Home >> Magazine >> Rasik

Rasik

  • एक कीर्तनकार शंभर वक्त्यांना भारी पडतो म्हणतात, नामदेव अप्पा शामगावकर हा विश्वास सार्थ ठरवतात. आज नव्हे, गेली ६५ वर्षे ते आपल्या रांगड्या कीर्तनशैलीने गावंच्या गावं मंत्रमुग्ध करत आहेत... त्यांची भाषा, त्या भाषेत येणारे शब्द, त्या शब्दांना असलेलं सामाजिक-सांस्कृतिक मूल्य पाहता आप्पा हे खऱ्या अर्थाने संस्कृतीचं दुर्मिळ लेणं आहेत... कराड-दहिवडी रस्त्यावरच शामगाव. घाट चढून वर आलं, की शामगाव फाटा येतो. या फाट्यावरून पूर्वेला जाणारा रस्ता पंढरपूरला जातो आणि उत्तरेला जाणारा रस्ता शिखर...
    October 8, 10:41 AM
  • सहा ऑक्टोबर पासून सुरू झालेल्या फिफा वर्ल्डकप मूळे भारत फुटबॉलमय करण्याचा प्रयत्न चालू आहे. फुटबॉलच्या निमित्ताने सर्वच खेळांकडे भारताला वळवण्याचाही प्रयत्न होतो आहे. फुटबॉल म्हटलेकी रोनाल्डो आणि लियोनेल मेस्सी ही नावेसारखी सारखी कण्यासारखी वाटतात. भारत आणि फुटबॉल म्हटलेकी, बायचुंग भुतियाचेच नाव पहीले डोक्यात येते. क्रिकेट म्हटले तर टिमची नावे तर माहीती असतात पण राखीव प्लेयर, कोच, बीसीसीआयचे अध्यक्ष, अॅम्पायरची नावे सर्व काही गल्ली पासून दिल्ली पर्यंत सगळ्यांना पक्के माहिती...
    October 8, 02:26 AM
  • जुना इतिहास पुसला जाऊन नवा इतिहास लिहिला जाणार, भ्रष्टाचाराने वेढलेले वाईट दिवस सरून चांगले दिवस येणार, ही आशा नव्हे, खात्री असताना ज्येष्ठ समाजसेवक अण्णा हजारे भ्रष्टाचाराच्या मुद्द्यावरून मोदी सरकारविरोधात उभे ठाकले आहेत. भ्रष्टाचारमुक्तीचे गगनभेदी नारे देणाऱ्या मोदींनी, भ्रष्टाचाराच्या जागा दाखवून देणाऱ्या आपल्या पत्रांना उत्तर न दिल्याचा अण्णांचा थेट आरोप आहे. अण्णा निवडणूक न्हांच्या गैरवापराविरोधातही राजकीय पक्षांना आव्हान देऊ पाहताहेत. अर्थात, पाच वर्षांपूर्वी मैं हूँ...
    October 8, 12:06 AM
  • मी हॉटेलमध्ये काय काम करतो? तिथं काय काय मिळतं? चना फ्राय, ग्रीन पीस फ्राय, व्हेज मंच्युरियन, पकोडा, कंटकी, तंदूर चिकन, बटर चिकन या सगळ्या डिशेस त्यांच्यासाठी नवीन होत्या. हॉटेलमधल्या गोष्टी. मी त्यांना रंगवून सांगत होतो. आणि ते सगळे जण कान देऊन ऐकत होते. दिवाळी दोन दिवसांवर आली होती. संजूशेठनं सगळ्यांनाच एकेक ड्रेस बोनस दिला. दिवाळीचं बोनस म्हणून मिळालेल्या कपड्यानं माझा चेहरा अधिकच उजळला. गाव आठवला. बऱ्याच दिवसांपासून गावाकडेही गेलो नव्हतो. जामनेरहून पळून आल्यावर फक्त एकदाच बायेला...
    October 8, 12:05 AM
  • आदिम काळापासून मानवी जीवनास सचेतन ठेवणारी, गाठीशी असणारी मूल्यव्यवस्था माणसाने झिडकारून टाकली. परिणामी बेभान मानुषी व्यवहाराने हुसेनच्या चित्रांना महत्त्व येऊन कबीर तुकारामांवर धूळ साचायला लागल्याची, शून्य नोंद कवी प्रस्तुत कवितासंग्रहात नोंदवतो. ही नोंद म्हणजे मूल्यात्म अधिभौतिकाचा इतिहास आहे. सत्तासंबंधाच्या अनोळखी रक्तवाहिन्यांमधून घरंगळत जावा एखादा बिंदू तसा मी एक शून्य डाव्या-उजव्या, जैविक-अजैविक घटितांचा साक्षीदार. म्हणाल तर माझ्या असण्याला किंमत आहे, म्हणाल तर...
    October 8, 12:04 AM
  • जगबुडीची जत्रा चॅनेलवर तुफान चालली. लोणचं ताटात असेल तर जेवणाची लज्जत वाढवतं. दोन दिवस तेच लोणचं पूर्ण जेवण म्हणून या चॅनेलने खाल्लं आणि यशाचा ढेकरही दिला... पृथ्वीच्या मृत्यूचा दिवस जवळ येतोय? प्रलय प्रकोप प्रचंड येतोय. मग जिवंत राहण्याचे सगळे मार्ग खुंटणार? माणूस कुठे जाणार? कसा वाचवणार जीव? माणसं जनावरं सगळ्यांचा मृत्यू अटळ? संपूर्ण पृथ्वी बेचिराख होणार? जगण्यासाठी उरलेत फक्त, ३६ तास? २३ सप्टेंबरला पृथ्वीचा सर्वनाश? ही वाक्यं २१ आणि २२ सप्टेंबर हे दोन दिवस सतत टीव्हीवर आदळत होती. सोबत...
    October 8, 12:03 AM
  • राजकीय लोकशाहीचा ढाचा ढासळू लागला की, गांधींजी आठवतातच. पण, अरुण शौरींसारखे बुद्धिवादी हे अडीच नेत्यांचे सरकार आहे अशी कठोर टीका करतात तेव्हा तर राजकीय नव्हे, सामाजिक लोकशाहीला महत्त्व देणारे गांधीजी हटकून आठवतात. गांधी नावाचा माणूस या देशाला नेमकं काय सांगत होता हे समजून घ्यायला आजच्या इतका दुसरा आवश्यक काळ नाही. आज जगभर कट्टरतावाद उफाळून येत आहे. मी, माझा वंश, माझा धर्म, माझा देश अशी मीपणाची संकुचित छाया अधिकाधिक आक्रमक रूप धारण करत आहे. या मीपणाखेरीज वेगळी असलेली प्रत्येक गोष्ट इतर...
    October 8, 12:02 AM
  • विशिष्ट प्रतिमांच्या चौकटीत अडकलेल्या तृतीयपंथी समुदायाला आधुनिक जगाशी मिळतेजुळते पर्याय उपलब्ध करून देणे ही आजची गरज आहे, मात्र तसे न होता, शासन पातळीवर या समुदायाला भिकेला लावण्याचेच काम सुरू आहे... तिचा फोन आला, तेव्हा मी प्रवासात होते. नंबर सेव्ह नव्हता. मी अंदाज घेत हॅलो बोलले, ती समोरून घाबरल्या आवाजात म्हणाली, पाव पडती गुरू मी जियो... कोण...? गुरू मै बंगलोर से बात कर्री... माझ्या मैत्रिणीने तुमचा नंबर दिला होता... मी, अच्छा काय काम होतं? मी पंधरा वर्षांपासून सेक्सवर्क करते, पण आता इथे...
    October 8, 12:00 AM
  • सर्वंकष सत्तेची महत्त्वाकांक्षा राज्यकर्ते आणि त्यांची बटिक बनलेल्या व्यवस्थेला आंधळे बनवते. या आंधळेपणामुळेच जगापुढे आपले हसे होते आहे याचे त्यांना भान राहत नाही. बनारस हिंदू विद्यापीठाच्या आडून मुलींवर धर्मकेंद्रित सरकारांचा बडगा उगारताना नेमके हेच घडते आहे... ए क हिंदू स्त्री वाचवली, तर शंभर गायी वाचवल्याचे पुण्य लागते म्हणून मुस्लिम मुलांच्या प्रेमात वगैरे पडलेल्या मुलींना वाचवायला निघणारे हिंदुत्ववादी आपल्याला माहीत असतीलच. पण ही हिंदू स्त्री फक्त मुस्लिमांशी लग्न...
    October 1, 06:01 AM
  • भ्रष्टाचारी, स्वार्थी नोकरशाही आणि त्याच नोकरशाहीतला प्रामाणिक, निष्ठावान आणि सजग अधिकारी असे वास्तवाचे दोन चेहरे नुकत्याच प्रदर्शित आणि लगोलग ऑस्कर स्पर्धेत गेलेल्या न्यूटन या सिनेमातून समोर आले. नक्षलग्रस्त गावात होणाऱ्या मतदानाच्या पार्श्वभूमीवर आकारास आलेल्या या सिनेमाने प्रथमच आदिवासींचे प्रश्न केंद्रस्थानी आणले. लोकशाहीचा विद्रूप चेहराही उघड केला. हा चेहरा उघड करण्यात मुख्य भूमिका पार पाडली न्यूटन या व्यक्तिरेखेने. त्याच आदर्शवादी न्यूटनला लिहिलेले हे पत्र... प्यारे...
    October 1, 12:16 AM
  • परिस्थितीचे राजकीय आणि समाजशास्त्रीय दृष्टिकोनातून सैद्धांतिकीकरण करणारे आंतरराष्ट्रीय पातळीवरचे राजकीय विचारवंत डॉ. रामीन जहाँबेगलू यांनी नुकतीच औरंगाबादला भेट दिली. या भेटीत त्यांचे महात्मा गांधीची आजची प्रासंगिकता या विषयावर व्याख्यान झाले. याप्रसंगी त्यांनी पत्रकारितेच्या विद्यार्थ्यांशी साधलेल्या संवादातील काही महत्त्वाच्या मुद्द्यांची ही मांडणी... हू इज रिलिव्हंट टुडे? हा प्रश्न अनेकांना पडलेला असतो. समाज म्हणून स्वत:ची फसवणूक करत असताना, प्रत्येक प्रश्नाकडे उथळपणे...
    October 1, 12:15 AM
  • आँग सान स्यू कीच्या केसांतल्या फुलांनी लोकशाहीचा सांगावा दिला होता हे खरं आहे, पण तो स्वतःसाठी, स्वतःच्या जातधर्माच्या लोकांसाठी, सगळ्यांसाठी नाही. ज्याची त्याची लोकशाही वेगळी असते, लोकशाहीची व्याख्या वेगळी असते हेच खरं... गे ले काही दिवस तिच्या केसात माळलेली फुलं जगभरच्या लोकशाहीला वाकुल्या दाखवत आहेत. कधी एकच गुलाबाचं टपोरं फुल असतं, तर कधी छोट्या छोट्या फुलांचा गुच्छच केसात विराजमान झालेला असतो. केसांत फुलं माळणारी बंडखोर स्त्री, लोकशाही हक्कांसाठी लढणारी कार्यकर्ती, केसांतल्या...
    October 1, 12:14 AM
  • दिवंगत अरुण साधू यांचे साहित्य प्रांतात कादंबरीकार म्हणून जितके हिरिरीने मूल्यमापन झाले, तितकी सर्वंकष त्यांच्या कथालेखनाची दखल घेतली गेली नाही. वास्तविक पाहता साधूंनी ज्या दर्जाचे कथालेखन केले, तो दर्जा आणि ती उंची मराठीत फार कमी लेखकांना गाठता आली... का दंबरीकार म्हणून प्रामुख्याने सर्वांना माहीत असणाऱ्या अरुण साधूंनी केवळ कथा लिहिल्या असत्या, तरीही मराठी साहित्यावर त्यांचा तेवढाच ठसा उमटला असता. मराठीमध्ये एवढ्या उंचीचे कथालेखन फार कमी लेखकांनी केले असावे. मात्र, त्यांच्या...
    October 1, 12:14 AM
  • योगायोगच हा एका बाजूला सरदार सरोवर प्रकल्पग्रस्तांच्या प्रश्नांचा साधा उल्लेखही न करता पंतप्रधानांनी सरदार सरोवर धरणाचे लोकार्पण करावे आणि दुसऱ्या बाजूला विकासाच्या नावाखाली चाललेल्या विनाशाचे रूप दाखवणारा नदी वाहते प्रदर्शित व्हावा... गे ल्या आठवड्यात दोन महत्त्वाच्या घटना घडल्या. नर्मदा नदीवर बांधण्यात आलेल्या सरदार सरोवर धरणाचा लोकार्पण सोहळा पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते पार पडला. एकीकडे विकासाचा भव्य यज्ञ धडाक्यात सुरू असताना दुसऱ्या किनाऱ्यावर त्या यज्ञात...
    October 1, 12:11 AM
  • वाचकमनांवर प्रभाव टाकणाऱ्या लघुत्तम कथांना व्यासपीठ देणारे हे पाक्षिक सदर... ती शोधत होती स्वतःला, पण तिलाच ती सापडत नव्हती. तिच्या बिनघराच्या भिंतींकडे ती आशेने पाहत होती. तिच्या मनातली स्वप्नं तिनं या भिंतींना सांगितली होती. भिंत मात्र नेहमीप्रमाणे ढिम्म होती. भावनाहीन आणि आशाहीन. भिंतीला दोन बाजू होत्या. पलीकडची आणि अलीकडची बाजू. तिची अलीकडची बाजू होती. तिच्या घरात भिंती सोडून दुसरं काहीही नव्हतं. तिच्या घराच्या भिंती तिच्याशी बोलतात. तिचं एकटेपण तिला त्या भिंतींमध्ये दिसून येत.,...
    October 1, 12:10 AM
  • मोबाइलने ग्रासलेल्या या डिजिटल जमान्यात महानगरीय नातीने आपल्या आजींविषयीच्या भावनेने ओथंबलेल्या आठवणी लिहून ग्रंथरूपाने प्रकाशित केल्याची उदाहरणे अभावानेच आढळतात. त्याला धारा भांड-मालुंजकरलिखित प्रस्तुत पुस्तक सुखद असा अपवाद ठरतं... आईला समजून घेण्यापेक्षा आजीला समजून घेणे हे अधिक अवघड असते. कारण आईशी आपले थेट आतड्याचे नाते असते आणि आजी-नातवंडांमध्ये दोन पिढ्यांचे अंतर असते. जिथे काळाचे अंतर असते, तिथे समजून घेण्यातही अंतर पडणारच! दुसऱ्या बाजूने आजोबा-आजींच्या नजरेत आपली मुलं...
    September 24, 12:25 AM
  • भारतीय जनतेला केवळ मोठ्या मोठ्या बाताच मारणारा नव्हे, तर मोठ्या मनाचा, मोठ्या मनाने स्वत:च्या आणि पक्षाच्या चुका मान्य करणारा, आत्मटीका करण्यास न कचरणारा नेता आवडतो. राहुल गांधी नेमकं हेच साधत आहेत. पप्पू इमेज ही जाणीवपूर्वक, राजकीय हेतूंनी तयार झालेली इमेज झटकू पाहताहेत... राहुल गांधी दोन आठवड्यांच्या अमेरिका दौऱ्यावर होते. आधी बर्कले युनिव्हर्सिटीत विद्यार्थ्यांशी साधलेला संवाद. नंतर प्रिन्स्टन युनिव्हर्सिटीत वुड्रो विल्सन सभागृहात शिवाजी शाहू नावाच्या प्राध्यापकाने...
    September 24, 12:25 AM
  • व्यक्ती तितक्या प्रकृती, या उक्तीप्रमाणे हॉटेलच्या धंद्यात दिवसागणिक नमुनेदार लोक भेटतात, त्यातले फार मोजके तुमची कदर करतात, इतर बहुतेक सगळे पुरुषी रंग दाखवतात... बार आणि रेस्टॉरंटमध्ये मंद पिवळसर उजेड पसरला होता. हळूहळू एकेक टेबल लागत होतं. तेवढ्यात बाहेर सिगारेट आणायला गेलेला लक्ष्मण पळत आला. त्यानं अंबादासच्या कानात काहीतरी सांगितलं. तसा अंबादास हुशार झाला. बारमधल्या दोन्ही वेटरनं बाहेर दोन चकरा टाकल्या. त्यांच्या सगळ्यांच्या नजरा बाहेरून येणाऱ्या कस्टमरकडे रोखल्या....
    September 24, 12:24 AM
  • तिने उभ्या आयुष्यात पंधराशेच्या वर बाळंतपणं केली. रात्री-अपरात्री, हातातलं काम सोडून, तोंडातला घास टाकून तिने अडल्या घरी धाव घेतली. आणि त्या बदल्यात जोंधळा आणि चोळीच्या खणावर समाधान मानलं... बाळंतपणासाठी माहेरी आलेल्या लेकीचे दिवस भरल्यावर घरातले सगळेच काळजीत असतात. रात्री-अपरात्री जर मुलीच्या पोटात दुखायला लागले, तर काय करायचं? हा प्रश्न त्यांच्यासमोर असतो. पण ज्या गावात पेराबाई असते, त्या गावात मात्र मुलीचे आईवडील निश्चित असतात. त्यांना कसलीच काळजी नसते. मुलीच्या पोटात दुखायला...
    September 24, 12:23 AM
  • नैसर्गिक साधन संपत्ती, अतिउच्च पातळी गाठलेली भांडवलशाही, आर्थिक नववसाहतवाद, लष्करी वर्चस्व आणि परराष्ट्र धोरण ही अमेरिकेला सामर्थ्यवान बनवणारी महत्वाची कारणे आहेतच. पण या विशिष्ट संदर्भातच अमेरिका यशस्वी का आहे? याचे स्पष्ट उत्तर नाही असेच आहे... मागील तीन आठवड्यात आपण अमेरिकन संस्कृतीतील नैतिकता, अमेरिकी जनतेचा जीवन दृष्टिकोन आणि शिक्षण हे विषय हाताळले. या तीन गोष्टींचा आणि अमेरिका शक्तिशाली असण्याचा काही संबंध आहे का? तर याचे उत्तर अंशतः होकारार्थी आहे. नैसर्गिक साधन संपत्ती,...
    September 24, 12:22 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED