जाहिरात
जाहिरात
Home >> Magazine >> Rasik

Rasik

  • आत्मकेंद्री विकासाला नकार देण्याची हिंमत असेल, तरच नव्या जगाबद्दल बोलता येईल. याची सुरूवात लहान मुलांच्या घडवणुकीपासून करावी लागेल. त्यांना घडवण्यासाठी मुळात आपल्याला स्वत:ला आणि आपल्या संस्थांना बदलावं लागेल. मुला-मुलीला रस्त्यावर कचरा न टाकण्याची शिकवण, ही पुढे कचऱ्यासारखं राजकारण करणाऱ्यांना नाकारण्यापर्यंत पोहोचते, हे लक्षात घ्यावं लागेल... घणाघात या माझ्या स्तंभातला हा माझा शेवटचा लेख. म्हणता म्हणता वर्ष निघून गेलंसुद्धा! हे वर्ष सुरू होताना, माझ्या पहिल्या लेखाचं शीर्षक...
    December 23, 09:59 AM
  • धर्मव्यवस्थेच्या पाठबळावर फोफावणारी अर्थव्यवस्था जर व्यक्ति आणि समूहाची जीवनशैली घडवत असेल, तर चिंतक-लेखक-कलावंत जीवनशैलीस विवेक आणि विचारांची दिशा देण्याचे काम करतात. युवाल नोह हरारी हे जागतिक कीर्तीचे इतिहासतज्ज्ञ, मानववंश अभ्यासक याच उद्देशाने माणसाच्या आचार-विचारांचा ऐतिहासिक पट उलगडून दाखवतात. त्यांचे विचार ऐकणे, त्यांचा बौद्धिक सहवास लाभणे देशोदेशीच्या अभ्यासकांमध्ये प्रतिष्ठेचे लक्षण मानले जाते. स्थानिक ते वैश्विक असे विस्तीर्ण विचारविश्व जोडणाऱ्या हरारी यांनी नुकताच...
    December 23, 09:54 AM
  • आरण म्हणजे युद्धभूमी. युद्धं फक्त सीमेवरच घडतात, असा ज्यांचा समज असेल तो असो! गेल्या काही वर्षांपासून आपल्या सर्वांवर जे दृश्य-अदृश्य युद्ध लादलं गेलंय त्याच्याशी चार हात करण्याची वेळ नजीक येऊन ठेपलीय, हे हरघडी जाणवत होतंच. पहिल्या सदरापासूनच मग हे आरण माझा अविभाज्य हिस्सा झालं. कविता लिहिण्याइतकंच ते मला जखमी करू लागलं नि जखमा भरूही लागलं. युद्धभूमीवर हल्ला करणं आणि प्रतिहल्ल्यात जखमी होणं हे टाळता येत नाही... स्थितिवादी मध्यमवर्गीय मानसिकतेला अच्छे दिन हे स्लोगन घेऊन धर्माची,...
    December 23, 12:35 AM
  • मुलीवरच्या प्रेमाखातर अफगाणिस्तानमार्गे पाकिस्तानात जाण्याचं अगम्य धाडस करणाया मुंबईकर हमीद अन्सारी या तिशीतल्या उच्चशिक्षित तरुणाची सहा वर्षांच्या वेदनादायी तुरुंगवासानंतर पाकिस्तान सरकारने सुटका केली. शरीर-मनाला झालेल्या यातनांचं गाठोडं घेऊन जेव्हा हमीद अमृतसरमधली वाघा सीमा ओलांडून मायदेशी, अर्थात भारतात परतला तेव्हा सभोवताली विद्वेषाचा आगडोंब उसळला असताना सीमेच्या अल्याड आणि पल्याड माणुसकीच्या मशाली अजूनही विझलेल्या नाहीत, हा मोलाचा संदेश सोबत घेऊन आला... घुसखोरी...
    December 23, 12:25 AM
  • ग्रंथाली वाचक दिनानिमित्त २५ डिसेंबर रोजी मुंबईमध्ये आयोजित होणाऱ्या एका कार्यक्रमात माध्यमरंग या रविराज गंधेलिखित पुस्तकाचे प्रकाशन संपन्न होत आहे. दूरदर्शनमध्ये प्रदीर्घ सेवा केलेल्या रविराज गंधे यांचे या पुस्तकातील मनोगत... आज सरकारी आणि खासगी मिळून जवळपास ७०० रेडिओ स्टेशन्स कार्यरत आहेत. एका सर्वेक्षणानुसार रेडिओवरील काही कार्यक्रमांची श्रोतृसंख्याही (लिसनर-शिप) टीव्ही कार्यक्रमांपेक्षा जास्त असल्याचे निदर्शनास आले आहे. भारतातील सर्वाधिक लोकांपर्यंत पोहोचता यावे,...
    December 23, 12:21 AM
  • या सदरातील लेखक हे माझ्यासाठी फक्त एखाद्या भाषेचे प्रतिनिधी नव्हते, तर त्यांच्या साहित्यात ते जगणाऱ्या जगाचे भले मोठे चित्रण होते. वास्तवाचे नि कल्पिताचे मिश्रण त्यांच्या रचिताला अधिक थेट बनवत होते. म्हणूनच या स्थित्यंतराच्या काळात हे साहित्य घटिताला एका सर्जनशील पद्धतीने शब्दबद्ध करणारे, दस्तऐवजीकरणच होते... जनावरांमध्ये देव शोधू पाहणाऱ्यांमधील हिंसक जनावरे रस्त्यावर मोकाट झालीत. ती झुंडीने हत्या करू शकतात. झुंडीनेच बोलणाऱ्याला गप्प करू शकतात. अशा वेळी लिहिलेल्या शब्दाला...
    December 23, 12:13 AM
  • प्रत्येक समुदाय आपले अस्तित्व जपण्यासाठी धडपड असतो. पण, हे सारे उन्नत मूल्यांसाठी असते, तेव्हा त्या धडपडीला अर्थ प्राप्त होतो. त्या समुदायाचे एका विशिष्ट रूपात असणे इतिहासाला नवे वळण देणारे ठरते. ज्याकडे आपण फारसे लक्ष पुरवत नाही, अशा ईशान्येकडच्या नागालँडमध्ये अशीच एक घटना साजरी झाली. त्याची ही दखल... नागांचे हिंदू अथवा मुसलमानांशी कसलेही संबंध नाहीत. नागा गोमांस आणि डुकरांचे मांस सेवन करतात, त्यामुळे दोन्ही धर्मांचे लोक आम्हाला हीन नजरेने बघतात, दोघेही आम्हाला शिकवण्याचा प्रयत्न...
    December 23, 12:07 AM
  • प्रचलित धारणा आणि विचारांच्या बंदिस्त चौकटींमुळे विशेषत: स्वातंत्र्यानंतरच्या कालखंडात सामाजिक-राजकीय परिघात अमाप मिथके जन्माला आली. त्यातूनच एक प्रकारचे प्रतिमाकेंद्री विचारविश्व आकारास येत गेले. या विचारविश्वाला आव्हान देत लोकशाही, राष्ट्र, समाज, संस्कृती आदी संकल्पनांची नवी मांडणी करणारे, आंबेडकरी आणि साम्यवादी विचारधारांतले साम्य प्रकाशझोतात आणणारे माजी अप्पर पोलिस महासंचालक उद्धव कांबळे यांचे डॉ. आंबेडकर, दलित आणि मार्क्सवाद: नवे आकलन, नव्या दिशा हे पुस्तक...
    December 16, 06:35 PM
  • वेदनांकित घुंगरांचे संदर्भ हा कवी महादेव गोरख कांबळे यांचा कवितासंग्रह म्हणजे विठाबाई भाऊ मांग नारायणगावकर यांना केंद्रस्थानी ठेवून लिहिलेले दीर्घ काव्य आहे. कवी कांबळे कुठल्या प्रगाढ शब्दप्रभुसारखा एरवी दोन बोटांच्या चिमटीत उचलता येणाऱ्या घुंगरूसारख्या नादमय शब्दाला हर्क्युलिसच्या जडशीळ पृथ्वीचे प्रतीक देतो, तेवढ्याच सहजतेने अवघ्या तमासगिरणींच्या दुःखाचा भार आपल्या खांद्यावर उचलून घेतो. तेव्हाच वाचक म्हणून आपण अवाक् होतो... तमाशा असतो सर्कस. असंख्य बुभुक्षित डोळयांना...
    December 16, 06:39 AM
  • भय आणि लोकशाही एकत्र नांदू शकत नाही आणि लोकशाहीवर भयाचे अतिक्रमण होते तेव्हा मतदार ते परतवून लावण्यासाठी मतपत्रिकेचा वापर अतिशय कुशलतेने करत आला, हा या देशाचा स्वातंत्र्यानंतरचा इतिहास आहे. इतिहास बदलण्याच्या खुळात संघ-भाजप हाच इतिहास विसरले आणि लोकसभेची दिशा निश्चित करणाऱ्या विधानसभा निवडणुकीत तोंडावर आपटले... जगाची श्रमकेंद्री मांडणी करणाऱ्या कार्ल मार्क्सच्या म्हणण्यानुसार धर्म हा दबल्या-पिचल्या माणसांचा नि:श्वास आहे, हुंकार आहे. धर्म रुक्ष नि कठोर जगाचा आत्मा आहे....
    December 16, 12:23 AM
  • गडचिरोली आणि भामरागडच्या आदिवासींवर भारताच्या लोकशाही सरकारने सतत अन्याय केले, तर दुसरीकडे नक्षलवाद्यांच्या जनताना सरकारनेही निराशा केली. पण आता लोकशाही सरकार आणि जनताना सरकार या दोन्हींना फाटा देत, आदिवासींचे नेते लालसू नागोटी यांच्या नेतृत्वाखाली जनतेचे सरकार ही नवी संकल्पना रुजू लागली आहे. गडचिरोलीच्या आदिवासींना शासन व्यवस्थेचा एक नवा पर्याय सापडला आहे. त्याचेच उद्गाते असलेल्या लालसू नागोटी यांची ही संघर्षकथा...! 19८०चं ते दशक. त्या काळी गडचिरोलीचं अरण्य अधिकच घनघोर होतं. या...
    December 16, 12:21 AM
  • वाङ्मयातून व्यक्त झालेली सीता आपल्या थोड्या परिचयाची असते. तिच्यासंबंधीची माहिती जशीच्या तशी आपल्यापर्यंत आलेली असते, असे मात्र नाही. लोककथांतून ती येते. तुळशीदासाच्या रामचरित्मानसमधून कळते, आधुनिक काव्यातून, ग्रंथातून ती अधिक स्पष्ट होते, पण म्हणून वाल्मिकी रामायणातली सीता आपल्याला भेटते, असे नव्हे... दु:खी-कष्टी झालेली सीता शिम्शपवृक्षाखाली म्हणजे अशोक वृक्षाखाली बसलेली आहे. उजव्या हाताच्या तळव्यावर तिचा गाल टेकलेला आहे, मान अर्थातच तिकडे झुकलेली आहे, डावा हात वर उचललेल्या...
    December 16, 12:19 AM
  • गडचिरोली जिल्ह्यामध्ये शिक्षण क्षेत्रात करत असलेल्या कार्यासाठी लालसू नागोटी आणि त्यांच्या पत्नी उज्ज्वला मालू बोगामी यांना नुकताच मेरी पाटील स्मृती पुरस्कार बहाल करण्यात आला. त्या वेळी बोलताना त्यांनी, माझ्या भाषेत काहीच शिकता येत नाही आणि ज्या मराठी भाषेत मी शिकतो त्या भाषेत माझं जगणं कुठेच येत नाही, मग ही भाषा माझी कशी? असा जळजळीत सवाल केला. गोटूलला परभाषांनी आपापल्या संस्कृतीचे चष्मे लावून बदनाम केले आहे. गोटूलची ओळख सेक्स सेंटर अशी केली आहे. यामुळे आता नवशिक्षित आदिवासी तरुण...
    December 16, 12:14 AM
  • जगण्याच्या धडपडीत माणसं आत्मरत होतात. स्वत:पलीकडच्या जगाचा विचार करत नाहीत, हे मिथक ठरावं, अशी जगण्याची उजळ नि उन्नत बाजू इराणी दिग्दर्शक माजिद माजिदी मोठ्या तरलपणेपुढे आणतात, बरान हा चित्रपट त्या प्रयत्नात मानव्याचे शिखर गाठतो. तुम्ही इथे कुणाबरोबर राहता का? या लतीफच्या साध्या प्रश्नाच्या उत्तरादाखल तो चांभार म्हणतो, तुम्ही एकटे असता त्या वेळी परमेश्वर तुमच्यासोबत असतो. बरान चित्रपटाला एक आध्यात्मिक मिती इथे प्राप्त होते. त्याच्या उत्तराने लतीफच्या उन्नयनाला गती दिली आहे......
    December 16, 12:10 AM
  • मंत्रालयीन निर्णयाच्या भोवती पिंगा घालणारे अनेक हितसंबंधी गट आणि त्यातील ताणतणाव या समकालीन वास्तवावर स्पष्ट भाष्य करणारी कादंबरी म्हणजे पत्रकार अभिजित कुलकर्णी यांनी साकारलेली रेड टेप होय... या कादंबरीच्या माध्यमातून एका चांगल्या कथासूत्राची म्हणजे प्लॉटची हाताळणी माजी अधिकारी तथा पत्रकार-लेखकाने केली आहे. त्यायोगे, वास्तवावर कल्पिताचे झालेले खुमासदार लेपन, या दृष्टीने सामान्य वाचकांबरोबरच पत्रकार, राजकीय पक्षांचे नेते-कार्यकर्ते, सर्व स्तरांवरील अधिकारी यांनी आपल्या...
    December 9, 12:29 AM
  • आपण म्हणतो याला महोत्सव. पण हा महोत्सव आणि साजरा केला गेला वर्गात मोडणारा नव्हे, तर जाणिवा समृद्ध करणारा, जगण्याचं नवं भान देणारा असतो. यंदाचा गोवा आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवही त्याला अपवाद नव्हता. या महोत्सवाने मानवी नाते संबंधांचा नवा गोफ समोर मांडला होता. त्याचा हा मागोवा... भारताच्या आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवाचे (इफ्फी)यंदाचे ४९वे वर्ष अनेक कारणांनी गाजले आणि वाजलेही. या वर्षीच्या महोत्सवात वर्ल्ड पॅनोरमा, फेस्टिव्हल कॅलिडोस्कोप असे नेहमीचे विभाग होतेच, शिवाय इंगमार...
    December 9, 12:22 AM
  • देशभरातले हजारो संकटग्रस्त शेतकरी राजधानी दिल्लीत न्याय्य हक्कांसाठी एकवटले होते, तेव्हा पंतप्रधान मोदी तिकडे अर्जेंटिनात जगाला योगाचं महत्त्व-हिंदू संस्कृतीचं श्रेष्ठत्व सांगण्यात गुंतले होते आणि इकडे त्यांचे मंत्री किसान मुक्ती मोर्चा हे विरोधकांचे राजकारण आहे, असे म्हणून त्याकडे पाठ फिरवून घेण्यात धन्यता मानत होते. अर्थात, प्रस्थापित व्यवस्थेचे निर्ढावलेपण इतके दृश्यमान असले तरीही दिल्लीत भरलेल्या मोर्चाचे महत्त्व अनन्यसाधारण होते. या मोर्चाने आजवरच्या इतिहासात...
    December 9, 12:15 AM
  • वन्यजीवांची शिकार हा वर्तमानातला अत्यंत चिंतेचा विषय आहे. कधी खुद्द सरकारचे प्रतिनिधीच शिकारीचे आदेश देत आहेत, तर कधी तस्करांकडून शिकारीचे फर्मान सुटते आहे. अशा या चिंताजनक काळात रिता बॅनर्जी माहितीपटाच्या माध्यमातून ईशान्य भारतात वन्यजीव संवर्धनाची मोहीम राबवत आहेत. त्यांच्या कार्याचा धांडोळा घेणारा हा लेख... सर्वप्रथम ती तिथे गेली, २००२ मध्ये. शिकार झालेल्या अस्वलाच्या दोन अनाथ पिल्लांचे पुनर्वसन केले जाणार होते. त्यावर तिला एक फिल्म बनवायची होती. हे सर्व पाहून ती खूप अस्वस्थ...
    December 9, 12:09 AM
  • फहमीदा रियाज या उदारमतवादी, स्त्रीवादी कवयित्री. त्यांनी पाकिस्तानमधील लष्करी राजवटीवर सातत्यानं टीका केली. त्यांचं लेखन अश्लील ठरवलं गेलं. त्यांच्यावर अनेक गुन्हे दाखल करण्यात आले. आवाज नावाचं नियतकालिक चालवल्याबद्दल त्यांना व त्यांचे पती जफर अली उजान यांना झिया सरकारने देशद्रोही असा आपल्याकडे अलीकडे विलक्षण लोकप्रिय झालेला आरोप ठेवून तुरुंगात डांबलं होतं... तुम बिल्कुल हम जैसे निकले, अब तक कहाँ छुपे थे भाई वो मूर्खता, वो घामड़पन, जिसमें हमने सदी गँवाई आख़िर पहुँची द्वार...
    December 9, 12:09 AM
  • पंकज सुबीर हे हिंदी साहित्यातील कथा-कविता विश्वातील अाजमितीचे एक आघाडीचे नाव. त्यांच्या कथा, कविता किंवा गझल सुरुवातीपासूनच वैविध्य राखलेल्या. मात्र, याचसोबत ये वो सहर तो नहीं आणि अकाल में उत्सव या शेतीमातीच्या वेदनेला आकार देणाऱ्या दोन कादंबऱ्यांमुळे त्यांचे नाव भारतातील एक आघाडीचा कादंबरीकार म्हणून घेतले जात आहे. सुबीर यांचे साहित्य एका सामूहिक मुखभंगाची कथा वाचकांसमोर आणते आहे... पंकज सुबीर यांच्या साहित्यात सदैव नाडला गेलेला समाज दिसतो. शेतीप्रधान देशाचा कुरूप चेहरा दिसतो....
    December 9, 12:06 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED

    जाहिरात
      जाहिरात