Home >> Magazine >> Rasik

Rasik

  • वर्ष संपत असताना रवींद्रनाथांच्या दोन कविता मनात रुंजी घालत आहेत. दोन्ही कविता देशासाठी काही मागणाऱ्या, इच्छा व्यक्त करणाऱ्या. एका बुद्धिमान प्रतिभावंत कवीने जे देशासाठी मागितले, त्या पलिकडे जाऊन आणखी काय मागावे...? पण त्या दोन कविता लिहिल्याला उणेपुरे शतक लोटले - तरीही तेच मागणे मागावे लागते आहे. आता तर त्या मागण्यातील कळकळ अधिकच तीव्र होत चालली आहे... रवींद्रनाथांनी १९१० मध्ये लिहिलेल्या - चित्तो जेथॉ भयशून्यो या कवितेतील आळवणी होती... चित्त जेथे असेल भयशून्य आणि मस्तक असेल उन्नत...
    December 31, 01:15 AM
  • कुणाच्या स्वार्थ वा हव्यासापोटी एखाद्याच्या आयुष्याची गोष्ट आगीत जळून भस्मसात व्हावी, यासारखा दुर्दैवी क्षण नाही. पण नव वर्षाला चार दिवस शिल्लक असताना मुंबईच्या वाट्याला हा क्षण आला. मध्य मंुबईतल्या एका हॉटेलला लागलेल्या आगीच्या धुरात गुदमरून १४ जण मरण पावले. हसती-खेळती घरं सून्न झाली. अर्थात, झालं-गेलं मागे टाकून घटनेमुळे विच्छिन्न झालेली कुटुंबं वगळता इतर सारे जण नववर्षाचं स्वागत करतील. कारण थर्टी फर्स्ट, न्यू इयर हे नव्या जगाचे उत्सव आहेत. भाषा, रंग, कूळ, जात असे सगळे माणसामाणसांतले...
    December 31, 01:10 AM
  • थर्टी फर्स्ट हे एक अजब प्रकरण आहे. पहिल्याच वर्षी मला त्याचा अनुभव आला. कस्टमरांची तोबा गर्दी, खाण्यापिण्याच्या न संपणाऱ्या ऑर्डरी, शेरो-शायरीला आलेला ऊत, त्यात माझ्याही कवितेचं झालेलं सादरीकरण, कविता आवडल्याने बक्षीस मिळालेली बीअर आणि आग्रहामुळे माझ्या ओठाला लागलेला पहिला ग्लास... यामुळे हा दिवस यादगार बनला... आज थर्टी फस्टचा दिवस. आम्ही सगळेच वेळेआधी हॉटेलमध्ये आलो होतो. रात्री हॉटेल घासून पुसून-धुवून काढलं होतं. किचनमध्ये व्हेजिटेबल, चिकन, मटन, फिश आणि सोबत लागणारं सगळं सामान किशोरने...
    December 31, 01:05 AM
  • तुफानी वादळी ठरलेल्या कुस्तीत अभिजित कटके महाराष्ट्र केसरी ठरला. म्हणजेच, कटकेने किरण भगतचा पराभव केला, पण पराभूत होऊनही मीडिया-सोशल मीडियात किरणच्याच नावाचा जयघोष झाला. उपमहाराष्ट्र केसरी किरण हरूनही अशा तऱ्हेने जिंकला... माझा किरण फायनला गेला, आन् माझा पाय दुखायचा राहिला. लै दुखत होता. पण कसा राहिला कुणास ठाव? मी पोराच्या कुस्त्या टीवीवर बघायचे, पण त्यादिशी पुण्याला गेले. त्यो फायनल गेल्यापासनं मला आणि त्येच्या वडिलांना झोप लागली न्हाय. मी तर सगळ्या देवाला हात जोडत हुती. किरण...
    December 31, 01:00 AM
  • महर्षी शिंदे यांच्या जीवनकार्याचे साक्षेपी अभ्यासक प्रा. गो. मा. पवार यांच्या संग्रहातून नुकतेच महर्षींचे एक अप्रकाशित टिपण प्राप्त झाले आहे. १२ ऑगस्ट १९३६ रोजी पुणे येथील ऐक्य संवर्धन मंडळाच्या पाचव्या वर्धापनदिनानिमित्त सभेचे अध्यक्ष म्हणून शिंदे यांनी त्यांच्या भाषणापूर्वी काही मुद्द्यांचे टिपण काढले होते. २ जानेवारी हा महर्षी विठ्ठल रामजी शिंदे यांचा स्मृतिदिन. त्या औचित्यनिमित्ताने महर्षी शिंदे यांच्या टिपणाचा हा सारांश... महर्षी विठ्ठल रामजी शिंदे यांना आपण ओळखतो ते कर्ते...
    December 24, 05:56 AM
  • कॉ. गोविंद पानसरे हे कम्युनिस्ट पक्षाचे झुंजार राजकीय नेते आणि कामगार पुढारी होते. त्याचप्रमाणे एक नामवंत कायदेपंडितदेखील होते. त्यांनी अनेक चळवळींत सहभाग घेतला, देहदंड सोसला. त्यांच्या जडणघडणीत मार्क्सवाद व लेनिनवादाचा विचार प्रभावी होता. या विचारांच्या प्रकाशातच त्यांनी लेखन केले. भारतातील कम्युनिस्ट चळवळ, भारतीय समाजातील पुरोगामी विचारप्रवाह आणि महाराष्ट्रातील महात्मा फुले, शाहू महाराज, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांची समाजसुधारणा चळवळ यांचाही खोलवरचा ठसा त्यांच्या विचारदृष्टीवर...
    December 24, 05:56 AM
  • अंगारवाटा : शोध शरद जोशींचा हे पुस्तक शरद जोशींचे चरित्र तर आहेच; पण त्यापेक्षा ते शेतकरी चळवळीचा इतिहास आहे. शरद जोशींच्या चळवळींचे मुख्य सूत्रच मुळी शेतीमालाला रास्त भाव हे होते. थोडेफार इतर प्रश्न जोडले गेले असतील; पण मुख्यत: त्यांची चळवळ त्या त्या पिकाला योग्य भाव मिळावा यासाठीच झालेली आहे. एखाद्या प्रश्नाच्या सोडवणुकीसाठी अगर एखाद्या मागणीसाठी लोकांची चळवळ उभी राहते आणि कालांतराने ती विराम पावते. अशा लोकचळवळींचे आपल्या सामाजिक आणि राजकीय इतिहासात मोठे महत्त्व असते. त्या...
    December 24, 05:55 AM
  • प्रेम आणि विवाह या क्षेत्रात आधीच खूप पोकळी आहे. ज्या आधुनिक आणि प्राचीन आंतरधर्मीय किंवा आंतरजातीय प्रेमकथा आहेत, ते क्षीण असले तरी ते अद्याप पेटत राहिलेले दिवे आहेत. एरवी झाकोळलेल्या सार्वजनिक जीवनात ते नवीन दिवे पेटत आहेत. निदान, त्यांना तरी या विद्वेषाच्या राजकारणापासून वेगळे ठेवायला हवे. हिंदू -मुसलमानपेक्षा कोणत्याही धर्मापेक्षा उच्च असलेली माणूस म्हणून जगण्याची धारणा हे दिवे दाखवत आहेत. आशेचे दिवे हे तेवढेच आहेत. ते निदान विझवू नका... राजस्थानमधल्या राजसमंद इथं मोहंमद...
    December 24, 05:55 AM
  • इरेझर पोयट्री... सोप्या भाषेत हा कवितेचा एक प्रकार आहे, जो गेल्या वर्षात अमेरिकेतील साहित्यिकांकडून मोठ्या प्रमाणात राजकीय विरोधासाठी वापरला गेला.या कवितेला ब्लॅकआऊट किंवा रिडक्शन पोएट्री असंही म्हणतात. म्हणजे आपल्या सर्वांना माहिती असलेला शब्द लिहिल्यानंतर कवितेचा जन्म होतो. पण हे प्रकरण जरा उलटं आहे, शब्द खोडल्यानंतर तयारी होणारी ही कविता आहे. राजकीय, सांस्कृतिक दमनाच्या काळात कलेचे आणि साहित्याचे नवनवे प्रकार जन्माला येतात, अस्तित्वात असलेले उत्क्रांत होतात. अशा दमनाच्या...
    December 24, 05:55 AM
  • लेखक अच्युत गोडबोले व सहलेखिका डॉ. वैदेही लिमये यांनी सखोल अभ्यास, ओघवती भाषा, विचारांची मुक्त पखरण विश्वखाणी शब्दांच्या मखरात बसवून रक्ताला वाहते ठेवले आहे कारण रक्तगंगा सतत वाहती राहिली पाहिजे, तरच जीवन संुदर होईल. जीवन सुंदर असून ते अधिक सुंदर करण्यातच माणसाच्या जगण्याचे तथ्य आहे; कारण भवचक्र फिरत राहणार असून जीवनसंगीताने ते व्यापलेले आहे, म्हणून जीवन प्रवाही होण्यासाठी रक्त खेळते हवे. रक्ताचा सलोनी झेला या पुस्तकातून व्यक्त होतो. वाचनीय, मननीय, चिंतनीय असे वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून...
    December 24, 01:01 AM
  • उर्दू है जिसका नाम, हमी जानते है दाग, सारे जहां में धूम हमारे जबां की है या शेराची प्रचिती देणारा सर्वांसाठी खुला आणि विनाशुल्क असलेला जश्ने रेख्ता या भाषा महोत्सवाचं हे चौथं वर्ष होतं. दिल्लीत झालेला जश्ने रेख्ता अक्षरश: जगभरातल्या उर्दूप्रेमींनी ओसंडून वाहत होता. त्याचा हा आँखों देखा हाल... मुस्लिम असूनही मराठी किती छान बोलतेस! असं तथाकथित कौतुक माझ्या अनेक मुस्लिम मित्रमैत्रिणींना व्हावं लागलंय. तुम्ही मुस्लिम, म्हणजे तुमची मातृभाषा उर्दू. मराठी फारफारतर तोडकंमोडकं येत असावं असं...
    December 24, 12:21 AM
  • १९९२ मध्ये शास्त्रज्ञांच्या गटाने (९९ नोबेल विजेते व १५७५ शास्त्रज्ञ) ढासळत्या पर्यावरणाच्या आणि मानव- पर्यावरण नात्यासंदर्भाने मानवतेला एक समज दिली होती, या घटनेला नोव्हेंबर महिन्यात २५ वर्षे पूर्ण झाल्यानिमित्ताने याच गोष्टीचा आढावा घेऊन १८४ देशांतल्या १५,३६४ शास्त्रज्ञांच्या चमूने मानवतेला आता दुसरी समज दिलेली आहे. वैश्विक पातळीवर नैसर्गिक संसाधनांचा अमर्यादित वापर व अविवेकी लूट मानवजातीला काही नवी नाही. अवघ्या चराचर सृष्टीचे वर्तमान आणि भविष्य धोक्यात आणणाऱ्या या...
    December 24, 12:03 AM
  • सिनेमाच्या क्लायमॅक्सला अनारकलीने केलेला विद्रोह हा भल्याभल्यांची गाळण उडवणारा आहे. या वर्षी आलेल्या सिनेमांपैकी हा सर्वात विस्फोटक क्लायमॅक्स आहे. अनारकली ऑफ आरा ला हाऊसफुल प्रेक्षागृहात पाहायची इच्छा आहे. ती पूर्ण होणार नाही माहितीये, पण त्यातल्या विद्रोही शेवटाने किती जण हादरतील अन् किती लज्जेने मान वळवतील हे प्रत्यक्ष बघणं म्हणजे आपल्या समाजाच्या निर्लज्जपणाची लिटमस टेस्ट असू शकेल. शुक्रवारचा पहिला अनारकली ऑफ आराचा शो. सिनेमागृहात मी धरून पाच प्रेक्षक. एंड क्रेडिट दाखवताना...
    December 24, 12:01 AM
  • हिंदी मसालापटात हीरो-व्हिलनचा संघर्ष सुरू झाला की, पिस्तूल कधी हीरोच्या, तर कधी व्हिलनच्या हातात दिसते. उत्कंठा वाढवणाऱ्या गुजरात विधानसभा निवडणुकांच्या निमित्ताने नेमके असेच काहीसे घडले. या निवडणुकीत पिस्तूल काँग्रेसकडे आले. मोदींवर टीकेच्या फैरीझाडल्या गेल्या. राहुल यांनी बराच काळ पिस्तूल स्वत:कडे टिकवून ठेवले. त्यांना ते शोभूनही दिसले. काँग्रेस अध्यक्षपदाची सूत्र स्वीकारताना त्यांच्यातला हा बदल समर्थकांना सुखावणारा असला तरीही गुजरातचा निकाल त्यांची प्रतिमा आणि भवितव्य...
    December 17, 05:25 PM
  • सामान्य माणसांच्या मनात परधर्माविषयी द्वेष जागवण्याचे राजकारण पुन्हा वेग घेऊ लागले आहे. संशय, शंका, भीती आणि त्यातून येणारी असुरक्षितता सत्ताधाऱ्यांसाठी केव्हाही सोयीची असली तरीही हा निश्चितच उलट्या दिशेचा प्रवास आहे. राजस्थानातल्या राजसमंद गावात एका धर्मवेड्या हिंदूने मुस्लिम स्थलांतरिताची हत्या करावी, सोशल मीडियामधून ती प्रत्येकापर्यंत पोहोचावी आणि तरीही सत्ताधारी-विरोधकांप्रमाणेच प्रस्थापित मीडिया आणि सुबुद्ध जनतेनेही त्याबाबत मौन पाळावे, हे त्याच दिशेचे निदर्शक आहे......
    December 17, 07:28 AM
  • एकीकडे सत्ताधारी व्यवस्थान्यू नॉर्मलच्या नावाखाली सामाजिक-राजकीय आणि सांस्कृतिक क्षेत्रांत घातक पायंडे पाडत चालली आहे आणि दुसऱ्या बाजूला वैचारिक विरोधकांचे बौद्धिक आणि कृतीच्या पातळीवर प्रतिआव्हान देणे सुरू झाले आहे. लोकशाही मूल्यांवर आघात करणाऱ्या प्रवृत्तींविरोधात गेली दोन वर्षे मुंबई कलेक्टिव्हचे आयोजन होत आहे. या उपक्रमाचे दुसरेसत्र नुकतेच पार पडले. त्यानिमित्ताने... स्वातंत्र्य, संविधान आणि धर्मनिरपेक्षता तसेच वैज्ञानिक विचारसरणीचा पुरस्कार करणे या उद्देशाने...
    December 17, 07:27 AM
  • नरेंद्र मोदी आणि अमित शहा ही दुक्कल ओळखीच्या गावात सराईतपणे खोऱ्याने मतं ओढतील, असं वाटलं होतं. पण गुजरात विधानसभा निवडणूक काही उत्तर प्रदेशच्या मार्गाने गेलेली नाही. तर ही निवडणूक उत्तर प्रदेशच्या बरोबरीने झालेल्या गोव्याच्या निवडणुकीच्या पावलावर पाऊल ठेवून चाललीय की काय, असं वाटायला लावणारी परिस्थिती आहे... सोमवारी सकाळी गुजरात आणि हिमाचल प्रदेश विधानसभा निवडणुकांचे निकाल लागतील. हिमाचलच्या निवडणुका झाल्या याचे विस्मरण व्हावे आणि चर्चा फक्त गुजरातची व्हावी, असा आजचा माहोल...
    December 17, 07:24 AM
  • संवेदनशीलतेचा संस्कार मनावर रुजला की माणसाच्या वेदनेची जाण मनी रुजते. हीच जाण आणि त्यातून प्रगल्भ होत गेलेला दृष्टिकोन प्रगती कोळगे यांच्या मनात पारधी जमातीची व्यथा-वेदना चित्रपटाच्या माध्यमातून मांडण्याची इर्षा जागवून गेला. उस्मानाबादेतल्या मातीत रुजलेल्या कथाबीजासाठी त्यांनी वॉशिंग्टनहून पुन्हा घराकडे झेप घेतली आणि त्यातून पल्याडवासीसारखा प्रवाहाबाहेरचा चित्रपट आकारास आला... उस्मानाबाद जिल्ह्यात ती लहानाची मोठी झाली, शिकली. आई गृहिणी, वडील वकील. आयटी क्षेत्रात शिकली,...
    December 17, 07:22 AM
  • तब्बल अकरा वर्षांच्या विरामानंतर विदर्भ साहित्य संघाचे पाचवे बालकुमार साहित्य संमेलन नुकतेच पार पडले. साहित्य संमेलनाचा तोच तोपणा टाळून आजच्या काळातील मुलांच्या कलाने, काळाची गरज ओळखून बदलांचा स्वीकार करून नव्हे चौकट मोडून केलेले, हे संमलेन अनेक नव्या तेही चांगल्या बदलांची नांदी ठरले... साहित्य संमेलन म्हटले की, परिसंवाद, कवी संमेलन, गझल, कथा कथन अशी ठरावीक साचेबद्ध चौकट डोळ्यांसमोर उभी राहते. बदलत्या काळासोबत या चौकटीत बदल का होत नाही, हा विचार अनेकदा मनात डोकावतो. पण जाऊ द्या ना, जे...
    December 17, 01:08 AM
  • तुम्ही देणारे असा वा घेणारे असा, मला दोन्ही बाजूंना अहंकार आणि हावरटपणाचं दर्शन घडत होतं. पैशाची लालूच दाखवून बाई मला राबवू पाहत होत्या, तर माझे साथीदार दुसऱ्याच्या ताटातलं ओरबाडू पाहत होते... मी शांतपणे खोलीत बसलो होतो. घरात कोणीच दिसत नव्हतं. आजीही दिसत नव्हत्या. बसून बसून कंटाळा आला. समोरच्या सोफ्यावर चांदोबा नावाचं मासिक दिसलं. ते घेऊन चाळत बसलो. त्यातल्या विक्रमादित्य आणि वेताळ नावाच्या गोष्टीनं मला गुंतवून टाकलं. तेवढ्यात अचानक बाई आल्या. हातात एक छोटं पाकीट होतं. त्यातून एक कोरी...
    December 17, 01:04 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED