Home >> Magazine >> Rasik

Rasik

  • गेल्या चार वर्षात सत्ताधाऱ्यांनी चाटवलेली राष्ट्रवादाची मात्रा, आता खरे रंग दाखवू लागली आहे. रक्षकाचा मुखवटा घालून भक्षकांच्या टोळ्या सगळ्यांच क्षेत्रात यथेच्छ धुमाकूळ घालताहेत. त्यातली मीडिया-सोशल मीडियावर दादागिरी करणारी टोळी जणू आपला घटनादत्त अधिकार असल्यागत रोज नवे सावज शोधून तिथल्यातिथे फैसला करू लागली आहे. पडद्याबाहेरच्या आयुष्यात चुकांशिवाय दुसरं काहीच न केलेला, बेबंद नि बेपर्वा आयुष्य जगलेला नट संजय दत्त सध्या या टोळीचे लक्ष्य बनला आहे. देशद्रोही, दहशतवादी अशी ओळख सांगून...
    July 16, 03:11 PM
  • घडलेला इतिहास हे दुुधारी शस्त्र आहे. अस्मिता आणि भावनांना धग देण्यासाठी राजकारणात ते यथेच्छ वापरात येत आहे. यात उघडउघड समाजपुरुषांचाच पराभव होताना दिसतो आहे. वर्तमानाशी त्यांचं असलेलं नातं हास्यास्पद बनत चालल्याचं दिसत आहे. यातल्याच व्यंगावर बोट ठेवत शोभायात्रा या नाटकाने सामाजिक - एेतिहासिक समतोल साधला आहे... जाधव : कुणावरही अन्याय करू नका - खराखुरा इतिहास दाखवा (बार्बीला उद्देशून)... - दोन चार फोटो सुभाषबाबूंचेही काढ - म्हणजे इतिहासाला न्याय दिल्यासारखं होईल. बापट : काढा - यांचे फोटो...
    July 15, 06:50 AM
  • मागण्या आणि मोर्चे यातून समाजाला अंगणवाडी सेविकांची क्वचित ओळख होते, पण त्यांचं कार्यक्षेत्र, शोषित-वंचित घटकांना शिक्षणाच्या प्रवाहात आणण्याची चाललेली त्यांची धडपड, त्यातले अडथळे, आव्हानं सुस्थापितांपर्यंत पोहोचतच नाहीत. त्यामुळे त्या किती मोलाचं काम करताहेत आणि शासनाचा त्यांना कसा प्रतिसाद आहे, हेही उमगत नाही... वैदू जमातीची ३०० घरं आणि १७०० लोकसंख्या असलेल्या जनवाडीमधल्या अंगणवाडीमध्ये २९ जूनच्या सकाळी रडण्याहसण्याचा ऊनपावसाचा खेळ सुरु होता. अडीच-तीन-चार वर्षांची मुलं...
    July 15, 06:45 AM
  • बुद्धाने अग्नि उपदेशात ज्वाळांनी जळणाऱ्या जगाचे वर्णन केले आहे. ते म्हणतात,साधुंनो सर्व काही जळते आहे. डोळा आणि डोळ्यांमधील विवेक जळतो आहे. तो कशाने जळतो आहे? तीव्र अनुरागाच्या, तिरस्काराच्या, भ्रमाच्या आगीत जळतो आहे. बृद्धाचे जगही दुःख आणि वेदनेने जळत होते आणि आजचे युद्धाचे जगही एकमेकांच्या तिरस्काराने आणि आर्थिक स्पर्धेने जळत आहे. या धगधगत्या जगाला सामोरे जाण्याचा एक सुंदर सांस्कृतिक उपाय म्हणजे, पंढरीची वारी आहे. मनाची दारे उघडी करुन सर्व मानवप्राण्यांवर प्रेम करणे, ही प्रत्येक...
    July 15, 06:43 AM
  • कादंबरी, आत्मकथन, प्रवासवर्णन, रिपोर्ताज, कविता आणि सिनेमाची पटकथा अशा नानाविध रूपबंधातून साकारलेली सईद मिर्झालिखित ही अजोड कलाकृती आहे. ती वाचताना आपण खरोखर समृद्ध होत जातो. विशिष्ट धर्माविषयीचे पूर्वापार संस्कारातून जोपासलेले गैरसमज गळून पडतात. लेखकाइतकीच कष्ट करणाऱ्या दुर्लक्षित माणसाविषयी आपली आस्था वाढत जाते... आणीबाणी नंतर सुरू झालेल्या समांतर सिनेमा चळवळीच्या दुसऱ्या पिढीतील एक प्रसिद्ध सिनेमा दिग्दर्शक सईद अख्तर मिर्झा. मिर्झांच्या सिनेमातील जग फुटपाथवर राहणारा बेघर...
    July 15, 12:35 AM
  • कल्याण सुंदर. शिव-पार्वतीच्या विवाहप्रसंगांचे विविध क्षण टिपणारे शिल्पपट. हे दिसतात, वेरुळ येथील कैलास लेण्यात आणि घारापुरी येथील एलिफंटा लेण्यात. दोन्ही शिल्पांना कलाप्रांतात तोड नाही की जोड नाही.... सामान्यत: शिवाची पत्नी म्हणून पार्वतीची ओळख आपणा सर्वांस असते. पण ितच्या विविध अाविष्कारांची, अन्य रूपांची काही थोड्याच जणांना कल्पना असते, असे आढळते. ती कुमारी म्हणून आपल्यासमोर येते, तेव्हा तिच्या जिद्दी स्वभावाची ओळख होते. तिला त्या काळात गौरी म्हणून संबोधावे लागते. त्याचे कारण...
    July 15, 12:33 AM
  • एक माणूस समजून घेणं, एक पुस्तक वाचण्यासारखं असतं. गोष्टीचे किती तरी पैलू उलगडणं असतं. एक दिवस प्रवासात सहज परशुराम माळी भेटले आणि ग्रामीण भागातल्या एका परिवर्तनवादी कुटुंबाची अनेक पदरी क्रांतिकारी गोष्ट उमगली... नगुबाई तुकाराम माळी ही बाई कोणाला माहिती असण्याची शक्यता नाही. मलाही या बाईबद्दल खूपच उशिरा समजले. एकदा पंढरपूरवरून विट्याला येत असताना, एसटीत शेजारी एक मध्यमवयीन माणूस बसलेला. त्याच्या खिशावर शेतकरी संघटनेचा बिल्ला होता. त्या बिल्ल्यामुळे तो शेतकरी संघटनेचा कार्यकर्ता...
    July 15, 12:31 AM
  • ज्यांच्या राजवटीवरून कधी सूर्य मावळत नव्हता, त्या एकेकाळच्या महासत्ता असलेल्या इंग्लंडपुढे सध्या अस्तित्वाचा प्रश्न उभा ठाकला आहे. ब्रेक्झिटच्या आततायी निर्णयामुळे आर्थिक संकटे या देशापुढे आ वासून उभी आहेत. अशात फुटबॉल संघाची घोडदौड उपांत्य फेरीतच संपुष्टात आल्याने बाजारपेठेची पार निराशा झालेली आहे. म्हणजेच, ब्रेक्झिटही घडले, विश्वचषकही गेला... हाती उरले फक्त ब्रिटिश राजघराणे अशी इंग्लंडची सध्याची अवस्था आहे. श्रीमंतीत मागे पडत चाललेले हेच राजघराणे इंग्लंडचा सगळ्यात मोठा ब्रँड...
    July 15, 12:30 AM
  • औरंगाबादेत जानेवारी महिन्यात झालेल्या अखिल भारतीय वैदिक परिषदेत केंद्रीय मनुष्यबळ राज्यमंत्री सत्यपाल सिंह यांनी चार्ल्स डार्विनच्या उत्क्रांतीवाद सिद्धांतावर आक्षेप घेतला होता. सत्यपाल यांनी निर्माण केलेल्या वादाला ४० वर्षांपासून सूक्ष्मजीवशास्त्राचे अध्यापन करणारे डॉ. रंजन गर्गे यांचे पृथ्वीवर पहिल्या जीवाचा अवतार हे पुस्तक नेमके उत्तर ठरले आहे... मी कोण आहे? मी आलो तरी कुठून? माझा इतिहास काय? माझे पूर्वज कोण? हाडामासांचा, धट्टाकट्टा, बुद्धिमान मानव आज पृथ्वीवर अधिराज्य...
    July 8, 07:23 AM
  • बातम्यांच्या गदारोळात काही बातम्या वर्तमानाच्या उदरात लपलेल्या भयसूचक भविष्याची झलक दाखवतात. फिफा वर्ल्डकप पाहून चित्कारणाऱ्या, बिग बॉस पाहत परपीडा-दु:ख, सुखाचे घुटके घेणाऱ्या समाजाच्या फेसाळणाऱ्या अभ्र्याखालची जमा झालेली राळही त्या दाखवतात... पत्रकारिता करताना गेल्या १२-१५ वर्षांच्या काळात असंख्य घटना म्हणजे, बातम्या पाहिल्या-वाचल्या आणि दिल्यात की, आता त्यातली भीषणताही जून झाल्यासारखी वाटते. आपणही निबर, निर्ढावलेले होतो. मात्र, मनातला एखादा कोपरा असतोच, जो या घटनांबाबत आतल्या...
