आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा
  • Marathi News
  • National
  • Jana Gana Mana VS Vande Mataram; Modi Govt To Delhi High Court  “It Is The Duty Of Every Indian To Respect Vande Mataram According To Jana Gan Man, Latest News 

राष्ट्रगीत V/S राष्ट्रगान:केंद्र दिल्ली हाय कोर्टात म्हणाले– 'जन गण मन' प्रमाणे 'वंदे मातरम' चा आदर करणे हे प्रत्येकाचे कर्तव्य

नवी दिल्ली25 दिवसांपूर्वी
  • कॉपी लिंक

जन गण मन आणि वंदे मातरम हे दोन्ही गाणे एकच आहेत. देशातील प्रत्येक नागरिकाने दोन्ही गाण्यांचा समान आदर केला पाहीजे, असे मत केंद्र सरकारच्या वतीने शनिवारी दिल्ली उच्च न्यायालयात मांडण्यात आले.

राष्ट्रगीत आणि राष्ट्रगीताबाबतच्या याचिकेवर उच्च न्यायालयाने गृह मंत्रालय, शिक्षण मंत्रालय, सांस्कृतिक मंत्रालय, कायदा व न्याय मंत्रालय यासह अन्य विभागांकडून दाखल असलेल्या जनहित याचिकांवर उत्तर मागितले होते.

याचिकाकर्ते अश्विनी कुमार उपाध्याय आणि भाजप नेते यांनी दिल्ली न्यायालयात सांगितले की, देशात एकच राष्ट्रीयत्व आहे ते म्हणजे भारतीय. 'वंदे मातरम'चा आदर करणे हे प्रत्येक भारतीयाचे कर्तव्य आहे. देशाला एकसंध ठेवण्यासाठी जन गण मन आणि वंदे मातरम गीताचा प्रचार करण्यासाठी केंद्र सरकारच्या वतीने राष्ट्रीय धोरण ठरविले जावे, हे त्यांचे कर्तव्य आहे.

जनहित याचिकेत (पीआयएल) आवाहन मागणी करण्यात आली की, राष्ट्रगान आणि राष्ट्रगीत यांच्यातील समानतेसाठी आणि 'वंदे मातरम' या गीताला भारताच्या राष्ट्रगीताप्रमाणेच आदर आणि दर्जा देण्यासाठी मार्गदर्शक तत्त्वे तयार केली जावी. सर्व शाळा आणि शैक्षणिक संस्थांमध्ये 'जन-गण-मन' आणि 'वंदे मातरम' हे दररोज गायले जावे. अशा प्रकारची अंमलबजावणी करण्यासाठी केंद्र आणि राज्य सरकारांना निर्देश दिले जावे, अशी मागणी करण्यात आली. याशिवाय 24 जानेवारी 1950 रोजी संविधान सभेने जाहीर केलेल्या मार्गदर्शक तत्वांची फ्रेम करण्याची मागणी करण्यात आली.

वंदे मातरममध्ये राष्ट्राचे चरित्र आणि शैलीचे वर्णन

याचिकेत म्हटले आहे की, जन गण मन मध्ये व्यक्त झालेल्या भावना राज्याला डोळ्यासमोर ठेवून केल्या गेलेल्या आहेत. तर वंदे मातरम मध्ये व्यक्त झालेल्या भावना राष्ट्राचे चारित्र्य आणि शैली दर्शवतात. दोन्ही गाण्यांना समान संधी दिली पाहिजे. काही वेळा, वंदे मातरम् हे अनुज्ञेय नसलेल्या परिस्थितीत गायले जाते. जेव्हा जेव्हा वंदे मातरम् गायले किंवा लावले जाते, तेव्हा त्याचा आदर करणे हे प्रत्येक भारतीयांचे कर्तव्य आहे.

स्वातंत्र्य चळवळीत वंदे मातरम् वर बंदी घातली गेली

याचिकेत म्हटले आहे की, स्वातंत्र्य चळवळीदरम्यान जेव्हा भारताला ब्रिटीश राजवटीपासून स्वातंत्र्य मिळाले. तेव्हा वंदे मातरम् ही संपूर्ण देशाची आयडीया आणि ब्रीदवाक्य होते. सुरुवातीला मोठ्या शहरांतील रॅलींमध्ये वंदे मातरमच्या घोषणा देण्यात आल्या. यातून देशभक्तीचा जन्म झाला. इंग्रज घाबरले. लोकांना भडकवण्याच्या संभाव्य धोक्यामुळे त्यांनी सार्वजनिक ठिकाणी वंदे मातरम गाण्यावर बंदी घातली. इतकेच नाही तर अनेक स्वातंत्र्य सैनिकांना हे गाणे म्हणण्यासाठी तुरूंगवास ही भोगावा लागला होता.

रवींद्रनाथ टागोर यांनी बंगाली भाषेत राष्ट्रगीत लिहिले होते. त्यानंतर हिंदी आणि उर्दू भाषांतरे करण्यात आली.
रवींद्रनाथ टागोर यांनी बंगाली भाषेत राष्ट्रगीत लिहिले होते. त्यानंतर हिंदी आणि उर्दू भाषांतरे करण्यात आली.

जन गण मन आणि वंदे मातरम् चा इतिहास

जन गण मन हे सर्वप्रथम डिसेंबर 1911 मध्ये भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या कोलकाता अधिवेशनात गायले गेले. 24 जानेवारी 1950 रोजी संविधान सभेने ते राष्ट्रगीत म्हणून स्वीकारले. त्याच वेळी, बंकिमचंद्र चट्टोपाध्याय यांनी 1875 मध्ये बंगाली भाषेत वंदे मातरम् लिहिले. 1881 मधील आनंदमठ या कादंबरीतही त्यांनी याला स्थान दिले. त्यानंतर या गाण्याची लोकप्रियता वाढली.

कोलकाता काँग्रेसच्या अधिवेशनात 'वंदे मातरम' गायले गेले.
कोलकाता काँग्रेसच्या अधिवेशनात 'वंदे मातरम' गायले गेले.

1896 मध्ये पहिल्यांदा वंदे मातरम गायले गेले
1896 मध्ये कलकत्ता काँग्रेसच्या अधिवेशनात रवींद्रनाथ टागोरांनी 'वंदे मातरम' गायले होते. पाच वर्षांनंतर, 1901 मध्ये,चरण सेन यांनी दक्षिण कलकत्ता येथील काँग्रेसच्या दुसर्‍या अधिवेशनात वंदे मातरम गायले. सरला देवी चौदुरानी यांनी 1905 मध्ये बनारस काँग्रेस अधिवेशनात वंदे मातरम गायले होते. लाला लजपतराय यांनी लाहोरमधून वंदे मातरम नावाचे मासिक सुरू केले.

बातम्या आणखी आहेत...