Home >> Magazine >> Rasik

Rasik

  • राजसत्ता, धर्मसत्ता आणि विशेषतः धर्माने ओढत आणलेल्या राजसत्ता कलावंतांना, लेखकांना जबरदस्त घाबरतात. त्यांच्यावर बंदी आणणे, त्यांना जीवाची भीती घालणे, देशोधडीला लावणे हे उद्योग करत राहतात. तरीही इतिहास साक्ष आहे, सन्मानाने उल्लेख होतो तो लेखकांचाच. झुंडीतल्या खुनशी मठ्ठांची नावेही कुठे शिल्लक राहत नाहीत. इस्लामबद्दल लिहून मुस्लिम धर्मवाद्यांचा रोष ओढवून घेणाऱ्या लेखिका तस्लिमा नसरीन यांना औरंगाबाद विमानतळावर उतरल्यावर सुरक्षेच्या कारणास्तव मुंबईला परत पाठवणारी अजब...
    August 6, 12:02 AM
  • अर्थशास्त्र हा फक्त अभ्यासाचा विषय नाही, तर आपल्या दैनंदिन आयुष्यावर प्रभाव करणाऱ्या यंत्रणेचा मागोवा घेण्याचं हे एक अफाट शास्त्र आहे. मुलांसाठीचे अर्थशास्त्र हे पुस्तक एका नव्या सामाजिक व अर्थशास्त्रीय दृष्टिकोनाला जन्म देणारी सुरुवात म्हणून उत्तम आहे. गृहकर्ज संकटामुळे २००८मध्ये अमेरिकेत बाजार कोसळायला सुरुवात झाली. पाहता-पाहता युरोप, जपानचे बाजारही कोसळू लागले. या कोसळणाऱ्या बाजारांमुळे अनेक देशांचे, व्यावसायिकांचे आणि सामान्य माणसांचे धाबे दणाणले. बड्या शक्तिशाली...
    August 6, 12:02 AM
  • भावनेचं रूप घेऊन शब्द कागदावर अवतरतात. भावनांच्या लडीतून कथाविश्व आकारास येत जातं. या विश्वाची काही वैशिष्ट्यं असतात. ती कधी दीर्घकथेतून उलगडतात, कधी लघुकथेतून; परंतु अत्यल्प शब्दांत अवघे विश्व सामावलेली कथा आपल्याला निराळ्या रूपात भेटते. एकदा भेटली की, कायमस्वरूपी आपली होऊन जाते. अशाच वाचकमनांवर प्रभाव टाकणाऱ्या लघुत्तम कथांना व्यासपीठ देणारे हे पाक्षिक सदर... निरोप तिचं लग्न ठरतं. मग तो आणि ती शेवटचं भेटायचं ठरवतात. ती म्हणते, नात्याचा असा ठरवून शेवट होतो काय? तो म्हणतो काही...
    August 6, 12:02 AM
  • जब हॅरी मेट सेजल, शाहरुख खानचा नुकताच प्रदर्शित सिनेमा. या सिनेमातली त्याची भूमिका पंचविशीतल्या तरुणाची. त्याची आजवरची कारकीर्दसुद्धा पंचवीस वर्षांची. जागतिकीकरणोत्तर पिढीच्या आशा-आकांक्षांचं, सळसळत्या ऊर्जेचं प्रतीक ठरलेली. देशाच्या इतिहासाला लागलेल्या जातीयवादी वळणावरही उजळत गेलेली... चार्ल्स डार्विनचं उत्क्रांतीवादाबद्दलचं एक प्रसिद्ध विधान आहे. It is not the strongest of the species that survives, nor the most intelligent; but the one most responsive to change. शाहरुख खानचा दिवाना हा पहिला चित्रपट प्रदर्शित झाला, त्या घटनेला यंदाच्या...
    August 6, 12:01 AM
  • महाराष्ट्राच्या प्रगतिशील विचारविश्वावर आपली छाप सोडणाऱ्या गतकाळातल्या थोरा-मोठ्यांपैकी नलिनी पंडित हे एक प्रभावी व्यक्तिमत्त्व. जुलै महिन्याच्या २६ तारखेला त्यांच्या मृत्यूला आठ वर्षे झाली. त्या हयात असत्या तर गेल्या मे महिन्यात त्यांनी वयाची नव्वदी पूर्ण केली असती. अशा या समृद्ध वैचारिक परंपरेशी नातं असलेल्या विदुषीच्या विचारनिष्ठ नातीने रेखाटलेले हे शब्दचित्र... आज्जीच्या मृत्यूला आठ वर्षे झाली. ती गेली, २६ जुलै २००९ला. त्या दिवशी मी बर्लिनमध्ये होते. तिथल्या सर्व ऐतिहासिक...
    August 6, 12:01 AM
  • कुणाच्या खिजगणतीतही नसलेल्या भारतीय महिला क्रिकेट संघाने प्रथमच पुरुषकेंद्री क्रिकेटविश्वाचं लक्ष वेधून घेतलं. इंग्लंडमध्ये झालेल्या वर्ल्डकप स्पर्धेच्या अंतिम सामन्यात पराभव होऊनही या संघाने अमाप कौतुक मिळवलं. सचिन-धोनी-कोहलीच्या पलीकडे न बघणाऱ्यांना आपली दखल घेण्यास भाग पाडलं. त्यातही आपल्यातली जग जिंकण्याची क्षमता सिद्ध केलेल्या या संघातल्या मुंबईच्या पूनम राऊतचा दणका लपून राहिला नाही. तिच्या या झळाळत्या यशामागे दडलेल्या अविरत मेहतनीचा, तिच्या धैर्य आणि धाडसाचा वेध...
    July 30, 06:29 AM
  • लोक लादलेल्या आयुष्यात कोंडमारा सहन करतात; पण स्वत:हून स्वीकारलेल्या आयुष्यातही हा कोंडमारा, अपमान, अवहेलना अनेकदा पाठ सोडत नाही. स्वत:च्या मर्जीने स्वीकारलेल्या हॉटेलच्या लाइनीत माझं तर काम खूपच हलक्या दर्जाचं होतं. म्हणूनच वाट्याला येणारे भोगही मोठे होते... अंबादास नावाचा एक अत्यंत चलाख वेटर होता. अनेक हॉटेलमध्ये काम केल्यानं कित्येक कस्टमर त्याच्या ओळखीचे होते. तो एका वेळी दहा टेबलं सांभाळायचा. हाताखाली एक हेल्पर. हेल्परकडून चूक झाल्यावर वा कस्टमरला लवकर फिंगर बाऊल दिला नाही की,...
    July 30, 12:00 AM
  • हायरिस्क बिहेविअर म्हणजे, सगळ्यात धोकादायक लैंगिक वर्तणूक. ती कुणाकडून विशेषत: बहुलिंगींकडून का घडते? त्याला जबाबदार कोण असते? याचा जेव्हा आपण साकल्याने विचार करतो तेव्हा लक्षात येतं... खूप दिवसांपासून हा विषय लिहीन म्हणतेय. नाशिकला असताना मी मनमिलन बहुउद्देशीय सामाजिक संस्थेत आऊटरिच वर्कर म्हणून काम पाहत होते. या प्रकल्पाचा मुख्य उद्देश बहुलिंगी समुदायातील लोकांच्या प्रश्नांवर काम करणे होता. त्यांच्या एकंदरीत प्रश्नांमध्ये एचआयव्ही हा प्रश्न फार गंभीर होता. काम करायला सुरुवात...
    July 30, 12:00 AM
  • विषमता, असमानता, दैन्य, दुःख, दारिद्र्य, प्रश्न, समस्या आणि संघर्षाच्या दुष्टचक्रात अडकलेले आपण सगळेच या जगात भरडले जातो आहोत. या सगळ्याच्या मुळाशी काय आहे? सर्व सुख-सोयींनी युक्त असा काळ असूनही कुणाकडेच सुखी माणसाचा सदरा का नाही? जगविख्यात निसर्ग अभ्यासक, दिग्दर्शक-लेखक सर डेव्हिड अॅटेनबरा (गांधी चित्रपटाचे निर्माते-दिग्दर्शक रिचर्ड अॅटेनबरांचे धाकटे बंधू) म्हणतात की, निसर्ग हा आपल्या आनंदाचा आणि चक्षूंना दिसणाऱ्या सौंदर्याचा सगळ्यात मोठा स्राेत आहे. आपला बौद्धिक आनंद, जाणिवा,...
    July 30, 12:00 AM
  • एका तरुणाने मेंदूची शस्त्रक्रिया सुरू असताना गिटार वाजवले. ही घटना काही दिवसांपूर्वीची. बंगळुरूच्या हॉस्पिटलमध्ये घडलेली. या घटनेने अनेकांना चकित केलं. या घटनेबाबतचं कुतूहल आणि मेंदूविज्ञानाशी संबंधित जिज्ञासा शमवणारा हा लेख... बंगळुरू येथे एका ३२ वर्षांच्या तरुणावर मेंदूची शस्त्रक्रिया झाली. हा माणूस गिटारवादक. शस्त्रक्रिया चालू असतानाही तो गिटार वाजवत होता. म्हणजे, शस्त्रक्रिया करताना माणूस पूर्णपणे शुद्धीवर होता. हा काय प्रकार आहे? असे बरेच प्रश्न सामान्य माणसांसमोर उभं...
    July 30, 12:00 AM
  • नमस्कार, कविवर्य. काय म्हणता? ह्ये आपल्या पुस्तकाचा उद्घाटन समारंभ हाये, त्याचं येन्व्हिटेन्शन द्याय आलोय... काय द्यायला आलाय? ह्ये येन्व्हिटेन्शन कार्ड... अच्छा. इन्व्हिटेशन! निमंत्रणपत्रिका... आं? हां... हां... निमंत्रन पत्रिकाच... आणि पुस्तकाचं काय आहे म्हणालात? ह्येच आपला उद्घाटन समारंभ... म्हणजे, प्रकाशन समारंभ? व्होय... व्होय... प्रकाषण समारंभच... पण असं प्रकाषण समारंभ असं सांगितलं का, तर पटदिशी उमगत नाही आपल्या भागातल्या लोकांला... म्हनून उद्घाटन समारंभ म्हनायलो जिथं तिथं... खरंय! लोकं फार...
    July 30, 12:00 AM
  • सनी लिओनी गरोदर आहे, सनी लिओनी आई होणार, या अफवांमध्ये मश्गुल असलेल्यांना धक्का देणारी ही घटना आहे. सनी लिओनी नावाच्या विशिष्ट प्रतिमेची कैदी ठरलेल्या नटीने एक अनाथ मुलगी दत्तक घेऊन आपलं आई होणं सेलिब्रेट केलं आहे. कुणी काहीही म्हणोत, या एका क्षणात दिसणारी सनी कमालीची सच्ची भासते आहे. घटनेला सामाजिक भानाची असलेली आश्वासक झालर खूप काही सांगून जाणारी आहे... ही गोष्ट जितकी अनाथ निशाची आहे, तितकीच तिला दत्तक घेणाऱ्या करनजीत कौर-वेबर उर्फ सनी लिओनीचीही आहे. ही गोष्ट जितकी बाईला उपभोग्य वस्तू...
    July 23, 12:37 AM
  • एका बाजूला उना दलित अत्याचार घटनेची प्रतिक्रिया म्हणून गुजरातमधले दलित सामूहिक स्तरावर बौद्ध धर्माचा स्वीकार करताहेत, आणि दुसऱ्या बाजूला दलित समाजाचे प्रतिनिधित्व करणारे रामनाथ कोविंद देशाचे १४वे राष्ट्रपती या नात्याने पदभार सांभाळणार आहेत. दोन्ही घटनांतला विरोधाभास अस्वस्थ करणारा आहे. म्हणूनच कोविंदांवर दलित आणि अल्पसंख्याकांमध्ये विश्वासाचे आणि निर्भयतेचे वातावरण निर्माण करण्याची मोठी जबाबदारी असणार आहे. या पार्श्वभूमीवर दलित समूहांचे बौद्ध धर्माचा स्वीकार करणे आणि...
    July 23, 12:36 AM
  • उना दलित अत्याचार प्रकरणानंतर गुजरात राज्यात हिंदू धर्म त्यागण्याची लाट आली. अहमदाबाद, कलोल, सुरेंद्रनगर येथे मागच्या वर्षी सुमारे दोन हजार दलित बांधवांनी (यात मजूर, विणकर, भूमिहीन शेतमजूर यांच्याबरोबर निम्न मध्यवर्गीय मंडळीसुद्धा आहेत.)बौद्ध धर्माचा स्वीकार केला. पण, बौद्ध धर्म स्वीकाराकडे अत्याचाराची एक प्रतिक्रिया म्हणून पाहणे योग्य होणार नाही. दुसरी गोष्ट, देशातील हिंदू दलितांपेक्षा बौद्ध धर्मियांची परिस्थिती बरीच सुधारली आहे. हिंदू दलितांचे शिक्षणाचे आजचे प्रमाण ५५ टक्के...
    July 23, 12:35 AM
  • या देशाने कधी मुंगीही मारली नाही... असे भावनिक वक्तव्य करून पंतप्रधान मोदींनी देशाचा नैतिक अहंगंड व्यवस्थित गोंजारला आहे. मात्र, वस्तुस्थिती ही आहे की, गोरक्षणावरून हिंसा हे केवळ वर्तमानातले अपवादात्मक चित्र नव्हे, तर स्वातंत्र्यपूर्वकाळापासूनचा भारताचा लाजिरवाणा इतिहास आहे... गौ रक्षा को कुछ असामाजिक तत्वों ने अराजकता फैलाने का माध्यम बना िलया है. देश के छवी पर भी इसका असर हो रहा है. हम सभी राजनैतिक दलों को गौ रक्षा के नामपर हो रही इस गुंडागर्दी की कडी भत्सना करनी चाहिए... संसदेच्या...
    July 23, 12:34 AM
  • माणसं त्यांचं व्यक्तिमत्त्व आणि वावर नीटनेटका असावा, यासाठी अनेक वस्तू, प्रसाधनं वापरतात. त्यातील एक महत्त्वाची वस्तू आहे, आरसा. मात्र आरसा माणसाचं बाह्य रूप दाखवत असला, तरी माणसं त्याचं खरं रूप, स्वभाव आणि भावना दडवून ठेवण्यात तरबेज असतात. अनेक वर्षांपूर्वी प्रसारित एका खाद्यतेलाच्या जाहिरातीत सात-आठ वर्षांचा लहान मुलगा हिरमुसला होऊन सांगतो, की या घरात माझ्यावर कुणीच प्रेम करत नाही, माझ्याशी कुणी नीट वागत नाही, मी कुणाला नको आहे, आणि घरातून चक्क निघून जातो. घरकाम करणारा सहकारी त्याला...
    July 23, 12:33 AM
  • प्राक्तनाचे संदर्भ, बरेच काही उगवून आलेले आदी आशयगर्भ कवितासंग्रहांमुळे जाणकार साहित्यरसिकांत मानाचे स्थान मिळवलेल्या द. भा. धामणस्करांचा भरून आलेले आकाश हा कवितासंग्रह नुकताच प्रकाशित झाला. त्या निमित्ताने धामणस्करांचे जगणे आणि कवितेतून अभिव्यक्त होणे याचा काढलेला हा माग... या वेळच्या डोंबिवलीतल्या साहित्य संमेलनात पुस्तकांच्या गराड्यात फिरत होतो. द. भा. धामणस्करांचा नवा संग्रह भरून आलेले आकाश (मौज प्रकाशन, मूल्य ~ १२५/-)आलाय, याची कुणकुण होती. मौजेच्या स्टॉलवर गेलो तर संपूर्ण...
    July 23, 12:32 AM
  • भारताने देशातीलच नव्हे तर जगातील अंधश्रद्धाळू, अविद्य जनतेला फार फसवी जाळी भेट दिली आहेत. त्यात ज्योतिषशास्त्र, हस्तसामुद्रिक, रत्नशास्त्र, वास्तुशास्त्र असली फेकूगिरी भरपूर असते. आता भारताने जगाला दिलेल्या या फेकूगिरीच्या देणगीत शेणामुताच्या काल्यात दूधदुभतं कालवून फारच मोठमोठाले फायदे होतात, या दाव्याची भर पडते आहे... हरप्पा संस्कृतीत सापडलेल्या एका मुद्रेमध्ये प्रोटो शिवा म्हणून वा पशुपती म्हणून ओळखली जाणारी एक प्रतिमा आहे. या प्रतिमेतील आकृतीच्या डोक्यावर शिंगांसारखे...
    July 23, 12:31 AM
  • आम्ही देऊ तो संदेश; तुमचा तो संस्कृतीबुडवा उपदेश, असा सध्याच्या सत्ताधारी व्यवस्थेचा आणि या व्यवस्थेची पताका खांद्यावर घेऊन चालणाऱ्या सेन्सॉर बोर्डाचा खाक्या आहे. त्यामुळेच टॉयलेट एक प्रेमकथावर पंतप्रधानांपासून सगळ्यांचा शुभेच्छावर्षाव होतोय, पण मासिक पाळीबद्दल बोलणाऱ्या फुल्लूला ए प्रमाणपत्र देऊन भेदभाव केला आहे... अक्षय कुमारच्या आगामी टॉयलेट एक प्रेमकथाची सध्या सर्वत्र चर्चा दिसून येते. सरकारच्या स्वच्छ भारत अभियानाचे समर्थन करणारी ही कथा ग्रामीण भागात शौचालय आणि...
    July 23, 12:30 AM
  • नित्याच्या राजकीय-सामाजिक घडामोडींपलीकडे, त्या घडामोडींतून उद््भवणाऱ्या संघर्षापलीकडे जगात खूप काही घडत असतं. इथे खोटी आश्वासनं नसतात, घोषणांचा सुकाळ नसतो, धमक्या नसतात, हिंसक संघर्ष नसतात... तर असतं एक निसर्गसौंदर्याने नटलेलं गाव, गावातली नजरा सुखावणारी रंगीबेरंगी घरं, उत्फुल्ल तरुणाई आणि या तरुणाईच्या साक्षीनं रंगणारा कार्लोवी व्हॅरी इंटरनॅशनल फिल्म फेस्टिव्हल. त्याचीच ही अविस्मरणीय गोष्ट... कार्लोवी व्हॅॅरीतल्या हॉटेल थर्मलमधला ग्रँड हॉल खचाखच भरलेला. या हॉलची क्षमता दीड...
    July 16, 05:27 PM
 
जाहिरात

RECOMMENDED