Home >> Magazine >> Rasik

Rasik

  • शासनकर्त्यांना प्रतिमा उंचावण्याचा भारी सोस. या नादापायी केंद्रापासून राज्यापर्यंत ठोकून देतो ऐसा जे की अव्याहत सुरू. म्हणजे, समस्त जनता आपल्या प्रेमात पडलीय असं समजून खुद्द पंतप्रधान आठवडाभरात साडेआठ लाख शौचालये बांधल्याची बेधडक घोषणा करतात, त्यांचे पट्टसाथी महाराष्ट्राचे माननीय मुख्यमंत्री महाराष्ट्र दिन हाकेच्या अंतरावर असताना आपले राज्य हागणदारीमुक्त झाल्याचे जाहीर करतात. आता, त्यांचा इरादा नेक आहे, सार्वजनिक आरोग्याची कळकळही समजून घेण्यासारखी आहे, पण वर्तणुकीत सहजासहजी न...
    April 29, 09:30 AM
  • आसपासचं वातावरण नुसतंच राजकीय नव्ह,े तर जहरी राजकीय बनलं आहे. या वातावरणाचा ताबा ठिकठिकाणच्या झुंडींकडे गेला आहे. कडव्या राष्ट्रवादाचा जयजयकार करणाऱ्या या झुंडींचं वर्तन दहशत निर्माण करणारं असलं तरीही यातून जनता निडर होत जाणार आहे... धाय मोकलून रडले मी अख्खं घर रडलं गदगदून वस्तूंनाही फुटला पाझर हुंदके आवरेनात म्हणून भिंतीत तोंड खुपसलं अ-वस्तूंनी माझ्या लव्ह इन द टाइम ऑफ खैरलांजी कवितेतल्या या ओळी. परवापासून मला पुन्हा पुन्हा आठवत आहेत. कल्याणला एका वैयक्तिक कामासाठी गेले असताना...
    April 29, 09:23 AM
  • तेलगू साहित्यामध्ये ज्या प्रकारे दलित साहित्य किंवा स्त्रीवादी साहित्याचे स्वागत झाले, त्या तुलनेत मुस्लिम साहित्याचे स्वागत झाले नाही. अपवाद, युसूफबाबा ऊर्फ स्कायबाबा यांचा. त्यांच्या साहित्याने खऱ्या अर्थाने सेक्युलर समाजनिर्मितीचा आवाज बुलंद केला... स्कायबाबा या थोड्याशा विचित्र वाटणाऱ्या टोपणनावाने लिहिणारे युसूफ बाबा हे समकालीन तेलगू साहित्यातील एक महत्त्वपूर्ण नाव आहे. पेशाने पत्रकार असलेले स्कायबाबा हे कारकीर्दीच्या सुरुवातीच्या काळामध्ये कवितेच्या माध्यमातून...
    April 29, 09:20 AM
  • जागतिक सिनेमात नाव कमावलेले माजिद माजिदी. त्यांना आकर्षण बॉलीवूडचं नव्हे, तर बॉलीवूडचा सांभाळ करणाऱ्या व्यामिश्र, ऊर्जाप्रवाही मुंबईचं. सिनेमाच्या निमित्ताने याच मुंबईत त्यांनी स्वत:ला झोकून दिलं आणि शोध घेतला स्वत:चा, मुंबईचा आणि मानवी भावभावनांचा... त्याचीच उकल करणारा हा मुलाखतवजा लेख... Whats there beyond the clouds? HOPE माजिद माजिदी आणि माझ्यातला थेट संवाद इथंच संपला. यानंतर दुभाषीच्या मदतीनं गप्पा सुरू झाल्या. बियाँड द क्लाऊड या नवीन सिनेमात काय आहे, याचं नेमकं उत्तर त्यांनी दिलं, ते असं आशा आहे...
    April 29, 09:07 AM
  • माणसाचं मन रूढी-परंपरांत रुळते. साहजिकच या परंपरांचा त्याच्या मनावर खोलवर परिणाम होतो, पुराणकाळापासून आजवर या परंपरा नव्या पिढीपर्यंत पोहोचवण्याचे कार्य शिल्पकलेने, त्यातही मंदिरांवरील शिल्पकलेने केले. त्याच प्रभावाचे हे निरूपण... ही प्रसंग असे असतात की, त्यांचे प्रतिसाद किंवा पडसाद आपल्या जीवनावर उमटतात. हेच शिल्पांतून जेव्हा प्रत्ययास येते तेव्हा मौज वाटते. प्राचीनांनी मूर्ती घडवल्या, त्यांची उपासना होऊ लागली. त्या मूर्ती देवादिकांच्या असतात. त्यांचा उद्देश, त्यांच्यापासून...
    April 29, 09:04 AM
  • आधी कठुआ आणि उन्नावमधल्या बलात्कारपीडितेचा धर्म शोधला गेला, मग ज्यानं त्यानं आपली भूमिका ठरवली आणि मीडिया-सोशल मीडियावर सुरू झाला सामाजिक विधिनिषेधशून्यतेचा नागडा वाघडा तमाशा, कांगावेखोर हिंदुत्ववादी आणि हितसंबंधींचा हेतू सफल करणारा... कठुआ आणि उन्नावच्या बलात्कारांनी आपल्यापैकी अनेकांच्या आत दडलेल्या उद्रेकीपणाचं भीषण दर्शन घडवलंय. उन्नाव नावापुरतंच, खरं तर मला कठुआच म्हणायचंय. खरं तर या दोन्ही घटनांबद्दल एक सामायिक आवाज निषेधाचाच आहे. मग, याच निषेधाचा, आक्रोशाचा दबाव...
    April 29, 09:00 AM
  • श्वासच्या यशानंतर आशय-विषयाच्या अंगाने प्रयोगशीलता जपणारा मराठी सिनेमा मनोरंजनाच्या चौकटीत लैंगिकतेचं दर्शन-प्रदर्शन करण्यात कायमच सोवळेपण जपत आला. मात्र नुकत्याच प्रदर्शित शिकारी नावाच्या सिनेमाने हा सोवळेपणा झटकल्याचे दिसत आहे. मात्र, प्रश्न हा आहे की, मराठी प्रेक्षक आपल्याच भाषेत बोल्ड दृश्ये पचवण्याइतका पुरेसा प्रौढ झालाय का? तीन आठवड्यांपूर्वी मराठी मनोरंजन विश्वात खळबळ माजवणारी एक घटना घडली. दिग्दर्शक विजू माने यांच्या शिकारी सिनेमाचे ट्रेलर प्रदर्शित झाले आणि एकच...
    April 22, 07:11 AM
  • डोंबारी-कोल्हाटी समाजात जन्मलेल्या-वाढलेल्या शैला यादवला शिक्षणाच्या वाटेवर दूरवर दिसणारा मुक्तीचा प्रकाश सतत खुणावत राहिला आहे. शैलाने उभ्या केलेल्या मुलांच्या शिक्षणाच्या, रोजगाराच्या किंवा समाज परिवर्तनाच्या प्रत्येक कामामागे शिक्षणाने दिलेली प्रेरणा आजही कायम आहे. थिंक महाराष्ट्र डॉट कॉमला असलेल्या परिवर्तनशील मंडळींचा शोधाच्या वाटेवरचा हा महत्वाचा टप्पा आहे... जन्मत: पायाशी घट्ट बांधून आलेला भटका उपेक्षितपणा दूर सारून डोंबारी कोल्हाटी समाजातील शैला यादव हिने...
    April 22, 01:06 AM
  • शतकानुशतकं स्त्रीदेहावर बलात्कार होत आले आहेत. पण मानवी नराचं हे थैमान नवभांडवली, चंगळवादी बाजारव्यवस्था आणि धर्मांधता व सत्ता या घातक मिश्रणात अधिकाधिक हिंस्त्र होत आहे. मानवतेची शिकवण देणाऱ्या धर्मापासून नैतिक मूल्यांपर्यंत साऱ्या गोष्टी या बाजारव्यवस्थेत गलितगात्र होऊन उभ्या असताना पुरुषमाणसाचं विवस्त्र होणं अधिक वेगाने होतंय... आता नेमकं काय लिहावं...? आणि अजून किती वेळा हे लिहावं लागेल...? बलात्काराच्या प्रत्येक घटनेनंतर हे प्रश्न मनात येतात. बलात्काराच्या प्रत्येक घटनेनंतर...
    April 22, 01:05 AM
  • आज एकादशी. दोन तीनच टेबल लागलेले. चतुर्थी, एकादशीला धंदा जरा मंदा असतो. चार नंबरच्या टेबलवर पाच- सहा कस्टमर बसले होते. सुमन आणि मी हॉलच्या बाजूला बसलो होतो. तिनं रात्री खोलीवर केव्हा पोहचला? या पलीकडं मला तोवर काहीच विचारलं नव्हतं. ती मूग गिळून बसली होती. मग पुढाकार घेऊन मीच तिला म्हणालो, आज तोंडाला कसं काय कुलुप लावलं? तरीही तिच्या तोंडातून शब्द फुटला नाही. मग मी जोरात तिला एक चिमटा काढला. लगेच भानावर आली. म्हणाली, रेश्माची काळजी सतावते आहे. तिनं काय केलं आता? आणि आज दिसत नाही ती? मी प्रश्न...
    April 22, 01:03 AM
  • झपाटून टाकणे या क्रियेचा अर्थ समजावून घ्यायचा असेल, तर ब्लादिमीर अर्सेनिव्हलिखित आणि जयंत कुलकर्णी अनुवादितदेरसू उझाला कादंबरीस पर्याय नाही. हा देरसू निसर्गाशी एकरूप झालेला आहे. निसर्गासारखाच निखळ आणि निर्मळ आहे... साधारणतः एकोणीशे ऐंशीच्या दरम्यान अमृत गांगर या सिनेमा समीक्षकाच्या पुढाकाराने मुंबईत स्क्रीन युनिट या नावे सिनेमा मंडळ कार्यरत होते. वार्षिक वर्गणी पाचशे रुपयांत महिन्याला दोन अथवा तीन प्रादेशिक आणि जागतिक सिनेमा बघायला मिळत. सभासदांची संख्याही तीनशे -साडेतीनशे...
    April 22, 01:02 AM
  • सत्तेचे विकेंद्रीकरण हे तत्व ज्या न्यायव्यवस्थेने मान्य केले, त्याच न्याय व्यवस्थेच्या सर्वोच्च पीठाने आरोप निश्चितीचा दर कमी आहे, कारण, अॅट्रॉसिटी कायद्याचा दुरुपयोग होतोय असा भोंगळ गृहित तत्वावर आधारित नुकताच निर्णय दिला. या निर्णयाविरोधात देशभर निदर्शने झाली. सत्ताधारी भाजपच्या पाच दलित खासदारांनीही जाहीरपणे नाराजी व्यक्त केली. मगच सरकारने सौहार्द बिघडवणाऱ्या या निर्णयाविरोधात अपील दाखल केले. यावर समजा अपेक्षित निकाल नाही मिळाला,तर अध्यादेश काढण्यासही सरकार तयार असल्याचे...
    April 22, 01:00 AM
  • ध्यानीमनी नसताना कुणी मानवी व्यथेचा बेदखल राहिलेला तुकडा समोर धरावा आणि आपल्याच जगात मश्गूल असणारे स्तब्ध, नि:शब्द होऊन जावेत, असंच काहीसं चित्रकार रणजित सिंग यांच्या द ब्लॅक ट्रुथ नावाच्या मुंबईतल्या जहांगीर आर्ट गॅलरीत २ ते ९ एप्रिलदरम्यान भरलेल्या चित्र प्रदर्शनामुळे घडलं. धनबाद- झारखंड इथल्या कोळसा खाणीत काम करणाऱ्या मजूर स्त्री-पुरुषांचे, अल्पवयीन कामगारांचे उपेक्षित जगणे सिंग यांनी आपल्या चित्रांत टिपले. या चित्र प्रदर्शनामागचा उद्देश आणि चित्रांना असलेला सामाजिक-राजकीय...
    April 15, 01:05 AM
  • काश्मीर आणि मणिपूरची तुलना करण्याचा मोह अनेकांना आवरत नाही, पण काश्मीरच्या तुलनेत मणिपूर हे राज्य लष्कर, पोलीस आणि फुटीरवादी टोळ्यांकडून होणाऱ्या अनन्वित अत्याचारामुळे अधिक दुर्दैवी आहे, याची मात्र कुणी दखल घेत नाही. नेमक्या याच अदखलपात्र मणिपूरच्या वेदना नाओरेम बिघासागरसारखे कवी धाडसाने मांडताहेत... भारतीय पौराणिक कथांमध्ये मणिपूरचा उल्लेख हा रत्नभूमी असा केलेला आहे. चित्रगंधा ही रवींद्रनाथ टागोरांची सुप्रसिद्ध अशी नृत्यनाटिका आहे. अर्जुनाचा चित्रगंधाशी होणाऱ्या...
    April 15, 01:04 AM
  • स्त्रीशिल्पापैकी मिथुन आणि दम्पती अशा जोडीतील शिल्प मोठ्या प्रमाणावर उपलब्ध आहेत. दम्पती म्हणजे विवाहित जोडपे. ते मिथुन म्हणूनही दाखवले जाते; मात्र मिथुन म्हणजे दम्पती, असे समजणे चुकीचे ठरते. असे असले तरी मिथुन काय की, दम्पती काय दोन्हीही प्रकारातली स्त्री लोभसवाणी, आकर्षक आणि भुरळ पाडणारी असते... शिल्पातून प्रगटलेली स्त्री कधी बालिका असते, तर कधी कुमारी, कधी यौवना तर कधी प्रौढा. हे झाले तिच्या वयानुसार. तिच्या आयुष्यातील तिच्या भूमिकांकडे पाहिल्यास लक्षात येते की, ती कन्या, बहीण,...
    April 15, 01:03 AM
  • तसा तर कुणाच्याही मृत्यूने जीव कळवळत असतोच. पण सार्वजनिक क्षेत्रात आयुष्यभर कार्यरत राहणाऱ्या माणसांच्या जाण्यानं या सगळ्यांसह आणखीही अनेकांचा जीव तडफडत राहतो. आपण बोलून तर जातो की त्यांचं काम जिवंत राहावं हीच त्यांना खऱ्या अर्थाने आदरांजली ठरेल. पण तसं करणं म्हणजे त्यांचं सगळं आयुष्य पुन्हा नव्याने जगण्याची हमी देणं असतं आणि तशी हमी आपण देऊ शकू का याबाबतची साशंकता, आपल्या मनाला कुरतडून टाकत असते... जगण्याच्या प्रयोजनाची नेमकी लय ज्यांना गवसली होती, अशी तीन माणसं गेल्या पंधरा...
    April 15, 01:02 AM
  • चंदनाची चोरी अन् हस्तिदंताची तस्करी. एकशे चोवीस जणांच्या पाशवी हत्या. तीन राज्यांच्या पोलिस दलांना सतत वीस वर्षं दिलेली झुकांडी. अनेक धाडसी अपहरणं, अशी कैक भीषण कृत्यं केलेल्या क्रूरकर्म्याचा चिकाटीनं पाठलाग करून अखेर त्याला यमसदनाला पाठवणाऱ्या आयपीएस अधिकाऱ्यानं सांगितलेली सत्यकथा. कल्पनेहूनही भयंकर, रहस्यपटाहूनही थरारक. त्याच के. विजय कुमार लिखित आणि डॉ. सदानंद बोरसे अनुवादित वीरप्पन विरुद्ध विजय कुमार या राजहंस प्रकाशनातर्फे प्रसिद्ध होत असलेल्या पुस्तकातील उताऱ्याचा हा...
    April 15, 01:01 AM
  • अभिनय देवदिग्दर्शित ब्लॅकमेलहा फसलेला सिनेमा आहे, म्हणतोय आपण. ब्लॅकमेल ही न जमलेली फार्सिकल कॉमेडी आहे, म्हणतोय आपण. आर वुई सिरियस? ब्लॅकमेल ही फसलेली फार्सिकल कॉमेडी आहे? मॉरली, मेंटली आणि इमोशनली करप्ट समाजाशी याचं काहीच देणंघेणं नाही?.. धर्म आणि संस्कार फार तर तुमच्या आचार-विचारांना दिशा देतील, पण जीवनशैली ठरवण्याचे अधिकार आणि नियंत्रण पूर्णपणे बाजारपेठेच्या हाती एकटवलेले असतात. बाजारपेठेच्या प्रभावातून आकारास आलेली जीवनशैलीच पुढे आचार-विचारांवरही विलक्षण प्रभाव टाकते. या...
    April 15, 01:00 AM
  • क्रिकेट हा खेळ म्हणून एकाच वेळी उत्क्रांत आणि प्रगतही होत गेला असेल, पण सर्वव्यापी होण्याच्या हव्यासापायी तो अधिकाधिक व्यापारकेंद्री, अधिकाधिक मनोरंजनकेंद्री होत गेला, हे एक सत्य. या बदलांचा जितका फायदा खेळ आणि देशोदेशीच्या खेळाडूंना झाला, त्याहून अधिक फायदा प्रस्थापित व्यवस्थांना झाला, हे दुसरे सत्य. आज याच व्यवस्था लाख दुखों की एक दवाम्हणून आयपीएल नामे अफूच्या गोळीचा सर्रास वापर करताहेत. भारतातला ही गोळी देण्याचा यंदाचा मोसम अनिश्चिततेच्या फेऱ्यात का होईना नुकताच सुरू झालाय. या...
    April 8, 12:04 AM
  • सावध-संशयी नि हिशेबी माणसांचाच या जगात अधिक भरणा असला तरीही चौकटींची मोडतोड करण्याचं, व्यवस्थेविरोधात बंड करण्याचं, परिस्थितीला जिंकण्याचं धाडस अंगी वेड असलेली माणसंच करू शकतात. आधी ख्वाडाआणि आता बबनचा दिग्दर्शक भाऊराव कऱ्हाडे तळागाळातून आलेला असाच सृजनाचं वेड जपणारा तरुण आहे... आईला घेऊन दिल्लीला निघालो विमानाने. आई कधी एसटीने पुण्यालाही आलेली नव्हती. तिच्या आयुष्यात तिनं सगळ्यात जास्त प्रवास वीस किलोमीटर केला असेल, तोही एसटीनेच. त्यामुळे ती खूपच घाबरली होती. विमानानं आकाशात झेप...
    April 8, 12:03 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED