर होते, पेट्रोल पंपावर पेट्रोल भरणारे होते. गृहिणी होत्या, व्यवसायाने वैद्यकीय डॉक्टर होते, अगदी परदेशातीलसुद्धा. इंजिनियर, व्यावसायिक होते, नाटक-साहित्यात पी.एच.डी केलेले-करू इच्छिणारे, ज्यांच्यावर लिहिलं ते काही लेखक, काही दिग्दर्शक. आवर्जून वाचतो-मालिकेचं पुस्तक करा, असं सांगणारे कलावंतही......
    December 28, 04:36 PM
  • आत्मकेंद्री विकासाला नकार देण्याची हिंमत असेल, तरच नव्या जगाबद्दल बोलता येईल. याची सुरूवात लहान मुलांच्या घडवणुकीपासून करावी लागेल. त्यांना घडवण्यासाठी मुळात आपल्याला स्वत:ला आणि आपल्या संस्थांना बदलावं लागेल. मुला-मुलीला रस्त्यावर कचरा न टाकण्याची शिकवण, ही पुढे कचऱ्यासारखं राजकारण करणाऱ्यांना नाकारण्यापर्यंत पोहोचते, हे लक्षात घ्यावं लागेल... घणाघात या माझ्या स्तंभातला हा माझा शेवटचा लेख. म्हणता म्हणता वर्ष निघून गेलंसुद्धा! हे वर्ष सुरू होताना, माझ्या पहिल्या लेखाचं शीर्षक...
    December 23, 09:59 AM
  • धर्मव्यवस्थेच्या पाठबळावर फोफावणारी अर्थव्यवस्था जर व्यक्ति आणि समूहाची जीवनशैली घडवत असेल, तर चिंतक-लेखक-कलावंत जीवनशैलीस विवेक आणि विचारांची दिशा देण्याचे काम करतात. युवाल नोह हरारी हे जागतिक कीर्तीचे इतिहासतज्ज्ञ, मानववंश अभ्यासक याच उद्देशाने माणसाच्या आचार-विचारांचा ऐतिहासिक पट उलगडून दाखवतात. त्यांचे विचार ऐकणे, त्यांचा बौद्धिक सहवास लाभणे देशोदेशीच्या अभ्यासकांमध्ये प्रतिष्ठेचे लक्षण मानले जाते. स्थानिक ते वैश्विक असे विस्तीर्ण विचारविश्व जोडणाऱ्या हरारी यांनी नुकताच...
    December 23, 09:54 AM
  • आरण म्हणजे युद्धभूमी. युद्धं फक्त सीमेवरच घडतात, असा ज्यांचा समज असेल तो असो! गेल्या काही वर्षांपासून आपल्या सर्वांवर जे दृश्य-अदृश्य युद्ध लादलं गेलंय त्याच्याशी चार हात करण्याची वेळ नजीक येऊन ठेपलीय, हे हरघडी जाणवत होतंच. पहिल्या सदरापासूनच मग हे आरण माझा अविभाज्य हिस्सा झालं. कविता लिहिण्याइतकंच ते मला जखमी करू लागलं नि जखमा भरूही लागलं. युद्धभूमीवर हल्ला करणं आणि प्रतिहल्ल्यात जखमी होणं हे टाळता येत नाही... स्थितिवादी मध्यमवर्गीय मानसिकतेला अच्छे दिन हे स्लोगन घेऊन धर्माची,...
    December 23, 12:35 AM
  • मुलीवरच्या प्रेमाखातर अफगाणिस्तानमार्गे पाकिस्तानात जाण्याचं अगम्य धाडस करणाया मुंबईकर हमीद अन्सारी या तिशीतल्या उच्चशिक्षित तरुणाची सहा वर्षांच्या वेदनादायी तुरुंगवासानंतर पाकिस्तान सरकारने सुटका केली. शरीर-मनाला झालेल्या यातनांचं गाठोडं घेऊन जेव्हा हमीद अमृतसरमधली वाघा सीमा ओलांडून मायदेशी, अर्थात भारतात परतला तेव्हा सभोवताली विद्वेषाचा आगडोंब उसळला असताना सीमेच्या अल्याड आणि पल्याड माणुसकीच्या मशाली अजूनही विझलेल्या नाहीत, हा मोलाचा संदेश सोबत घेऊन आला... घुसखोरी...
    December 23, 12:25 AM
  • ग्रंथाली वाचक दिनानिमित्त २५ डिसेंबर रोजी मुंबईमध्ये आयोजित होणाऱ्या एका कार्यक्रमात माध्यमरंग या रविराज गंधेलिखित पुस्तकाचे प्रकाशन संपन्न होत आहे. दूरदर्शनमध्ये प्रदीर्घ सेवा केलेल्या रविराज गंधे यांचे या पुस्तकातील मनोगत... आज सरकारी आणि खासगी मिळून जवळपास ७०० रेडिओ स्टेशन्स कार्यरत आहेत. एका सर्वेक्षणानुसार रेडिओवरील काही कार्यक्रमांची श्रोतृसंख्याही (लिसनर-शिप) टीव्ही कार्यक्रमांपेक्षा जास्त असल्याचे निदर्शनास आले आहे. भारतातील सर्वाधिक लोकांपर्यंत पोहोचता यावे,...
    December 23, 12:21 AM
  • या सदरातील लेखक हे माझ्यासाठी फक्त एखाद्या भाषेचे प्रतिनिधी नव्हते, तर त्यांच्या साहित्यात ते जगणाऱ्या जगाचे भले मोठे चित्रण होते. वास्तवाचे नि कल्पिताचे मिश्रण त्यांच्या रचिताला अधिक थेट बनवत होते. म्हणूनच या स्थित्यंतराच्या काळात हे साहित्य घटिताला एका सर्जनशील पद्धतीने शब्दबद्ध करणारे, दस्तऐवजीकरणच होते... जनावरांमध्ये देव शोधू पाहणाऱ्यांमधील हिंसक जनावरे रस्त्यावर मोकाट झालीत. ती झुंडीने हत्या करू शकतात. झुंडीनेच बोलणाऱ्याला गप्प करू शकतात. अशा वेळी लिहिलेल्या शब्दाला...
    December 23, 12:13 AM
  • प्रत्येक समुदाय आपले अस्तित्व जपण्यासाठी धडपड असतो. पण, हे सारे उन्नत मूल्यांसाठी असते, तेव्हा त्या धडपडीला अर्थ प्राप्त होतो. त्या समुदायाचे एका विशिष्ट रूपात असणे इतिहासाला नवे वळण देणारे ठरते. ज्याकडे आपण फारसे लक्ष पुरवत नाही, अशा ईशान्येकडच्या नागालँडमध्ये अशीच एक घटना साजरी झाली. त्याची ही दखल... नागांचे हिंदू अथवा मुसलमानांशी कसलेही संबंध नाहीत. नागा गोमांस आणि डुकरांचे मांस सेवन करतात, त्यामुळे दोन्ही धर्मांचे लोक आम्हाला हीन नजरेने बघतात, दोघेही आम्हाला शिकवण्याचा प्रयत्न...
    December 23, 12:07 AM
  • प्रचलित धारणा आणि विचारांच्या बंदिस्त चौकटींमुळे विशेषत: स्वातंत्र्यानंतरच्या कालखंडात सामाजिक-राजकीय परिघात अमाप मिथके जन्माला आली. त्यातूनच एक प्रकारचे प्रतिमाकेंद्री विचारविश्व आकारास येत गेले. या विचारविश्वाला आव्हान देत लोकशाही, राष्ट्र, समाज, संस्कृती आदी संकल्पनांची नवी मांडणी करणारे, आंबेडकरी आणि साम्यवादी विचारधारांतले साम्य प्रकाशझोतात आणणारे माजी अप्पर पोलिस महासंचालक उद्धव कांबळे यांचे डॉ. आंबेडकर, दलित आणि मार्क्सवाद: नवे आकलन, नव्या दिशा हे पुस्तक...
    December 16, 06:35 PM
  • वेदनांकित घुंगरांचे संदर्भ हा कवी महादेव गोरख कांबळे यांचा कवितासंग्रह म्हणजे विठाबाई भाऊ मांग नारायणगावकर यांना केंद्रस्थानी ठेवून लिहिलेले दीर्घ काव्य आहे. कवी कांबळे कुठल्या प्रगाढ शब्दप्रभुसारखा एरवी दोन बोटांच्या चिमटीत उचलता येणाऱ्या घुंगरूसारख्या नादमय शब्दाला हर्क्युलिसच्या जडशीळ पृथ्वीचे प्रतीक देतो, तेवढ्याच सहजतेने अवघ्या तमासगिरणींच्या दुःखाचा भार आपल्या खांद्यावर उचलून घेतो. तेव्हाच वाचक म्हणून आपण अवाक् होतो... तमाशा असतो सर्कस. असंख्य बुभुक्षित डोळयांना...
    December 16, 06:39 AM
  • भय आणि लोकशाही एकत्र नांदू शकत नाही आणि लोकशाहीवर भयाचे अतिक्रमण होते तेव्हा मतदार ते परतवून लावण्यासाठी मतपत्रिकेचा वापर अतिशय कुशलतेने करत आला, हा या देशाचा स्वातंत्र्यानंतरचा इतिहास आहे. इतिहास बदलण्याच्या खुळात संघ-भाजप हाच इतिहास विसरले आणि लोकसभेची दिशा निश्चित करणाऱ्या विधानसभा निवडणुकीत तोंडावर आपटले... जगाची श्रमकेंद्री मांडणी करणाऱ्या कार्ल मार्क्सच्या म्हणण्यानुसार धर्म हा दबल्या-पिचल्या माणसांचा नि:श्वास आहे, हुंकार आहे. धर्म रुक्ष नि कठोर जगाचा आत्मा आहे....
    December 16, 12:23 AM
  • गडचिरोली आणि भामरागडच्या आदिवासींवर भारताच्या लोकशाही सरकारने सतत अन्याय केले, तर दुसरीकडे नक्षलवाद्यांच्या जनताना सरकारनेही निराशा केली. पण आता लोकशाही सरकार आणि जनताना सरकार या दोन्हींना फाटा देत, आदिवासींचे नेते लालसू नागोटी यांच्या नेतृत्वाखाली जनतेचे सरकार ही नवी संकल्पना रुजू लागली आहे. गडचिरोलीच्या आदिवासींना शासन व्यवस्थेचा एक नवा पर्याय सापडला आहे. त्याचेच उद्गाते असलेल्या लालसू नागोटी यांची ही संघर्षकथा...! 19८०चं ते दशक. त्या काळी गडचिरोलीचं अरण्य अधिकच घनघोर होतं. या...
    December 16, 12:21 AM
  • वाङ्मयातून व्यक्त झालेली सीता आपल्या थोड्या परिचयाची असते. तिच्यासंबंधीची माहिती जशीच्या तशी आपल्यापर्यंत आलेली असते, असे मात्र नाही. लोककथांतून ती येते. तुळशीदासाच्या रामचरित्मानसमधून कळते, आधुनिक काव्यातून, ग्रंथातून ती अधिक स्पष्ट होते, पण म्हणून वाल्मिकी रामायणातली सीता आपल्याला भेटते, असे नव्हे... दु:खी-कष्टी झालेली सीता शिम्शपवृक्षाखाली म्हणजे अशोक वृक्षाखाली बसलेली आहे. उजव्या हाताच्या तळव्यावर तिचा गाल टेकलेला आहे, मान अर्थातच तिकडे झुकलेली आहे, डावा हात वर उचललेल्या...
    December 16, 12:19 AM
  • गडचिरोली जिल्ह्यामध्ये शिक्षण क्षेत्रात करत असलेल्या कार्यासाठी लालसू नागोटी आणि त्यांच्या पत्नी उज्ज्वला मालू बोगामी यांना नुकताच मेरी पाटील स्मृती पुरस्कार बहाल करण्यात आला. त्या वेळी बोलताना त्यांनी, माझ्या भाषेत काहीच शिकता येत नाही आणि ज्या मराठी भाषेत मी शिकतो त्या भाषेत माझं जगणं कुठेच येत नाही, मग ही भाषा माझी कशी? असा जळजळीत सवाल केला. गोटूलला परभाषांनी आपापल्या संस्कृतीचे चष्मे लावून बदनाम केले आहे. गोटूलची ओळख सेक्स सेंटर अशी केली आहे. यामुळे आता नवशिक्षित आदिवासी तरुण...
    December 16, 12:14 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED

    जाहिरात
      जाहिरात