जाहिरात
जाहिरात
Home >> Magazine >> Rasik

Rasik

  • शृंगार, वीर, करुण, अद्भुत, हास्य, भयानक, बीभत्स, रौद्र आणि शांत या नवरसांनी आपलं मन काठोकाठ भरलेलं आहे. त्यांना फक्त कुठल्या ना कुठल्या कलाकृतीने जागं करण्याची गरज असते. जी कलाकृती यातील एक किंवा अधिक रसांना तीव्रतेने जागं करेल, ती कलाकृती आपल्याला भावते. स्मरणरंजनाचं अतोनात सुख देणाऱ्या काही मालिका आणि वेब सिरीज ही या घडीची हवीहवीशी वाटणारी घटना आहे... आमच्या काळात असं नव्हतं... या डायलॉगवरून निघालेली उपदेश एक्स्प्रेस शाळेसाठी पाच-पाच किलोमीटरची पायपीट, कापडी पिशव्यांची दप्तरं,...
    January 20, 12:34 AM
  • भारत हा जगातला सर्वाधिक बहुभाषिक देश आहे. आपल्याइतक्या भाषा जगातल्या इतर कुठल्याच देशात बोलल्या जात नाहीत. या बहुविधतेला जितका धोका इंग्रजी शिक्षणाच्या बाजाराचा आहे तितकाच धोका शुद्ध हिंदी आणि संस्कृतच्या एकांगी आग्रहाचाही आहे. संस्कृत ही सर्व भारतीय भाषांची जननी आहे, ती आपली मूळ मातृभाषा आहे असा प्रचार केला जातो. यामागे इंग्रजीशिवाय आणखी एका भाषेला धडा शिकवायचा उद्देश असतो, ती म्हणजे उर्दू... ठेसन ठेसन ठेसन शाळेबाहेरच्या नाक्यावर बाजाराच्या रस्त्याला टमटमवाला ओरडत होता. धावतपळत...
    January 20, 12:27 AM
  • जुबानी तलाकचा कोर्टात निकाल तर लागला, त्यावर लोकसभेत विधेयकही सादर झाले. पण त्यासंबंधीच्या चर्चांमधून मुख्य मुद्दा निसटला. एकतर्फी तलाकचा प्रश्न हा धर्माशी नसून पुरुषसत्ताक समाजरचना व तिच्या अनेकविध रुपांशी निगडित आहे. मी हिंदू-मुस्लिम समाजवादी-स्त्रीवादी कुटुंबाचा भाग असले, तरी माझ्या भोवतालच्या पितृसत्ताक पर्यावरणात वारंवार ठेचाळत असते... जुबानी तलाक म्हटले की मला नफिसा अथानियाची आठवण होते, जिने लहानपणी माझ्या भावविश्वावर खोल ठसा उमटवला होता. गुजरातमधल्या चिलिया समाजातील...
    January 20, 12:20 AM
  • बारा जंगली कुत्ते मिलकर शेर को मार डालते है... सत्तरच्या दशकात गाजलेल्या जंजीर चित्रपटातल्या तगड्या पठाणाच्या वेषातील प्राणने यार-दिलदारअमिताभबद्दल वाटणारी चिंता, या शब्दात व्यक्त केली, तेव्हा आमची पिढी माध्यमिक शाळेत होती. जंगली कुत्र्यांशी आमचा झालेला तो पहिला परिचय! पुढे मेळघाटातील सेमाडोहच्या व्याघ्र प्रकल्पात रुजू झाल्यानंतर जंगली श्वापदांचे दर्शन होऊ लागले, त्यांची जीवनशैली, आचरण, स्वभाव इत्यादींचा अभ्यास होऊ लागला आणि त्यांच्या अस्तित्वाची नितांत आवश्यकता मनास पटू लागली......
    January 20, 12:15 AM
  • दगडपूर गावात पिढ्यान् पिढ्या बाजरीचं पीक घेतलं जायचं. म्हणजे, त्या लोकांना गहू, हरभरा, ज्वारी, ऊस असली पिके माहीतच नव्हती. त्या विषयी ते काहीच जाणत नव्हते. गावात कुणीही श्रीमंत नव्हतं अन् गरीबही! राजाच्या मर्जीशिवाय इथे कुणी शिंकत किंवा खोकत नव्हतं. स्वप्नसुद्धा लोकांना राजाच्या मर्जीनुसार पडायचे. तसं काही झालं असतं, तर देहदंडाची शिक्षा ठरलेली होती. पण एक दिवस राजाच्या मर्जीला तडा गेला... माझ्या गोष्टीतलं गाव आहे. मात्र, ते कुठल्या प्रदेशातलं आहे; ते काही मला माहिती नाही. आता गोष्टीतलं...
    January 20, 12:10 AM
  • चित्रपटकर्त्याचा प्रामाणिकपणा आणि कलेप्रती बांधिलकी प्रत्येक फ्रेममधून झळकत असते. मात्र, दी अॅक्सिडेंटल प्राइम मिनिस्टरच्या पहिल्या फ्रेमपासून आशय-विषयाशी असलेला अप्रामाणिकपणा उघड होत जातो. कलेपेक्षाही विशिष्ट पक्ष-संघटनेशी असलेली कर्त्यांची बांधिलकी प्रेक्षकांना खुपत राहते. माध्यम तंत्रावर पूर्ण पकड आणि दिमतीला सारे स्रोत, सोयी-सुविधा असूनही सृजनात उणावलेला चित्रपट प्रेक्षकांच्या नशिबी येतो. पॉलिटिकल नरेटिव्ह सिनेमॅटिक नरेटिव्हला समांतर असल्यानेच वर्तमानातले राजकारण...
    January 20, 12:03 AM
  • आटपाट देशातल्या गोष्टी ही संग्राम गायकवाड यांची मनोविकास प्रकाशनाने नुकतीच प्रसिद्ध केलेली कादंबरी. वर वर पाहता आयकर खात्याने टाकलेल्या धाडीची ही कथा आहे.परंतु, ती केवळ निमित्तमात्र आहे. इथे लेखक एका तटस्थ आणि धारदार आरपारतेने आयकर विभागाच्या बंदिस्त विश्वाचे निरीक्षण करतो आहे नि त्याच वेळी बाहेरच्या व्यापक जगाचे, त्यातील जाणिवांचे, संवेदनांचे, विचारप्रवाहांचे आणि ताण्याबाण्याचेही दर्शन घडवतो आहे... आयकर खात्याने टाकलेली धाड हा सामान्य माणसांमध्ये कायमच कुतूहल निर्माण करणारा...
    January 13, 12:56 AM
  • नाटक जितकं नाट्यगृहात घडतं, त्याहून अधिक ते नाट्यगृहाबाहेर घडतं. बयाचदा घडण्याआधी बिघडतंसुद्धा. या घडण्या-बिघडण्यात शासन, निर्माते, नाट्यसंस्था, पतपुरवठादार, नाट्यकर्मी, सादरीकरण, त्याला प्रतिसाद देणारा प्रेक्षक, या साऱ्यांचाच कमी-अधिक प्रमाणात वाटा असतो. त्याची प्राधान्याने दखल घेत नाटक हा घटक केंद्रस्थानी ठेवून रंगमंचावरच्या आणि नाट्यगृहाबाहेरच्या विश्वातल्या घडामोडींचा धांडोळा घेणारे हे पाक्षिक सदर... का आम्ही मुंबई-पुण्यात जायचं? का एकाच खाेपटात चार-सहा जण राहायचं?...
    January 13, 12:50 AM
  • चारा छावणी हा माणदेशातला जीवन-मरणाचा प्रश्न आहे. यंदा पुन्हा एकदा म्हसवडमध्ये चारा छावणी लागली आहे. १ जानेवारीपासून. आठवड्याभरात साडेचार हजार जनावरे येऊन दाखल झाली आहेत. स्थिती इतकी गंभीर आहे की, पाणी फाउंडेशनच्या स्पर्धेत माण तालुक्यात पहिल्या आलेल्या टाकेवाडी गावातही टँकर चालू झालाय. एवढे मोठे शेतीपुढचे संकट आ वासून समोर उभे असताना, उद्या अन्नधान्य कसे मिळेल, याची चिंता करायची सोडून आपण मात्र वजन कमी कसे करावे, अशा चिंतेत आहोत... दुष्काळाचा चेहरा कसा दिसतो? दुभंगलेली जमीन, खंगलेली...
    January 13, 12:46 AM
  • सामाजिक-राजकीय-सांस्कृतिक परिघात चारही दिशांना घटना घडताहेत, एका पातळीवर त्या सूत्रबद्धपणे घडवूनही आणल्या जात आहेत. या घटनांचा वेग अफाट आहे. त्यात भावनिकदृष्ट्या वाहून जाणे अथवा घटनाशरण होत जाणे अनुभवास येत असताना विषयाचा गाभा ओळखून घटनांच्या मुळांचा शोध घेणारे हे पाक्षिक सदर... मोदी सरकारने (अख्ख्या सरकारचं हे व्यक्तिकेंद्रित नामकरण व्यक्तिशः मला अजिबात आवडत नाही, पण घडा भरवल्याची जबाबदारी निश्चित करण्यासाठीच मी हा शब्दप्रयोग वापरत आहे) मागच्या सोमवारी देशातील सवर्ण समाजातील...
    January 13, 12:38 AM
  • हे जग परिघापलीकडचं, प्रवाहाबाहेरचं आहे. इथल्या चेहयांची ओळख प्रस्थापित नाही, मात्र जीवनानुभव आणि अभिव्यक्ती अस्सल आहे. कविता, कथा, कादंबरी हा या अभिव्यक्तीचा आकृतिबंध आहे. मराठीच्या साहित्यप्रांतात त्यातून उजेडात येणारे ताणे-बाणे, त्यातून ठळक होत जाणारे अंत:प्रवाह यांची मनस्वीपणे नोंद घेणारे हे विस्तारित पाक्षिक सदर... कृषी संस्कृतीच्या कवींसह भटकेविमुक्त अशा दुर्लक्षित परिघांवरील कवी- लेखकांवर मी प्रामुख्याने आजवर लिहीत आलो आहे. एरवी लोकांत वावरताना अन् लिहिताना म्हणाल, तर मला...
    January 13, 12:34 AM
  • मनासारखा अवकाश मिळाला की आसपासचं सारंच लोभस होऊन जातं. कोलाहल मागे पडून मनाचा गाभारा खुणावू लागतो. निसटलेले क्षण, चिमटीत सापडलेले क्षण नवं रूप घेऊन समोर उभे ठाकतात. त्यातून सुरू होतो, आपला आपल्याशी वाद-संवाद आणि उलगडत जातात, जगण्याचे नानाविध अर्थ. त्याचेच हे पाक्षिक प्रतिबिंब... नथिंग, साडेचार वर्षांचा शिवराज पुन्हा ओरडून म्हणाला. अरे नथिंग काय? वॉट अंकल इज आस्किंग यू? जस्ट टेल युवर नेम, शिवराजची इरिटेट झालेली मॉम, त्याला समजावून सांगत होती, पण हा पठ्ठ्या काही ऐकायला तयार नव्हता. त्याचा...
    January 13, 12:23 AM
  • हाडे गोठवणारी थंडी उत्तर प्रदेशला नवी नाही. पण या कुडकूड थंडीतसुद्धा विलक्षण सळसळ निर्माण करण्याचा जोरदार प्रयत्न सुरु आहे. त्यास सगळ्यात महत्वाचे कारण दोन दिवसांनी सुरु होणारा प्रयागराज इथला अर्धकुंभ हेच आहे. योगी आदित्यनाथांनी झाडून सारे प्रशासन गेले वर्षभर या कामी जुंपलेले आहे. प्रशासनासोबतच योगी मंत्रिमंडळातल्या तब्बल २४ मंत्र्यांना इतर कामे बाजूला टाकून देशभरातल्या सगळ्या मुख्यमंत्र्यांना, राज्यपालांना, विदेशी राजदूतांना कुंभचे आमंत्रण देण्यासाठी पिटळण्यात आले आहे. हा...
    January 13, 12:16 AM
  • १५ जानेवारीपासून उत्तर प्रदेशातल्या प्रयागराज (पूर्वीचे अलाहाबाद) येथे अर्धकुंभ मेळा भरणार आहे. गंगा-यमुनेच्या संगमावर वसलेला असल्याने बहुसांस्कृतिक, बहुधर्मीय असे या कुंभचे पूर्वापार वैशिष्ट्य राहिले आहे. यंदाच्या कुंभमध्ये इतर संस्कृतींचा स्थान देण्यात आले असले तरीही हा जणू एकाच धर्माचा उत्सव असल्याच्या थाटात मुख्यत: २०१९ च्या सार्वत्रिक निवडणुका नजरेपुढे ठेवून त्याच्या मेगा इव्हेंट घडवून आणला जात आहे. या पार्श्वभूमीवर धर्मसत्ता आणि राजसत्तेच्या ऐतिहासिक, समकालीन संबंधांचा...
    January 13, 12:09 AM
  • हेतू स्वच्छ आणि स्पष्ट आहेत. जे काही मांडायचे आहे त्याचा केंद्रबिंदू जातधर्मपंथविरहित माणूस हा आहे. जे मांडले जाणार आहे, ते प्रागतिक, वैज्ञानिक आणि उदारमतवादी विचारांची कड घेऊन लोकशाही मूल्य व्यवस्थेला बळकटी देण्याच्या इराद्याने मांडले जाणार आहे. यात स्थळ-काळ-व्यक्तींचे वैविध्य असणार आहे. १२ महिने, १२ मान्यवर आणि समृ्ध आशय-विषय असे स्वरूप असलेल्या या मासिक सदराचा हा आरंभलेख... गांधीजी म्हणत, तुम्ही घाबरुन दरवाजे बंद करता म्हणून गुडांना ताकद येते. तुम्ही म्हणाल माझ्या गल्लीत हिंसाचार...
    January 6, 07:04 AM
  • जात-धर्म-पंथाच्या पताका हाती घेऊन माणूस माणसाच्या अस्तित्वावर उठला आहेच, पण तो वन्यजीवांनाही संपवू पाहतोय? गेल्या काही वर्षांत शहरीकरणाच्या वेगापाठोपाठ माणूस आणि वन्यजीव यांच्यात वाढत्या संघर्षाच्या घटना त्याचीच साक्ष देत आहेत. या पार्श्वभूमीवर मेळघाटातील वन्यजीव संपदेच्या अनुभवावर आधारलेले, वन्यपशू आणि माणसातील सहअस्तित्वाचे अर्थ आणि महत्व उलगडून सांगणारे हे पाक्षिक सदर... एकच क्षण. एकच नजर. एकच कटाक्ष. भेदक, आकर्षक, अवर्णनीय. दुसऱ्याच क्षणी त्याचं भांबावलेपण लुप्त झालं....
    January 6, 07:01 AM
  • जन्मापासून वयाच्या प्रत्येक टप्प्यावर अविरतपणे माणूस स्वतःला समाजाभिमुख करत असतो. आपल्या क्षमतांचा विकास करत आजूबाजूच्या जगामध्ये काही सर्जक हस्तक्षेप करायचा प्रयत्न करत राहतो. माणूस आणि समाजातल्या या सेंद्रीय संवादातून माणसाची वाढ होत राहते. अशा या नजरेच्या टप्प्यातल्या निरंतर प्रक्रियेचा, आजूबाजूच्या विद्यार्थी जीवनातून शिक्षणाच्या बहुरंगी पटावरचे सर्जक सूर शोधण्याचा आणि समकालीन राजकारणाच्या अनुषंगाने त्यातले गुंते सोडवण्याचा प्रयत्न करणारे हे पाक्षिक सदर... आजही...
    January 6, 07:01 AM
  • लेखन हा वेळ घालवणारा फुकाचा मामला नाही. ही गंभीर आणि नेटाने पूर्णत्वास नेण्याची सृजनप्रक्रिया आहे. या प्रक्रियेच्या केंद्रस्थानी विखंडित समाज आणि या समाजातला माणूस आहे. त्याच्याशी निगडित सत्य बाहेर येण्यासाठी आवश्यक लेखनस्वातंत्र्याची प्रस्थापित व्यवस्थांनी नेहमीच गळचेपी केली आहे. या व्यवस्थांना थेट सवाल करण्याची अ.भा. मराठी साहित्य संमेलनासारखी दुसरी योग्य जागा आणि वेळ नाही, असा युक्तिवाद करत लेखकांचे, समष्टीचे आत्मभान जागवणारा हा विशेष लेख... तेही दिवस साहित्य संमेलनाचे होते....
    January 6, 06:53 AM
  • मॅन विदाउट थॉट्स इज, मॅन विदाउट लाइफ... म्हणजेच विचार न करणारी माणसे चालत्या-फिरत्या पार्थिवासारखी असतात. व्यवस्थेला अशी सुस्थापित डेड माणसे हवी असतात, ती मिळत राहावी यासाठी ही व्यवस्था मोफत डेटापासून मोफत घरांपर्यंतच्या नाना क्लृप्त्या लढवत असते. तिचा कावेबाजपणा ओळखून सामान्य वाचकाचे विचारांच्या अंगाने सबलीकरण घडवून आणण्याचे जाणीवपूर्वक प्रयत्न आजवर रसिकने केले आहेत. नवे वर्षही त्याला अपवाद नसेल... प्रिय वाचकहो, नववर्षाभिनंदन! सत्ता मग ती डावी असो वा उजवी, जन्मत:च असुरक्षित असते....
    January 6, 06:51 AM
  • नवे वर्ष ऐतिहासिक आहे. याच वर्षात होणारी सार्वत्रिक निवडणूक देशाच्या भवितव्याचा फैसला करणार आहे. भारतीय लोकशाहीचा कस या निवडणुकीने लागणार आहे. यात नरेंद्र मोदी पुन्हा भारताचे पंतप्रधान होऊ शकतात. मोदींना दूर सारुन भाजप सत्तेत येऊ शकतो वा काँग्रेससह विविध पक्षांची आघाडी सत्तारुढ होऊ शकते. या तीन शक्यता मांडताना हे अर्थातच गृहीत धरले आहे की, निवडणुका होणार आहेत आणि भारताच्या लौकिकाला साजेलशा पद्धतीनेच त्या होणार आहेत. लाखमोलाचा प्रश्न, या निवडणुकीचा निकाल काय लागू शकतो? खरोखरच, निकाल...
    January 6, 06:48 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED

    जाहिरात
      जाहिरात