Home >> Magazine >> Rasik

Rasik

  • सिनेमाचं वय प्रेक्षकांच्या प्रगल्भतेवर ठरत असतं, हा काही नवा शोध नाही. मुद्दा, हिंदी सिनेमा त्या दिशेला जातोय का, हा आहे. अलीकडे प्रदर्शित रुख सिनेमाने प्रगल्भतेकडे जाणारी दिशा पकडली आहे... लिओ टॉलस्टॉय च्या अॅना कॅरेनिना या कादंबरीच्या प्रारंभी कुटुंबव्यवस्थेचं एक मूलभूत तत्त्व मांडलं आहे. Happy families are all alike; every unhappy family is unhappy in its own way म्हणजेच, सुखी कुटुंब एकसारखीच असतात. मात्र, प्रत्येक दुःखी कुटुंबाची कहाणी वेगळी असते. आपण कधीही विचार करू न शकणाऱ्या वेगवेगळ्या पातळीवरच्या दुःखाच्या शक्यता...
    November 12, 01:07 AM
  • कलाकृती साकारताना कल्पनेचं घेतलेलं स्वातंत्र्य अमान्य असण्याचा प्रश्नच नाही. मात्र, कलाकृतीचं माध्यमांतर घडवून आणताना स्मरणरंजनाचा इतिहास डावलला जातो, मूळ कलाकृतीत समाविष्ट पात्रांची निरागसता आणि प्रभावपतिता संपवून टाकली जाते, तेव्हा चिकित्सा अगत्याची ठरते. याला संदर्भ नुकत्याच प्रदर्शित फास्टर फेणे चित्रपटाचा आहे. यातला फाफे आपलं मूळ रूप हरवून कधी शेरलॉक होम्सगिरी कधी बाँडगिरी करत लेखक भा. रा. भागवतांच्या कल्पनेशीच नव्हे, फाफेच्या व्यक्तिवैशिष्ट्यांशी प्रतारणा करणारा ठरला...
    November 12, 01:05 AM
  • स्वराज्य हा माझा जन्मसिद्ध अधिकार आहे, असे ब्रिटिश सरकारला ठणकावून सांगणाऱ्या लो. टिळकांनी रशियातील क्रांतीची जाहीरपणे पाठराखण केली होती. त्याचेच प्रतिबिंब त्यावेळच्या केसरीमध्ये प्रकाशित अग्रलेखांमध्ये उमटले होते. क्रांतीच्या शताब्दी वर्षात त्याचेही स्मरण करणे उचित ठरावे... रशियामध्ये प्रत्यक्ष क्रांती जरी फेब्रुवारी १९१७ मध्ये (त्या काळात रशियात वापरण्यात येत असलेल्या ग्रेगोरियन कॅलेंडरनुसार मार्च)जरी झाली असली तरी तिच्याकडे १९०५ मध्ये झालेल्या उठावाचे फळ म्हणून...
    November 12, 01:04 AM
  • कला-संस्कृती आणि साहित्याच्या परिघात मुंबई-पुण्यात जेवढं घडतं, त्याचीच दखल घ्यायची, तेवढ्यावरून सांस्कृतिक राजधानीचा दर्जा वगैरे बहाल करून टाकायचा आणि यापलीकडच्या घडामोडींची दखलच घ्यायची नाही, हे चक्र दिव्य मराठी लिटरेचर फेस्टिव्हलने गेल्या वर्षी पहिल्यांदा भेदले. यंदा सलग दुसऱ्या वर्षी या महोत्सवाचे यशस्वी आयोजन झाले. यामध्ये महत्वाचे सहकार्य होते ते राजहंस प्रकाशन व कुसुमाग्रज प्रतिष्ठान यांचे. राष्ट्रीय-आंतरराष्ट्रीय पातळीवरच्या कलावंत-लेखक-नाटककार-व्यंगचित्रकार आदींनी...
    November 12, 01:03 AM
  • हे व्यवस्थेने ठरवून केलेलं कारस्थान आहे की तात्पुरतं दुर्लक्ष, ही राज्यकर्त्यांची बेफिकिरी आहे की निव्वळ तांत्रिक अडचण? कारणं काहीही असोत. कळमनुरी तालुक्यातलं करवाडी हे आदिवासी गाव आजवर रस्ताच नसल्याने चिखलात रुतून बसलंय. आरोग्य-शिक्षण आणि रोजगारासाठी विलक्षण अशी तडफडही अनुभवतंय... त्याचीच ही कहाणी... दूर डोंगरात वसलेली करवाडी... हिंगोली जिल्ह्यातल्या कळमनुरी तालुक्यातलं हे एक दुर्गम आदिवासी गाव. गावाला चारही बाजूंनी डोंगराचा विळखा. २०० लोकवस्तीच्या या गावात इनमीन ४० उंबरे. सगळी...