    July 8, 07:14 AM
  • आधी संशय, मग अफवा आणि सगळ्यात शेवटी फैसला. आगीचा वणवा पसरायला वेळ लागेल, पण अफवा काही सेकंदांत हजारो-लाखोंपर्यंत पोहोचवली जाते. पोलिस यंत्रणा, न्यायव्यवस्था, प्रशासन, सत्ताधारी सारे या सगळ्यांना गृहीत धरून कधी गोमांसावरून, तर कधी मुलं पळवून नेणारी टोळी समजून तिथल्या तिथे फैसला केला जातो. हिंसेचा व्हायरस वेगाने पसरत राहतो... जुलैचा धुवाधार पाऊस अनेक ठिकाणी सुरू झालेला आहे. एकूणातच पावसाचं आणि कवितेचं नातं खूप आतलं आहे. अनेक वर्तमानपत्रांच्या जून-जुलै महिन्यातल्या रविवारच्या पुरवण्या...
    July 8, 07:11 AM
  • कट्टर धर्मवाद्यांच्या गोळ्या लागून निधड्या छातीच्या आणि तत्त्वाच्या पक्क्या कॉ. गोविंद पानसरेंचा मृत्यू ओढवला. लौकिकार्थाने हा कष्टकऱ्यांचा आधारस्तंभ या जगातून गेला असला तरीही त्यांच्या कार्यकर्तृत्वाचे पैलू त्यांच्यातले मोठेपण उजळवून टाकतात. प्रस्तुत छायाचित्र-चरित्र एका कार्यकर्त्याबरोबरच त्यांच्यातल्या हळव्या माणसाचेही दर्शन घडवते... महाराष्ट्राची ओळख संतांची, वीरांची, योद्ध्यांची, सुधारकांची आणि कार्यकर्त्यांची मोहोळ असणारी भूमी अशी सार्थ आहे. वैयक्तिक लाभाची...
    July 8, 07:05 AM
  • बंगाली साहित्यात कवितेची फार मोठी परंपरा आहे. भारतीय साहित्याला नोबेल मिळवून देणाऱ्या रवींद्रनाथांची बंगाली भाषा साहित्य-संस्कृतीच्या संदर्भात नेहमीच समृद्ध राहिलेली आहे. या भाषेतील साहित्याने नेहमीच जनसामान्यांना जीवनमूल्ये दिलेली आहेत. अशा या समृद्ध बंगाली साहित्य-परंपरेमधील एक महत्त्वाचे नाव म्हणून सुबोध सरकार यांची निश्चितच नोंद घेतली जाते... सुबोध सरकार यांनी गेली पस्तीस वर्षात मुख्यतः कविताच लिहिलेल्या आहेत. त्यांचा कबीता -७८ ते ८० हा पहिला काव्यसंग्रह एकोणीशे ऐंशीच्या...
    July 8, 06:57 AM
  • निवड प्रक्रिया ही प्रत्येक घटक, समाविष्ट व संलग्न संस्थेने सुचवलेले प्रत्येकी एक नाव, निमंत्रक संस्थेचे एक नाव, त्या त्या वेळच्या संमेलनाध्यक्षांनी सुचवलेले एक नाव अशा प्राप्त नावांमधूनच महामंडळ एका नावाची निवड करेल. महामंडळ स्वतंत्रपणे कोणतेच नाव सुचवणार नाही. संमेलनाध्यपदासाठी ज्या व्यक्तीची निवड करायची, त्याचा एकमेव निकष नावे सुचवणाऱ्यांचा विवेक हाच आहे. मला वाटते हीच पारदर्शकता आहे. गेल्या दहा-पंधरा वर्षांत संमेलनांचे वाढत चाललेले आर्थिक गणित,त्याची तरतूद करू शकणारे...
    July 8, 06:54 AM
  • लोकशाहीचा भास तयार करून आडपडद्याने महामंडळाचे पदाधिकारी आणि संमेलनाचे संयोजक अध्यक्ष ठरवणार असतील तर सरळ या नव्या पद्धतीनुसार महामंडळाच्या पदाधिकाऱ्यांनीच संमेलनाचा अध्यक्ष निवडला तर अधिक बरे नाही का? आता पद कोणाला दिले जाते, यापेक्षा ते सन्मानाने दिले जाते का, याची बूज राखण्याची महामंडळाची जबाबदारी वाढली आहे. अन्यथा ते किंग मेकरच्या आवेशात फिरतील हे उघड आहे... अखिल भारतीय साहित्य संमेलनाच्या अध्यक्षपदासाठी होणारी निवडणूक पुढील वर्षापासून होणार नाही. निवडणुकीऐवजी अखिल भारतीय...
    July 8, 06:52 AM
  • अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाच्या अध्यक्षपदासाठी घेण्यात येत असलेली निवडणूक प्रक्रिया रद्द करून निवड पद्धतीने अध्यक्ष जाहीर करण्याच्या महामंडळाच्या निर्णयामुळे आहे रे गटातल्या साहित्यविश्वात अपेक्षेप्रमाणे आनंद-तरंग उमटले. अर्थात, ज्या ज्येष्ठ-श्रेष्ठ साहित्यिकांनी निवडणुकीशी संबंधित अप्रिय घडामोडींबाबत नाराजी दाखवत आजवर स्वत:ला संमेलनाच्या झमेल्यापासून दूर ठेवले, त्या नेमाडे-एलकुंचवार आदी साहित्यिकांच्या चाहत्या-समर्थकांमध्ये महामंडळाच्या नव्या निर्णयाचे सावध...
    July 8, 06:40 AM
  • प्रत्येक समाजाचा नैसर्गिक दृश्यभोवताल वेगळा असतो, तसाच प्रत्येक समाजाचा मानवनिर्मित/सांस्कृतिक दृश्यभोवतालदेखील वेगळा असतो. यांकडे पाहण्याची, त्याचा अर्थ लावण्याची प्रत्येक समाजाची एक स्वतंत्र दृष्टी असते. स्वतंत्र संवेदना व अर्थधारणा असतात. यांतूनच त्या त्या समाजाची दृश्यसंस्कृती घडत असते... आपला दृश्यभोवताल हा अनेकविध-अक्षरशः कोट्यवधी घटकांपासून बनलेला असतो. सोयीसाठी आपण त्याचे पुढीलप्रकारे वर्गीकरण करूया - १. नैसर्गिक २. मानवनिर्मित/सांस्कृतिक. आपल्या आसमंतातील आकाश,...
    July 1, 07:51 AM
  • शुद्ध मन आणि परोपकारी वृत्ती म्हणजे दगडूअप्पा. कोणे एकेकाळी गरिबांची दैनावस्था दूर करण्यासाठी त्यांनी श्रीमंतांच्या घरी दरोडे घातले, पुढे जाऊन पाणी पंचायतीचंही काम जीव झोकून केलं आणि विनोबांच्या आश्रमात जाऊन आदराने डोकंही टेकवलं... पुरंदर तालुक्यातील राजुरी गाव. या गावच्या दगडूअप्पा चव्हाण यांना भेटायला मी आलेलो आहे. तसं दगडूअप्पा हे नाव अवघ्या पंचक्रोशीला माहिती असणार आहे. कारण इथल्या लोकांना दगडूअप्पा आणि त्याचं कलंदर जगणं माहिती आहे, याच जगण्यामुळं अप्पांच्या नावाभोवती एक...
    July 1, 07:47 AM
  • आवली हा समर्थ स्त्रीत्वाचा एक आविष्कार आहे. सर्वसामान्य स्त्रीमध्ये दडलेलं असामान्यपण म्हणजे आवलीची गाथा आहे. ही गाथा पाहताना, ऐकताना एक हुरहूर मनाशी राहतेच. कडेलोटाच्या सीमेपर्यंत जाऊन परत येणं नाकारत आणि चारी दिशांनी उतू जात तुकोबांप्रमाणेच विठ्ठलभक्तीत दंग व्हावं असं कधी आवलीला वाटलं तर... संत तुकारामपत्नी आवली आणि विठ्ठलदेवाची पत्नी रखुमाई यांच्या अंतरीच्या वेदनांचा सल हळुवारपणे उलगडत एक देखणा नाट्यानुभव संगीत देवबाभळी हे नाटक देतं. जगण्याच्या दोन टोकांवर उभ्या असलेल्या दोन...
    July 1, 07:44 AM
  • कलाकार हिच्या दर्शत देहाच्या सौष्ठवावर इतके लुब्ध झाले की, त्या मोहापायी त्यांनी तिचे ठायी ठायी शिल्पांकन केले आहे. खरे तर ती भारतभरातील किती तरी प्राचीन मंदिरांच्या बाह्यभिंतींवर आढळते. असे असण्याचे कारण, तिने यच्चयावत् प्राणिमात्रांना दंश केलेला आहे, हे असावे. त्यामुळे जेथे जेथे माणसाचा वावर आहे तेथे तेथे तिने आपली उपस्थिती दाखवली आहे... मदनाची ही सखी वा सहचरी. प्रेम आणि काम हे हिच्याद्वारे समूर्त झालेले आहेत. रूपासी आलेले आहेत. ही स्वर्गलोकीची अप्सरा सौंदर्य आणि मोहकता यासाठी...
    July 1, 07:36 AM
 
जाहिरात

RECOMMENDED