आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

Install App
  • Marathi News
  • National
  • Gupteshwar Pandey Entry Into Bihar Politics | Know Which Politician Was Director General Of Police Before Joining Politics?

राजकारणात येणाऱ्या 10 डीजीपींची कहाणी:'आंख फोडवा कांड'मुळे बदनाम झालेले विष्णु दयाल सलग दुसऱ्यांदा खासदार, युमनाम थेट उपमुख्यमंत्री तर प्रकाश मिश्रा एक लाख मतांनी झाले पराभूत

एका महिन्यापूर्वी
  • कॉपी लिंक
  • डीके पांडेय 1984 बॅचचे आयपीएस अधिकारी राहिले आहेत, ते सीआरपीएफचे एडीजीही राहिले आहेत, रिटायरमेंटनंतर भाजपामध्ये सामिल झाले, मात्र तिकीट मिळाले नाही
  • मणिपूरचे डीजीपी राहिलेले युमनाम कुमार यांना त्यांची पार्टी एनपीपीने 6 सहा वर्षांसाठी पार्टीतून बरखास्त केले आहे

काही तासांपूर्वी बिहारच्या डीजीपीवरुन माजी डीजीपी झालेले गुप्तेश्वर पांडे सध्या चर्चेत आहेत. मंगळवारी त्यांनी निवृत्तीच्या अवघ्या पाच महिन्यांपूर्वी व्हीआरएस घेतला आहे. आता राजकीय वर्तुळात त्यांच्या निवडणुकीच्या रिंगणात उतरण्याची जोरदार चर्चा सुरू आहे. असे मानले जात आहे की, ते एनडीएच्या जागेवर वाल्मीकिनगर येथून विधानसभा किंवा लोकसभा पोटनिवडणूक लढवू शकतात. खरेतर त्यांनी आपले पत्ते अजून उघडलेले नाही.

सुशांतसिंग राजपूत आत्महत्येप्रकरणी केलेल्या वक्तव्यावरून चर्चेत आलेल्या गुप्तेश्वर पांडे यांनी 2009 मध्ये राजीनामा दिला होता आणि बक्सर लोकसभा जागेसाठी अर्ज दाखल केला होता. मात्र, शेवटच्या क्षणी भाजपने विद्यमान उमेदवार लालमुनी चौबे यांना तिकीट दिले. त्यानंतर त्यांनी राजीनामा मागे घेतला होता.

गुप्तेश्वर पांडे यांनी व्हीआरएस घेतल्याची घटना नक्कीच राजकीय मायलेज मिळत आहे. पण असे नाही की कोणत्याही डीजीपीने प्रथमच राजकारणात प्रवेश केला आहे. यापूर्वी डझनभरहून अधिक डीजीपींनी आपले नशीब आजमावले आहे. बरेचजण यशस्वी झाले आहेत, तर बऱ्याच जणांच्या पदरी निराशा पडली आहे.

1. विष्णु दयाल राम : आंख फोडवा कांडविषयी चर्चेत आले, 2009 मध्ये सलग दुसऱ्यांचा बनले खासदार
1080 च्या दशकात आंख फोडवा कांडविषयी बिहारमधील राजकारण चांगलेच तापले होते. तेव्हा गुन्हेगारांच्या डोळ्यात तेजाब टाकण्यात येत होते. 30 हून अधिक गुन्हेगारांना डोळ्याचे डोळे फोडण्याच्या घटना समोर आल्या होत्या. सर्वाधिक घटना भागलपूरमध्ये घडल्या होत्या. तेव्हा विष्णू दयाल राम म्हणजेच व्हीडी राम भागलपूरचे एसपी होते. या घटनेविषयी त्यांच्यावर आरोप होते, ज्याची चौकशी सीबीआयनेही केली. मात्र, त्याच्याविरूद्ध पुरावा सापडू शकला नाही. असं म्हणतात की 2003 साली बनलेला गंगाजल चित्रपट मुख्यत्वे याच घटनेवर आधारित होता.

विष्णू दयाल राम हे झारखंडच्या पलामूचे खासदार आहेत. 1973 बॅचचे आयपीएस अधिकारी विष्णू दोनदा झारखंडचे डीजीपी राहिले आहेत. एकदा 2005 ते 2006 आणि दुसऱ्यांदा 2007 पासून 2010 पर्यंत ते होते. बिहारच्या बक्सर जिल्ह्यातील रहिवासी असलेले विष्णू निवृत्तीच्या चार वर्षांनंतर 2014 मध्ये भाजपमध्ये दाखल झाले आणि झारखंडमधील पलामू लोकसभा मतदारसंघातून खासदार झाले. यानंतर, 2019 मध्ये ते सलग दुसऱ्यांदा खासदार झाले. ते अनेक संसदीय समित्यांचे सदस्य राहिले आहेत.

2. युमनाम जयकुमार सिंह : डीजीपीनंतर थेट उपमुख्यमंत्री बनले मात्र तीन वर्षांनंतर त्यांनी सरकारविरुध्द बंड केले

यावर्षी जून महिन्यात जेव्हा संपूर्ण देश कोरोनाविरूद्ध लढत होता, तेव्हा एनडीए मणिपूरमध्ये आपले सरकार वाचविण्यासाठी जोरदार लढा देत होता. युतीच्या 9 आमदारांनी त्यांच्याच सरकारविरूद्ध बंडखोरी केली होती. डेप्युटी सीएम युमनाम जयकुमार हे या बंडाचे शिल्पकार होते. त्यानंतर एनडीए सरकार अल्पमतात आले होते. सरकार कसे तरी बचावले पण युमनाम यांची सुट्टी झाली. अलीकडे एनपीपीने त्यांना 6 वर्षांसाठी पक्षातून काढून टाकले आहे.

65 वर्षीय युमनाम जयकुमार सिंह यांची ईशान्येकडील प्रमुख नेत्यांमध्ये गणना केली जाते. ते सध्या उरिपोक विधानसभा मतदार संघातील नॅशनल पीपल्स पार्टीचे (एनपीपी) आमदार आहेत. यापूर्वी ते मणिपूरचे उपमुख्यमंत्री देखील राहिले आहेत. 1976 बॅचचे आयपीएस अधिकारी युमनाम 2007 ते 2012 पर्यंत मणिपूरचे डीजीपी होते. निवृत्तीनंतर सुमारे 5 वर्षांनी त्यांनी राजकारणात प्रवेश केला. 2017 मध्ये उरिपोक जागा जिंकल्यानंतर ते एन वीरेंद्र सिंग यांच्या सरकारमधील उपमुख्यमंत्री झाले.

3. डीके पांडेय: सेवानिवृत्तीनंतर भाजपमध्ये दाखल झाले, तिकिटासाठी दावा केला पण त्यांना निवडणूक लढवण्याची संधी मिळाली नाही
डीके पांडे हे 1984 बॅचचे आयपीएस अधिकारी आहेत. ते सीआरपीएफचे एडीजीही राहिले आहेत. 2015 मध्ये त्यांना झारखंडचे डीजीपी करण्यात आले. मार्च 2019 पर्यंत ते झारखंडचे डीजीपी होते. निवृत्तीनंतर पांडे ऑक्टोबर 2019 मध्ये भाजपमध्ये दाखल झाले.

माजी मुख्यमंत्री रघुबर दास यांचे निकटचे मानले जाणारे डीके यांना यावेळी झारखंड विधानसभा निवडणुकीत तिकीट मिळण्याची अपेक्षा होती. त्यांनी निरासा सीटवरुन दावा केला होता पण शेवटच्या क्षणी त्यांचे तिकीट कापले गेले. एक मनोरंजक किस्सा म्हणजे त्यांनी स्वत: चे तिकीट तर कापले होतेच, यासोबतच त्यांनी त्यांचे व्याही गणेश मिश्रा यांचेही तिकीट कापले. दोघांमधून एकालाही निरासामधून तिकीट मिळाले नाही.

डीके पांडे नेहमीच कांके भागातील आपल्या बांधलेल्या घराबद्दल चर्चेत असतात. त्यांच्यावर आरोप आहे की, त्यांनी नॉन-कमिटल जमीनीवर घर बनवले आहे. या प्रकरणाची चौकशी सुरू आहे. काही दिवसांपूर्वीच त्यांच्या सुनेने त्यांच्यावर हुंड्यासाठी छळ केल्याचा आरोप केला होता.

4. निखिल कुमार: एकदा खासदार आणि दोनदा राज्यपाल बनले, वडील राहिले आहे बिहारचे मुख्यमंत्री
निखिल कुमार यांच्या कुटुंबाचा एक जुना राजकीय इतिहास आहे. त्यांचे वडील सत्येंद्र नारायण सिंह बिहारचे मुख्यमंत्री आणि औरंगाबाद लोकसभेचे सहा वेळा खासदार होते. बिहारच्या वैशाली जिल्ह्यातील रहिवासी असलेले 1996 बॅचचे आयपीएस अधिकारी निखिल हे राष्ट्रीय सुरक्षा रक्षक (एनएसजी), आयटीबीपी आणि आरपीएफचे डीजीपी राहिले आहेत. 2001 मध्ये ते निवृत्त झाले. त्यानंतर 2004 मध्ये ते कॉंग्रेसमध्ये दाखल झाले.

औरंगाबादच्या जागेवरुन त्यांनी कॉंग्रेसकडून लोकसभेची निवडणूक लढविली आणि विजय मिळवला. त्यानंतर ते 2009 मध्ये नागालँड आणि 2013 मध्ये केरळचे राज्यपाल झाले. 2011 च्या लोकसभा निवडणुकीत त्यांना पराभवाला सामोरे जावे लागले. 2019 च्या लोकसभा निवडणुकीत त्याला तिकीट मिळालेले नाही. त्यानंतर कॉंग्रेसने त्यांना राज्यसभेसाठी उमेदवार देण्याचे आश्वासन दिले होते पण त्यांना संधी मिळाली नाही.

5. प्रकाश मिश्रा : रिटायरमेंटनंतर भाजपामध्ये सामिल झाले मात्र एक लाखपपेक्षा जास्त मतांनी त्यांचा पराभव झाला
1977 बॅचचे आयपीएस अधिकारी आणि ओडिशाचे माजी डीजीपी प्रकाश मिश्रा हेदेखील वादात अडकले आहेत. 2012 ते 2014 पर्यंत ते ओडिशाचे डीजीपी होते. सप्टेंबर 2014 मध्ये ओडिशा सरकारने त्यांच्यावर विजिलेंसचा चार्ज लावला आणि त्यांना डीजीपीपदावरून काढून टाकले. तेव्हा प्रचंड राजकारण झाले. भाजप आणि कॉंग्रेस या दोन्ही पक्षांनी ओडिशा सरकारला घेराव घातला आणि आरोप केला की त्यांनी या कट रचला आहे. त्यानंतर संपूर्ण प्रकरण कोर्टात गेले. जून 2015 मध्ये कोर्टाने सरकारचे आरोप फेटाळून लावत प्रकाश मिश्रा यांना दिलासा दिला.

त्यानंतर ते 2014 ते 2016 या काळात ते सीआरपीएफचे डीजीपी होते. निवृत्तीनंतर 2019 मध्ये ते भाजपमध्ये दाखल झाले. कटक सीटवरुन त्यांना लोकसभेचे तिकीटही मिळाले, पण ते जिंकू शकले नाहीत. त्यांना बीजदचे उमेदवार भर्तृहरि महताब यांनी एक लाख मतांनी पराभूत केले.

या अधिकाऱ्यांव्यतिरिक्त इतर डीजीपीही होते ज्यांनी राजकारणात आपले नशीब आजमावले. त्यांच्यापैकी बहुतेकांना अपेक्षित यश आणि प्रसिद्धी मिळाली नाही.

6. सुनील कुमार
1987 च्या बॅचचे आयपीएस अधिकारी सुनील कुमार नुकतेच जेडीयूमध्ये दाखल झाले आहेत. यावेळी विधानसभेत ते आपले नशीबदेखील आजमावू शकतात. सुनील कुमार हे होमगार्ड आणि फायर सर्व्हिसेसचे डीजीपी राहिले आहेत. यावर्षी जुलैमध्ये सुनील कुमार निवृत्त झाले. गोपाळगंजमधील रहिवासी असलेले माजी डीजीपी सुनील कुमार यांचे बंधू अनिल कुमार हे कॉंग्रेसचे आमदार आहेत.

7. अजितसिंग भटोटिया

1968 बॅचचे आयपीएस अधिकारी अजितसिंग भोटोटिया हे हरियाणाचे माजी डीजीपी होते. निवृत्तीनंतर 2005 मध्ये त्यांनी भाजपमध्ये प्रवेश केला. त्यानंतर 2010 मध्ये त्यांनी कॉंग्रेसमध्ये प्रवेश केला. मात्र ते कॉंग्रेसमध्येही फार काळ टिकू शकले नाहीत आणि 2014 मध्ये त्यांनी आम आदमी पक्षाचे सदस्यत्व घेतले.
8. आर. नटराज

आर नटराज तामिळनाडूमधील एका जागेचे आमदार आहेत. 1975 च्या बॅचचे आयपीएस अधिकारी नटराज याची गणना तडफदार अधिकाऱ्यांमध्ये होत होती. तामिळनाडूचे डीजीपी असलेले नटराज 2014 मध्ये एआयडीएमकेमध्ये दाखल झाले होते. त्यानंतर त्यांनी 2016 मध्ये विधानसभा निवडणूक लढवली आणि जिंकली.

9. एचआर स्वान

1957 च्या बॅचचे आयपीएस अधिकारी एचआर स्वान यांचे यावर्षी मे महिन्यात निधन झाले. हरियाणाचे डीजीपी असलेले स्वान 1996 मध्ये भाजपमध्ये दाखल झाले होते. त्यांनी 1996 आणि 98 मध्ये लोकसभा निवडणूक लढवली होती, मात्र त्यांचा विजय झाला नाही. 2004 मध्ये त्यांनी भाजपचा राजीनामा दिला होता.

10. विकास नारायण राय

विकास नारायण राय हरियाणाचे डीजीपी राहिले आहेत. 1977 च्या बॅचचे आयपीएस अधिकारी विकास 2012 मध्ये सेवानिवृत्त झाले. यानंतर 2014 मध्ये आम आदमी पार्टीमध्ये दाखल झाले. ते अनेकदा भाजप आणि केंद्र सरकारवर हल्ला करत असतात.