    November 12, 01:02 AM
  • सारा खेळ प्रतिमेचा असतो. एकदा ती प्रस्थापित झाली की पुढचा कारभार बिनबोभाट सुरू राहतो. थेट काहीही संकेत वा सूचना न देता... मोदी सरकार सत्तेत आल्यानंतर नेमके हेच घडले आहे. गोरक्षणाच्या नावाखाली हिंसक घटनांचे आवर्तन सुरू झाले. त्याची दाहकता रॉयटर्सच्या अहवालाने पुढे आणली आहे... भाजप केंद्रासह अठरा राज्यांत सत्तेत आल्यानंतरची गेली तीन वर्षे गोरक्षेच्या मुद्यावरून जो काही हिंसक तमाशा या देशात चालला आहे, त्यावर सहा नोव्हेंबर रोजी रॉयटर या वृत्तसंस्थेने एक विस्तृत अहवाल प्रसिद्ध केला आहे....
    November 12, 01:01 AM
  • महाराजा साखर कारखान्याच्या गळीत हंगामात उसाची मोळी टाकता टाकता मळीचा वास नाकात गेला आणि महाजन नाही ते बरळले. प्रकरण इतकं अभिरुचीहीन होतं की चंद्रपूरला दारूबंदीचं काम करणाऱ्या श्रमिक एल्गार संघटनेच्या अॅड. पारोमिता गोस्वामी यांनी महाजनांविरुद्ध पोलिसांत तक्रारच दाखल केलीय... गिरीश महाजन हे सदाबहार आणि टीकाकारांच्या मते खुशालचेंडू मंत्री आहेत. महाराजा साखर कारखान्याच्या गळीत हंगामात उसाची मोळी टाकता टाकता मळीचा वास नाकात गेला आणि महाजन नाही ते बरळले. मळीपासून तयार होणाऱ्या...
    November 12, 01:00 AM
  • गेले वर्षभर देशाने (अर्थात गर्भश्रीमंत सोडून) नोटबंदीचे परिणाम-दुष्परिणाम अनुभवले. या काळात शंभरहून अधिक लोकदगावले, उद्योगधंदे मंदावले, कोट्यवधी लोकांचे रोजगार बुडाले. पण क्रांती म्हटल्यावर ही पडझड व्हायचीच... एखाद्याने प्रचंड संशोधन करून त्यातून लोकोपयोगी काहीतरी निर्माण करावे आणि ते एखाद्या मोठ्या उद्योगाने विकत घेऊन आपला ब्रँड मोठा करावा, हे पाश्चात्य देशात नियमितपणे घडते. त्यावर संशोधकांचाही काही आक्षेप नसतो, तोदेखील नित्यनेमाचा व्यवहार म्हणूनच त्याकडे पाहत असतो. भारतात...
    November 7, 04:57 PM
  • खरं तर नोटबंदीचं वर्षश्राद्ध घालावं, अशी परिस्थिती आहे. मोदी, अमित शहा आणि भाजपला कोंडीत पकडणारा हा मुद्दा आहे, पण नोटबंदीने गेल्या वर्षभरात खरंच जो पिचला गेलाय, तो सर्वसामान्य माणूस भडकून उठतोय का? सरकारला जाब विचारायला तो संतापून रस्त्यावर येतोय का? वर्षश्राद्धाच्या या कार्यक्रमात हा सामान्य माणूस पोटतिडकीने सामील होणार आहे का, हा खरा प्रश्न आहे. चलननिश्चलीकरण अर्थात नोटबंदीच्या निर्णयाला एक वर्ष पूर्ण होतंय. गेल्या वर्षी ८ नोव्हेंबरला. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी अचानक ही घोषणा...
    November 7, 04:55 PM
  • विलास रकटे उर्फ बापू. एकेकाळी बापूंनी मराठी-हिंदी चित्रपटांत दणक्यात भूमिका साकारल्या. सामना चित्रपटाने त्यांना भरभरून कौतुक दिलं, पण बुलंद व्यक्तिमत्वाचा हा कलावंत आज एकाकी नि उपेक्षेचं जीणं जगतोय. ना तरुणाईला त्यांच्यात रस आहे ना, शासनाला त्यांची दखल... मी आज सामना या सत्तरच्या दशकांत गाजलेल्या मराठी चित्रपटात हिंदुराव धोंडे पाटील (निळू फुले) यांच्या भावाची, सर्जेरावची भूमिका केलेल्या विलास रकटे यांना भेटायला आलोय. पुणे-बंगलोर रस्त्याच्या कडेला वसलेलं कामेरी गावं. रकटे या गावचे....
    November 6, 04:06 PM
  • राष्ट्रभक्तीच्या आडून राजकारणाचे वा राजकारणाआडून राष्ट्रभक्तीचे राष्ट्रीयीकरण करण्याची योजना विद्दमान सत्ताधारी धडाक्यात राबवू पाहताहेत. त्यासाठी पाकिस्तानविरोधातल्या लष्करी कारवाईचाही वापर केला जातोय आणि नोटबंदीसारखा अर्थकारणाशी निगडित निर्णयाचाही. निवडणुकांचं राजकारण डोळ्यांपुढे ठेवून राबवण्यात येणारे हे प्रयोग सत्ताधाऱ्यांच्या सोयीचे आणि फायद्याचे असले तरीही त्यात पुन:पुन्हा धोक्याचे वळण येऊन देश कायमच अस्वस्थ राहण्याचा संभव अधिक आहे... प. नेहरूंच्या काळापासून डॉ....
    November 6, 04:02 PM
  • अध्यात्माचा दुसरा अर्थ विवेक असा आहे. त्या अर्थाने विवेकाने जे साधलं जातं ते अध्यात्म. मात्र, आज वास्तव हे आहे की, वारकरी परंपरेतील आजरेकर फडाचा वारसा पुढे चालवू पाहणाऱ्या संपत देसाईंना पंथाचेच नाव घेऊन धमकावले जात आहे... आंबोली घाटमार्गे कोकणात उतरण्याआधी आजरा लागतं. तिथून डोंगराच्या दिशेने आणखी पाच किलोमीटर आत गेलं की पेरणोली गाव येतं. गावाच्या वेशीवरच कॉम्रेड संपत देसाईंचं घर आहे. आपल्यासाठी धावणाऱ्या, लढणाऱ्या कार्यकर्त्याला घर हवं, म्हणून कोल्हापूर जिल्ह्यातल्या चार-पाच...
    November 5, 01:00 AM
  • आधुनिक दळणवळण साधनांच्या निर्मितीमध्ये प्रगत अभियांत्रिकी तंत्राचा मोलाचा वाटा राहिला आहे. मुंबई शहर आणि परिसरात सध्या सुरू असलेल्या मेट्रो रेल्वे उभारणीच्या कामातही अभियांत्रिकी तंत्राची कमाल अनुभवास मिळत आहे. त्या तंत्राची वैशिष्ट्ये उलगडून सांगणारा हा लेख... दक्षिण मुंबईतील कुलाब्यापासून ते उत्तर मुंबईतील सीप्झपर्यंतच्या ३३.५ किमी लांबीच्या मार्गावर संपूर्णत: भुयारी मेट्रो रेल्वेचे जाळे उभे करणे मोठे आव्हान आहे. मुख्यत: येथील ऐतिहासिक वारसा वास्तू, उंचच उंच आधुनिक...
    November 5, 12:16 AM
  • जेवढं नजरेला दिसलं.त्यावरून मोरीवाली बाई माझ्या नजरेतून उतरली होती. माझ्या दृष्टीने तीच एकटी दोषी होती. पण तिला घरी सोडायची वेळ आली आणि मोरीबाईने मांडलेल्या कैफियतीने मी नखशिखांत हादरलो... आज अंबादासाला बरं वाटत नव्हतं. चार टेबल कर म्हणाला. मलासुद्धा हुरूप आला. बऱ्याच दिवसांपासून हेल्पर म्हणूनच काम करत होतो. ऑर्डर कशी घ्यायची? कस्टमरशी कसं बोलायचं? व्हिस्की, रम, जीन, व्होडका, बिअर या दारू प्रकारांतील नावं माहीत झाली होती. व्हेज-नॉन व्हेजमधलं देखील माहिती झालं होतं. मॉर्निंगला कोणी...
    November 5, 12:13 AM
  • भावनेचं रूप घेऊन शब्द कागदावर अवतरतात. भावनांच्या लडीतून कथाविश्व आकारास येत जातं. या विश्वाची काही वैशिष्ट्यं असतात. ती कधी दीर्घकथेतून उलगडतात, कधी लघुकथेतून. परंतु अत्यल्प शब्दांत अवघे विश्व सामावलेली कथा आपल्याला निराळ्या रूपात भेटते. एकदा भेटली की कायमस्वरूपी आपली होऊन जाते. अशाच वाचकमनांवर प्रभाव टाकणाऱ्या लघुत्तम कथांना व्यासपीठ देणारे हे पाक्षिक सदर... कॅनव्हास कोवळ्या मनाच्या कॅनव्हासवर, नव्या स्वप्नांची चित्र रंगू लागली. तिची स्वप्न रंगत असताना बाप गेला, आता...
    October 29, 10:02 AM
  • जादू जितके मनोरंजन करते, तितकेच नेणिवेच्या पातळीवर मानवी इच्छा-आकांक्षांना बळही पुरवते. म्हणूनच जादूचे खेळ पाहून हरखून जात नाही, असा माणूस सापडत नाही. त्यात भारत हा तर जादूगार घडवणारा देश. त्यात कोलकात्याचे जादूगार पी.सी. सरकार सीनियर हे या क्षेत्रातले लिजंड. आज पी.सी. सरकार ज्यु. आणि त्यांचा कन्या मनेका यांच्या रूपाने त्यांची आठवी पिढी प्रेक्षकांना मंत्रमुग्ध करत आहे. जादूगार बापलेकीची ही जोडी सध्या महाराष्ट्राच्या दौऱ्यावर आहे.या निमित्ताने त्यांच्या जादुई विश्वाची ही झलक... जादू...
    October 29, 09:58 AM
  • कपोलकल्पित सिनेमाचा नायक एकाच वेळी दहा-पंधरा गुंडांचा खात्मा करतो, प्रस्थापित व्यवस्थेला शिंगावर घेतो, अशा सिनेमांना प्रेक्षक प्रचंड गर्दी करतात. मंजुनाथसारखा सिनेमा प्रत्यक्ष जगण्यातल्या इडियट नायकाचा संघर्ष समोर आणतो, पण तो पाहायला प्रेक्षकच नसतात... What hurts me most is the stony heart of an educated indian असे विधान करणाऱ्या महात्मा गांधींची नैतिक विचारधारा आणि २०१४ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या मंजुनाथ सिनेमाच्या नायकाच्या विचारसरणीत साम्य आहे. नुकतेच उच्च शिक्षण पूर्ण करून मंजुनाथ सरकारी ऑइल कंपनीत अधिकारी...
    October 29, 09:56 AM
  • राष्ट्रगीतासाठी उभे राहण्याची सक्ती नाही, हा निर्णय सर्वोच्च न्यायालयाने दिला. अर्थात यामुळे परिस्थितीत काहीही बदल होणार नाही. कारण, राष्ट्रगीतांच्या सुरांची, शब्दांची ताकद असते, तिचा वापर एकत्रभावना जागवण्यासाठी होतो आणि त्या अतिरेकाने ती भावना अधिक टोकदारही केली जाऊ शकते... राष्ट्रगीतासाठी उभे राहण्याची सक्ती नाही, हा निर्णय सर्वोच्च न्यायालयाने दिला. अर्थात यामुळे परिस्थितीत काहीही बदल होणार नाही. राष्ट्रगीत वाजले की त्याच्या सन्मानार्थ उभे राहणे ही बाब अनेक देशांमध्ये तशी...
    October 29, 12:00 AM
  • बालसंगोपन हा सध्याचा हॉट विषय आहे. यामुळेच समुपदेशकांची संख्याही सध्या वाढतेय. मात्र असं असतानाही काहीतरी गल्लत होत आहे. मुलं वाढवण्यातली सहजता, त्यातला नैसर्गिकपणा हरवत आहे. प्रत्यक्ष मारहाणीतली हिंसा नसली तरी वर्तनातील, शब्दांमधील हिंसा अधिकाधिक वाढत आहे... आजचं मध्यमवर्गीय पालकत्व अधिक हिंसक, काटेरी आहे का? म्हणजे, आजचे पालक मुलांना आपल्या आईवडिलांप्रमाणे देमार झोडपत नाहीत, मुलांचं प्रगतिपुस्तक हातात आल्यावर घरात आवाजी राडा करत नाहीत. आजच्या मुलांना लाटणं, झाडू, फणी, ताक...
    October 29, 12:00 AM
  • माणदेशचा भू-भाग, तिथला अवर्षण छायेतील खुरटा निसर्ग आणि या जैवसंबंधातील मानवी जीवनव्यवहाराचे खुरटलेपण आदींच्या शोधातून लेखक आनंद विंगकर यांनी एक वेगळेच विश्व समोर आणले आहे. म्हणूनही हा शोधप्रकल्प भौगोलिक, सामाजिक, राजकीय तसेच सांस्कृतिकदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचा दस्ताऐवज ठरला आहे... आनंद विंगकर हे मराठी साहित्य व्यवहारात कवी, कादंबरीकार म्हणून परिचित आहेत. त्यांचे आत्मटीकेच्या उदास रात्री आणि सुंबरान मांडलं हे दोन काव्यसंग्रह, तर अवकाळी पावसादरम्यानची गोष्ट ही त्यांची या...
    October 29, 12:00 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED