आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा
  • Marathi News
  • National
  • PM Modi's Assurance; Inauguration Of The World Dairy Convention, Said States Lost By Lumpy Disease

2025 पर्यंत प्राण्यांचे लसीकरण:PM मोदींचे आश्वासन; जागतिक डेअरी संमेलनाचे उद्घाटन, म्हणाले- लम्पी आजाराने राज्यांचे नुकसान झाले

नोएडा22 दिवसांपूर्वी
  • कॉपी लिंक

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सोमवारी वर्ल्ड डेअरी समिट-2022 चे उद्घाटन केले. ग्रेटर नोएडा येथे या संमेलनाचे आयोजन करण्यात आलेले आहे. उद्घाटनप्रसंगी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी म्हणाले की, गेल्या काही दिवसांत भारतातील अनेक राज्यांमध्ये लम्पी नावाच्या आजारामुळे प्राण्यांचे नुकसान झाले आहे. त्यावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी केंद्र सरकारसह राज्य सरकार प्रयत्नशील आहे. आपल्या संशोधकांनी यासाठी स्वदेशी लसही विकसित केली आहे. आगामी काळात सरकार प्राण्यांच्या सार्वत्रिक लसीकरणावर देखील भर देणार आहे. "आम्ही संकल्प केला आहे की 2025 पर्यंत प्राण्यांच्या पाय आणि तोंडाचे आजार आणि ब्रुसेलोसिससाठी 100 टक्के लसीकरण झालेले असेल. या दशकाच्या अखेरपर्यंत आजारापासून पूर्णपणे मुक्त होण्याचे आमचे लक्ष्य आहे. या जागतिक डेअरी संमेलनाला 50 देशांचे प्रतिनिधी, 800 शेतकऱ्यांसह सुमारे 1500 प्रतिनिधींनी सहभाग घेतला होता.

पीएम मोदी म्हणाले- भारत दुग्धजन्य प्राण्यांचा सर्वात मोठा डेटाबेस तयार करत आहे. डेअरी क्षेत्राशी निगडीत प्रत्येक जनावराला टॅग केले जात आहे.
पीएम मोदी म्हणाले- भारत दुग्धजन्य प्राण्यांचा सर्वात मोठा डेटाबेस तयार करत आहे. डेअरी क्षेत्राशी निगडीत प्रत्येक जनावराला टॅग केले जात आहे.

गुजरातच्या बनी म्हशीचे वैशिष्ट्ये सांगितले
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे उपस्थितांना मार्गदर्शन करताना म्हणाले की, आमच्याकडील जनावरे हे बदलत्या वातावरणानुसार त्यात सामावून घेतात. त्या कठीण काळातही स्वतः सामावून घेतात. गुजरातच्या बनी म्हशी रात्रीच्या कमी तापमानात चरायला बाहेर पडतात. कारण गुजरातमध्ये दिवसा कडक सूर्यप्रकाश असतो. विशेष म्हणजे रात्री चरायला जाणाऱ्या म्हशींसोबत कोणताही व्यक्ती किंवा पशुपालक राहत नाही. रानात चरून आल्यानंतर त्या म्हशी बरोबर त्यांच्या मालकाच्या घरी जातात. आत्तापर्यंत एकही म्हैस हरविली गेल्याचे उदाहरण नाही. हे विशेष गोष्ट सांगितल्यानंतर विदेशी पाहुणे तर चकीत झाले.

8 वर्षात दुधाचे उत्पादन 44% वाढले

पंतप्रधान मोदी म्हणाले की, 2014 पासून, आमच्या सरकारने भारताच्या दुग्ध क्षेत्राची क्षमता वाढवण्याचे काम केले आहे. आज त्याचा परिणाम म्हणजे दुग्ध उत्पादनातून शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नात वाढ झाली आहे. 2014 मध्ये भारताने 146 दशलक्ष टन दुधाचे उत्पादन केले. उत्पादनाचा वापर केला असेल. 2022 मध्ये ती 210 दशलक्ष टनांपर्यंत वाढली आहे. या 8 वर्षांत सुमारे 44% वाढ झालेली आहे.

वर्ल्ड डेअरी समिट-2022 च्या उद्घाटनावेळी सुमारे 800 शेतकरीही उपस्थित होते.
वर्ल्ड डेअरी समिट-2022 च्या उद्घाटनावेळी सुमारे 800 शेतकरीही उपस्थित होते.

दुग्धव्यवसाय क्षेत्रातील 70% महिला
पीएम मोदी म्हणाले, भारताच्या डेअरी क्षेत्रात 70% महिला आहेत. भारताच्या डेअरी क्षेत्रात खरे नेतृत्व महिला आहेत. एवढेच नाही तर भारतातील एक तृतीयांश दुग्ध सहकारी संस्थांमध्ये महिलांचा समावेश आहे. त्यानंतर पंतप्रधानांनी इंडिया एक्स्पो मार्ट ग्रेटर नोए़डा येथे 6900 चौरस मीटर क्षेत्रफळाच्या प्रदर्शनालाही भेट दिली. देशभरातील सर्व मोठ्या दूध कंपन्यांनी येथे स्टॉल लावले आहेत.
शेतकरी हा भारतातील डेअरी क्षेत्राची प्रेरक शक्ती
पीएम मोदी म्हणाले, "दुग्ध क्षेत्राची क्षमता केवळ ग्रामीण अर्थव्यवस्थेलाच चालना देत नाही, तर जगभरातील कोट्यवधी लोकांच्या उपजीविकेचे प्रमुख साधन आहे. भारतातील डेअरी क्षेत्राची प्रेरक शक्ती लहान शेतकरी आहेत. जगातील इतर विकसित देश कोण आहेत. आज भारतात दुग्धशाळा सहकारी संस्थांचे इतके विस्तीर्ण जाळे आहे, त्याचे उदाहरण संपूर्ण जगात सापडणे कठीण आहे. एकेरी वापराचे प्लास्टिक नष्ट करण्यासाठी प्रयत्न केले गेले आहेत. दुग्धव्यवसाय क्षेत्र सुधारले जात आहे. ते विज्ञानासह. प्राण्यांची बायोमेट्रिक ओळख केली जात आहे. त्याला आम्ही पशु आधार असे नाव दिल्याचे पीएम मोदी यांनी सांगितले.

सुमारे 50 देशांचे प्रतिनिधीही या शिखर परिषदेत सहभागी होणार आहेत. त्यांना गाय आणि म्हशीच्या भारतीय जातीबद्दल माहिती दिली जाईल.
सुमारे 50 देशांचे प्रतिनिधीही या शिखर परिषदेत सहभागी होणार आहेत. त्यांना गाय आणि म्हशीच्या भारतीय जातीबद्दल माहिती दिली जाईल.

दुधाचे उत्पादन 210 दशलक्ष टनांवर पोहोचले
इंटरनॅशनल डेअरी फेडरेशनचे चेअरमन पिअर क्रिस्टियानो यांनी हिंदीत भाषण करून पंतप्रधान आणि मुख्यमंत्र्यांचे स्वागत केले. केंद्रीय पशुसंवर्धन मंत्री पुरुषोत्तम रुपाला यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदींच्या स्वागतासाठी सरदार वल्लभभाई पटेल यांचा पुतळा दिला. केंद्रीय पशुसंवर्धन मंत्री म्हणाले की, भारतात 1974 मध्ये जेव्हा ही शिखर परिषद पहिल्यांदा आयोजित करण्यात आली होती, तेव्हा देशाचे दूध उत्पादन 23 दशलक्ष टन होते. आज 2022 मध्ये हे उत्पादन 210 दशलक्ष टन इतके वाढले आहे, म्हणजे दुधाच्या उत्पादनात 10 पटीने वाढ झालेली आहे.

या समिटमध्ये देशभरातील सर्व दूध कंपन्यांनी प्रदर्शन भरवले आहे.
या समिटमध्ये देशभरातील सर्व दूध कंपन्यांनी प्रदर्शन भरवले आहे.
लहान पशुपालक शेतकरी आणि महिलांनी दूध उत्पादनात देशाचा नंबर वन बनवला आहे. हे होर्डिंग्जवर चित्रित करण्यात आले आहे.
लहान पशुपालक शेतकरी आणि महिलांनी दूध उत्पादनात देशाचा नंबर वन बनवला आहे. हे होर्डिंग्जवर चित्रित करण्यात आले आहे.

देशभरातील दूध कंपन्यांनी प्रदर्शन भरवले
6900 चौ.मी.मध्ये उभारण्यात आलेल्या मंडपात प्रदर्शन भरविण्यात आले आहे. यात अमूल, मदर डेअरी, नंदिनी यांसारख्या मोठ्या दूध उत्पादक कंपन्यांनी या प्रदर्शनात आपले स्टॉल लावले आहेत. या स्टॉल्सच्या माध्यमातून कंपन्या भारतात श्वेतक्रांती कशी आणली हे सांगत आहेत. पंतप्रधान आज या प्रदर्शनालाही भेट देणार आहेत. एकूण 41 दूध कंपन्या वर्ल्ड डेअरी समिट प्रायोजित करत आहेत.

मिठाई भारताचा नकाशा

दुधापासून शेकडो मिठाई बनवल्या जातात. त्यात 61 मिठाई आहेत. ज्या देशातील विविध राज्यांमध्ये सर्वाधिक प्रसिद्ध आहेत. या 61 मिठाई जागतिक डेअरी समिटमध्ये 'स्वीट मॅप ऑफ इंडिया' नावाच्या होर्डिंगवर प्रदर्शित करण्यात आल्या आहेत. उत्तर प्रदेशातील मुख्य मिठाई म्हणून घेवर आणि गजर के हलव्याचा देखील समावेश करण्यात आलेला आहे.

कर्नाटकातील डोलू कुनिथा ऐका आणि पहा

जागतिक डेअरी समिटमध्ये जगभरातून येणाऱ्या लोकांना भारतीय संस्कृतीची झलकही दाखवली जाणार आहे. यासाठी विविध राज्यांतील कलाकारांना सांस्कृतिक कार्यक्रमांसाठी पाचारण करण्यात आले आहे. डोलू कुनिथा हे कर्नाटकातील लोकनृत्य आहे. म्हणूनच डोलू कुनिताच्या सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्यांना येथे बोलावले आहे. तसेच इतर राज्यातूनही कलाकार आले आहेत.

पशुपालकांवर लघुपट
शिखरावर एक लघुपटही दाखवण्यात येणार आहे. लहान पशुपालक विशेषतः महिलांच्या जोरावर भारत दुग्धोत्पादनात जगात पहिल्या क्रमांकावर कसा पोहोचला हे सांगितले जाईल. निम्म्याहून अधिक पशुपालक महिला शेतकरी आहेत. गेल्या आठ वर्षांत देशातील दूध उत्पादनात ४४ टक्क्यांहून अधिक वाढ झाली आहे.
संमेलनातील महत्त्वाचे मुद्दे

  • लहान दुग्ध उत्पादक शेतकरी ते सहकारी धोरणापर्यंतचा आपला परिवर्तनीय प्रवास भारत जगाला सांगेल.
  • शिखर परिषदेपूर्वी तीन दिवस बैठका झाल्या. यामध्ये 2 जनावरे असलेल्या 80 दशलक्ष शेतकऱ्यांच्या आधारे 210 दशलक्ष टन दूध उत्पादनावर चर्चा करण्यात आली.
  • या सत्रांना 150 परदेशी आणि भारतीय प्रवक्ते संबोधित करतील
  • 'इनोव्हेशन अ‌ॅक्रास डेअरी व्हॅल्यू चेन या विषयावर पोस्टर सेशनही होणार आहे.
  • या शिखर परिषदेसाठी अमेरिका, फ्रान्स, जर्मनी, कॅनडा, न्यूझीलंड, बेल्जियम या देशातून मोठ्या संख्येने प्रतिनिधी आले आहेत.

भारतीय दुग्ध क्षेत्राबद्दल जाणून घ्या

  • भारत 6% विकास दरासह जगातील दुग्धव्यवसाय क्षेत्राचे प्रतिनिधित्व करत आहे. देशात दरडोई दुधाची उपलब्धता 427 ग्रॅम प्रतिदिन आहे.
  • दूध हा देशातील एकमेव सर्वात मोठा कृषी माल आहे, ज्याची किंमत रु. 9.32 लाख कोटी आहे. तो जागतिक दर्जाच्या हिस्साच्या 23% आहे.
  • भारतात 8 कोटी शेतकरी आहेत. ज्यांच्याकडे दोन गुरे आहेत. यामुळे भारतात दरवर्षी 210 दशलक्ष टन दुधाचे उत्पादन होते.
  • भारतामध्ये उत्कृष्ट देशी गायी आणि म्हशींच्या जातींचा वैविध्यपूर्ण अनुवांशिक पूल आहे. 193 दशलक्ष गुरे आणि सुमारे 110 दशलक्ष म्हशी आहेत.
बातम्या आणखी आहेत...