Home >> Magazine >> Rasik

Rasik

  • गेल्या आठवड्यात लोकल ट्रेनने प्रवास करणाऱ्या मुंबईकर तरुणीपुढे अनास्था प्रसंग ओढवला. एका सरफिऱ्या तरुणाने तिच्यादेखत हस्तमैथुन केले. काही महिन्यांपूर्वी कॉलेज फेस्टिवलमधला रॉक कॉन्सर्टचा कार्यक्रम संपवून घरी परतलेल्या दिल्ली विद्यापीठाच्या एका तरुणीला तिच्या जीन्स पँटवर मागील बाजूस वीर्याचे डाग आढळले. लोकलमध्ये घडलेल्या प्रकाराची दखल घेण्यास हेल्पलाइनने नकार दिल्यानंतर खुद्द रेल्वेमंत्री सुरेश प्रभूंना चौकशीचे आदेश द्यावे लागले. दिल्लीच्या घटनेत चर्चेपलीकडे काहीही घडले...
    July 16, 12:35 PM
  • जमाना डिसरप्शनचा म्हणजेच क्षणोक्षणी डाव मोडण्याचा आहे. जुनं जाऊन नवं येण्याचा वेग विलक्षण वाढलेला आहे. क्षणार्धात डाव मोडण्याचे परिणाम मुख्यत: माहिती-तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात घडताहेत. या वादळात स्वत्व जपणं, ऊर्मी टिकवून ठेवणं आणि वहिवाट सोडून प्रस्थापित व्यवस्थेला प्रश्न करणं, यातच उज्ज्वल भवितव्य दडलं आहे... अनंत फंदी यांची बिकट वाट वहिवाट नसावी धोपट मार्गा सोडू नको ही कविता शहाणपणाने जगावे कसे, याचे अनेक उत्तम धडे देते. एक असाही विचार ही कविता वाचताना आज मनात येतो, की गुहेत...
    July 16, 11:39 AM
  • काही लोक अजेंडा घेऊन मैदानात उतरतात. काही प्रोपागंडा करण्यासाठी मैदानात पाऊल टाकतात. पण तुझ्या दी मिनिस्ट्री ऑफ अटमोस्ट हॅपिनेस नावाच्या कादंबरीत विद्यमान शासन व्यवस्थेविरोधातला अजेंडा उघड झाला आहे आणि त्यातला प्रोपागंडाही स्पष्टपणे कळतोय... म्हणूनच तुझी ही कादंबरी जाणीवपूर्वक वाचली. वाचली म्हणजे काय, बिटविन द लाइन्स, अंडरकरंट्स असं सगळं थांबून-थांबून बारकाईने अॅनलाइज केलं. प्रत्येक पान एकदा नव्हे दोनदा नजरेखालून घातलं. म्हटलं बघू या, जीवनाचं असं कोणतं तत्त्वज्ञान, कोणतं वैश्विक...
    July 16, 11:15 AM
  • परंपरेने लादलेले पुरुषसत्ताक संस्कार आणि त्या संस्कारांचा प्रभाव सर्वच समाजसमूहांवर कमी-जास्त प्रमाणात असतो. इतर समाजात या विरोधात वेळप्रसंगी बंड पुकारण्याच्या शक्यता असतात, पण बहुलिंगी समाजातल्या स्त्रियांना या पुरुषसत्ताक व्यवस्थेचा होणारा जाच कल्पनेपलीकडचा असतो... L.G.B.T.A.I.Q.H या अजूनही प्रवाहाबाहेर राहिलेल्या समूहाच्या शोषणाच्या प्रमुख कारणांमध्ये पुरुषसत्ता हे एक मुख्य कारण आहे. समाजात प्रस्थापित असण्या-नसण्याचे निकष, ही पुरुषसत्ताक व्यवस्था ठरवत असते. बहुलिंगी समुदायाचे...
    July 16, 12:05 AM
  • गुरुने ज्ञानाचं भांडार सगळ्यांसाठी उघडं करायला पाहिजे. जमीन सुपीक आहे की नापीक, याचा विचार न करता ढग सर्वत्र समान वर्षाव करतो तसं गुरुने करायला हवं, असं संत तुकाराम सांगतात. पण तसं होत नाही. उलट ते ज्ञानाच्या तिजोरीवर नागोबासारखे वेटोळे घालून बसतात. या गुरुपणाच्या निर्बुद्ध अवडंबराविरुद्ध संत, समाजसुधारक आणि विचारवंतांनीही बंड केलंय. या बंडांमुळेच जगाचा गाडा अंधाराकडून प्रकाशाच्या दिशेने पुढे गेलाय. गुगलपौर्णिमा हेदेखील असंच एक अगदी छोटंसं बंड आहे... कांदिवली हे मुंबईचं उपनगर तसं...
    July 16, 12:05 AM
  • परिस्थिती एकहीपर्याय शिल्लक ठेवत नाही, तेव्हाच माणूस उसळी मारून वर येतो. टोकाचे शारीरिक-मानसिक-भावनिक ताण सहन करतो. समोर येईल त्याच्याशी हिमतीने दोन हात करतो. पण सुंद्राबाई हात निकामी झाले असतानासुद्धा स्वत:चे आयुष्य सावरतात. अशी जिगर दाखवतात की, थेट राष्ट्रपतीच त्यांच्या धडाडीची दखल घेतात... सुंद्राबाईशी बोलताना तुम्हाला एखाद्या रोमांचक सिनेमाची स्टोरी ऐकतोय असं वाटावं, एवढं त्यांचं आयुष्य अनेक चढउतारांनी भरलेलं आहे. या बाईंच्या आयुष्यात घडत गेलेल्या गोष्टीच अशा आहेत की, क्षणभर...
    July 16, 12:04 AM
  • हॉटेल म्हणजे चंगळ करण्याची जागा. इथे लोक येतात, पैसे फेकतात, खातात-पितात, एेटीत निघून जातात. पण या विश्वात हेल्पर नावाचा जो माणूस असतो त्याला ना हॉटेलवाले किंमत देतात, ना गिऱ्हाईक इज्जत देतात.चहुबाजूंनी होणारा अपमान आणि अवहेलनाहेच त्याचं प्राक्तन असतं... औरंगाबादला येऊन आठवडा उलटला होता. तिकडं दाजीनं अजूनही घरी सांगितलं नव्हतं. त्यांच्यापुढं मोठा पेच निर्माण झाला होता, सांगू त कसं सांगू? आधी, तुम्ही पोराला कसं जाऊ दिलं? त्याला काही कळत नाही, पण तुम्हाला तर कळतं ना... या विचारानं दाजीचं...
    July 16, 12:02 AM
  • एस. एम. जोशी सोशलिस्ट फाऊंडेशनच्या वतीने दरवर्षी नानासाहेब गोरे व्याख्यानमाला आयोजित केली जाते. सकस प्रबोधनाची ही परंपरा कायम ठेवत या वर्षी डॉ. दत्तप्रसाद दाभोळकर यांनी अहमदनगर आणि औरंगाबाद येथील श्रोत्यांशी स्वामी विवेकानंदांची खरी ओळख या विषयावर संवाद साधला. या निमित्ताने दाभोळकरांनी ही छोटेखानी पुस्तिका लिहिली. स्वामी विवेकानंद यांनी आपल्या सहकाऱ्यांना लिहिलेल्या पत्रांच्या आधारे केलेली ही मांडणी अनेक गैरसमज दूर करणारी तर आहेच; पण भारतीय समाजातील अज्ञान, अंधश्रद्धा,...
    July 16, 12:02 AM
  • सीमेपलीकडून होणाऱ्या दहशतवादी कारवाया आणि फुटीरवादी संघटनांचा उच्छाद... हे काश्मीरचं एक वास्तव आहेच, पण हे वास्तव टेलिव्हिजन मीडिया अतिरंजित स्वरूपात पेश करत असल्याने काश्मीरची प्रतिमा विनाकारण कलंकित होत असल्याची व्यथा या घटकेला सामान्य काश्मिरींसोबतच मुख्यमंत्री महबूबा मुफ्ती यांच्याही तोंडी येत आहे. यात केंद्राच्या पातळीवरची अस्थिरतेला धग देणारी उदासीनता काश्मिरींना अधिकच व्यथित करत असल्याचा काश्मीरचा सांगावा आहे... प्रज्ञा, शील आणि करुणा या विचारतत्त्वांनी अवघ्या जगाला...
    July 9, 12:05 AM
  • एके दिवशी नसीम बागेतला चिनार उन्मळून पडला... उन्मळून पडलेल्या झाडामुळे काश्मिरी अस्मितेला तडा जातोय, हे तिच्या लक्षात आले... न राहवून तिने ते पडलेले चिनारचे झाड रंगवायला सुरुवात केली. तिच्यासोबत चित्रकार, गीतकार, पत्रकार, छायाचित्रकार, गिटार वादक, ड्रमर अशा कलावंतांची फौज या चिनारच्या अवतीभवती उभी राहिली. मात्र, ज्या अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याच्या हक्कांसाठी या कलावंतांनी चळवळ सुरू केली होती, त्याच हक्कांवर पुन्हा एकदा सरकारने गदा आणली आहे. ही चळवळ टिपणाऱ्या इन द शेड ऑफ फॉलन चिनार या...
    July 9, 12:05 AM
  • बऱ्याच वर्षांनी शेतात रात्रीचा मुक्काम करण्याचा योग आल्याने, निरभ्र आभाळात लख्ख ताऱ्यांचा न मोजता येणारा गालिचा डोळा भरून न्याहाळायला मिळाला. त्या मंद प्रकाशाने डोळे धुतल्यासारखे वाटले. रात्रीचा ओलसर गारवा शरीरात मुरत होता. निसर्गाचा देह निसर्गाशीच भिडू पाहात होता... नांदेडकडे मित्राच्या गावी गेलो होतो. त्यांच्या शेतात बऱ्यापैकी फळझाडे लावलेली. चिकू, अंजीर, आंबा, मोसंबी, लिंबू, चिंच अशी गच्च हिरव्या पानांची झाडं. उन्हाळ्यातही थंडावा देणारी. त्यामुळे सर्व प्रकारच्या जातीच्या...
    July 9, 12:05 AM
  • शिवाची सात रहस्ये आणि जय महाभारत-सचित्र रसास्वाद या ग्रंथांत देवदत्त पट्टनायक यांनी देवदेवता आणि त्यांच्या पौराणिक कथांमधील प्रतिमा, चिन्हांच्या परंपरांचा खुबीने वापर करत संस्कृती ही एक मानवी संभ्रमावस्था अाहे, हे सांगण्याचे धाडस दाखवले आहे. दोन्ही ग्रंथांत विषयांच्या प्रतिमांना वैचारिक प्रतिभेची जोडही दिली आहे... अमूर्त कल्पनांना शब्द, चिन्ह किंवा प्रतिमा यांची जोड देऊन त्याबद्दलची भूमिका त्या-त्या युगांमध्ये-काळांमध्ये अथवा पिढ्यांमध्ये रुजवण्याची प्रक्रिया...
    July 9, 12:05 AM
  • एकीकडे बोर्डात येणाऱ्या मुलामुलींचे फोटो झळकत असतात, दुसरीकडे नापास झालेल्या मुला-मुलींनी केलेल्या आत्महत्येच्या बातम्या असतात, तर तिसरीकडे स्वतःची खरी आवड न कळल्यामुळे, निव्वळ प्रतिष्ठेपायी नावडते शिक्षण घेणारे किंवा नोकरीत खर्डेघाशी किंवा संगणकावर मान मोडून काम करणारे असतात. या सगळ्यांचे जगणे म्हणजे, रात्रंदिन आम्हा युद्धाचा प्रसंग असे झालेले असते... आपली सृष्टी जशी विपुला आहे तशीच विविधाही आहे. इथे तरतऱ्हेची झाडं, पशू, पक्षी, फुलं आणि माणसं आहेत. या सगळ्यांमधील वैविध्य तरी किती!...
    July 9, 12:05 AM
  • सरसकट कोणतीही झाडे त्याज्य ठरवणे हा एक टोकाचा मूर्खपणा आहे. सरसकट झाडांची कत्तल म्हणून आरोळ्या देऊन लाचखोरी करणे हा पर्यावरण क्षेत्रातील टोकाचा भ्रष्टाचार आहे. वृक्ष हे आपल्या उपयोगासाठी आहेत, ते टिकवले पाहिजेत, यासाठी जाणतेपणाने विचार करणे आवश्यक आहे... झाडांची कत्तल! शब्दप्रयोग फार वेळा वाचायला मिळतो सर्वत्र. सत्तरच्या दशकात झाडे वाचवायला हवीत, लावायला हवीत, जगवायला हवीत, या संबंधाने बऱ्याच मोठ्या प्रमाणात लोकप्रबोधन सुरू झाले. अनेक उघड्याबोडक्या डोंगरांवर पुन्हा झाडांची लागवड...
    July 9, 12:05 AM
  • भावनेचं रूप घेऊन शब्द कागदावर अवतरतात. भावनांच्या लडीतून कथाविश्व आकारास येत जातं. या विश्वाची काही वैशिष्ट्यं असतात. ती कधी दीर्घकथेतून उलगडतात, कधी लघुकथेतून. परंतु अत्यल्प शब्दांत अवघे विश्व सामावलेली कथा आपल्याला निराळ्या रूपात भेटते. एकदा भेटली की, कायमस्वरूपी आपली होऊन जाते. अशाच वाचकमनांवर प्रभाव टाकणाऱ्या लघुत्तम कथांना व्यासपीठ देणारे हे पाक्षिक सदर... बटन पंचायत समितीच्या मतदानाचा दिवस. सुसाबाईच्या खोपटासमोर मोटारसायकल थांबली. ये सुसा मावशे, चल की मताला. गाडीवर न्हीतू. बस...
    July 9, 12:05 AM
  • समाज आणि व्यवस्थेच्या पातळीवर टोकाचा सूड, द्वेष आणि तिरस्काराचे दर्शन घडवणाऱ्या घटना दर दिवशी घडत आहेत आणि समाज या घटना निबर होऊन पेप्सी आणि कोकच्या घोटासह सहज गिळूनही टाकतो आहे... गुन्हा नसतानाही एखाद्याला अमानुषपणे शिक्षा दिली जातेय, आणि गुन्ह्याची शिक्षा भोगणाऱ्यांना जनावरासमान वागणूक दिली जातेय... गेल्या आठवड्यात मुंबईतल्या भायखळा तुरुंगात मंजुळा शेट्ये नामक महिला कैद्याला व्यवस्थेच्या झुंडीने केलेली मारहाण आणि त्यात तिचा झालेला मृत्यू केवळ तुरुंगरूपी छळछावण्या उजेडात...
    July 2, 07:13 AM
  • मनुष्यप्राणी या उल्लेखात प्राणी शब्दाचं असणं दुर्लक्षिता येत नाही. किंबहुना सुप्त स्वरूपात का होईना, पण हिंसा प्रत्येकाच्या मनात घर करून असते, हेच हा शब्द वारंवार अधोरेखित करत असतो. मात्र, व्यक्ती-संस्थांचे संस्कार, प्रभाव आणि दबाब या हिंसेवर वेळोवेळी नियंत्रण ठेवत असतात. पण हेच प्रभाव आणि सामाजिक-धार्मिक दबाव हिंसेला पोषक ठरू लागले, तर वैयक्तिक स्तरावर हिंसेला प्रोत्साहन मिळतेच, परंतु सामूहिक स्तरावरचा झुंडीच्या रूपातला बाहेर पडणारा हिंस्रपणाही टोक गाठतो... झुंडशाही मुख्यत: जात,...
    July 2, 12:05 AM
  • नजरेपलीकडच्या जगाची आपल्याला अभावानेच जाणीव असते. म्हणूनच हॉटेलात गेल्यावर खाण्यापिण्यात मग्न असणारे आपण किचन आणि किचनपलीकडच्या विश्वात काय खळबळ माजत असते, किती ताणतणाव असतात, आणि किती मानापमानाचे प्रसंग घडतात, याबाबत अनभिज्ञच असतो... क्रांती चौकातून जिकडं रस्ता फुटंल तिकडं चाललो होतो. रस्त्याच्या दोन्ही कडंला असलेल्या पाट्या वाचत होतो. कुठं एखादी हॉटेलची पाटी दिसती का, म्हणून बघत होतो. थोडं पुढं गेल्यावर डाव्या बाजूला असलेल्या एलोरा हॉटेलच्या पाटीवर माझं लक्ष गेलं. हॉटेल तसं...
    July 2, 12:05 AM
  • रिंगण हा आम्हा मित्रांचा आपली मुळं शोधण्याचा प्रयत्न, असे आम्ही मानतो. ग्लोबलायझेशनमध्ये हरवलेली आमची पिढीच हा शोध घेत असावी. प्रत्येक रिंगणाबरोबर आपल्या सगळ्यांच्याच रिंगणाचा जमेल तितका परीघ वाढायला हवा, यासाठी आम्ही थोडंसं धडपडतो. असाच परीघ वाढत राहिला, तर आकाशाएवढं होता येतं... आम्ही काही मित्र गेली पाच वर्षं रिंगण नावाचा वार्षिक अंक काढतो. तहान लागली की विहीर खोदायची. अंक प्रकाशनाची तारीख जवळ आली की, जाहिराती शोधायच्या. खर्चाची जुळवाजुळव करायची. रिंगणला मदत देण्याचं आवाहन...
    July 2, 12:05 AM
  • परिवर्तनाचा विशुद्ध हेतू नजरेपुढे ठेवून सुरू झालेले लोकलढे सामान्य माणसाच्या जगण्यात क्रांतिकारी बदल घडवून आणतात, त्यांना आत्मसन्मानाचे जगणे बहाल करतात. पाणी परिषदेच्या माध्यमातून कधीकाळी दिग्गजांनी उभारलेल्या चळवळीने उभ्या महाराष्ट्राला नेमका हाच संदेश दिला... एक हायस्कूलमध्ये शिकत होतो, तेव्हाची गोष्ट. आमच्या गावातील स्वातंत्र्यसैनिक तुकाराम दादा गायकवाड हे सकाळी गावातील सगळ्या घरात फिरून पाणी परिषदेला चला असं सांगत होते. ही पाणी परिषद आटपाडीला होती. जायला ट्रक होता. मी आणि...
    July 2, 12:05 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED