आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

Install App
  • Marathi News
  • National
  • Europe's Pollution Threatens Himalayas, Winter Line Recedes 50 Meters, Glaciers Melt

संशोधन:युरोपच्या प्रदूषणाचा हिमालयाला धोका, विंटर लाइनही 50 मीटर मागे सरकली, हिमनद्या वितळण्याचे कारण

नवी दिल्ली3 महिन्यांपूर्वी
  • कॉपी लिंक
  • हिमालयात विषारी वायू पोहोचतोय, 15 हजारांवर हिमनद्या वितळू लागल्या...

युरोपियन देशांमधील प्रदूषण हजारो किलोमीटर अंतरावर असलेल्या हिमालय पर्वत रांगांसाठी घातक ठरत आहे. हे प्रदूषण हिमालयीन हिमनद्यांमध्ये ब्लॅक कार्बनच्या रूपात चिकटून आहे. यामुळे हिमनद्या वितळण्याचा वेग पूर्वीपेक्षा जास्त झाला आहे. हिमनद्यांमधील ब्लॅक कार्बनचे प्रमुख कारण म्हणजे युरोपमधील वायू प्रदूषण वेस्टर्न डिस्टर्बन्ससोबत येथे पोहोचणे असल्याचे वाडिया भूविज्ञान संस्थेच्या ताज्या संशोधनातून समोर आले आहे.

संशोधनासाठी संस्थेचे वरिष्ठ भूगर्भशास्त्रज्ञ डॉ. पी. एस. नेगी यांच्या नेतृत्वात, गोमुखाच्या आधी ३६०० मीटर उंचीवर चिडबासा येथे ही उपकरणे बसवण्यात आली. या विषयावर आंतरराष्ट्रीय पातळीवर निषेध नोंदवण्यासाठी वैज्ञानिक करत आहेत.डॉ. पी. एस. नेगी म्हणाले, जानेवारीत ब्लॅक कार्बन भारतातून नाही, तर युरोपमधून येत आहे. सध्या हिमालयात दोन प्रकारचे प्रदूषण मायो बास प्रदूषण (कार्बन डाय ऑक्साइड) आणि एलिमेंट प्रदूषण (घटक आधारित प्रदूषण) पर्यंत पोहोचत आहेत. यामुळे कार्बन मोनोऑक्साइड तयार होते. या दोन्ही प्रकारच्या प्रदूषणामुळे ब्लॅक कार्बन तयार होतो जो हिमनद्यांसाठी धोकादायक आहे. हा मुद्दा आंतरराष्ट्रीय पातळीवर ठेवून आम्ही निषेध नोंदवू, असे डॉ. नेगी सांगतात. ब्लॅक कार्बनचा धोका हिमनद्यांसह विंटर लाइनलाही (हिम रेषा)आहे. ब्लॅक कार्बन आणि ग्लोबल वॉर्मिंगमुळे ही विंटर लाइन पन्नास मीटरने मागे सरकली आहे. यामुळे हवामानावर परिणाम होत आहे. गेल्या काही वर्षांत हिमालयाच्या संशोधनात ग्लोबल वॉर्मिंगमुळे सप्टेंबर ते डिसेंबर या कालावधीत हिमालयात होणारी बर्फवृष्टी जानेवारी ते मध्य मार्च या कालावधीत होत असल्याचे समोर आले आहे.

आतापर्यंत उत्तराखंडच्या लोकांना जबाबदारी धरले जात
वाडिया इन्स्टिट्यूटचे संशोधक डॉ. नेगी म्हणाले, जानेवारीत वेस्टर्न डिस्टर्बन्समुळे पाऊस पडतो, तेव्हा हवेसोबत हे वायूदेखील येतात. तथापि, वैज्ञानिकांनी यापूर्वीच हिमालयात सुमारे १५,०००, हिमनद्या वेगाने वितळण्यामागील कारण ब्लॅक कार्बन असल्याचे सांगितले आहे. परंतु जानेवारीत ग्लेशियर्समध्ये गोठलेल्या ब्लॅक कार्बनची पातळी कशी वाढते हा संशोधनाचा विषय होता. जानेवारीमध्ये लोक उत्तराखंडमधील ग्लेशियरकडून सुमारे १०० किमी अंतरावर मागे जातात. त्या काळात ते जंगलामध्येही आग लावत नाहीत. आतापर्यंत वणव्यामुळे आणि स्वयंपाकासाठी लाकडे जाळल्याने निर्माण होणाऱ्या कार्बन डायऑक्साइडमधून कार्बन तयार होतो असे मानले जात होते.