आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

Install App
  • Marathi News
  • National
  • Narendra Modi; PM Narendra Modi 70th Birthday Special Story | Here's Updates From Bhawana Somaaya Book Letters To Mother

70 वर्षांचे झाले नरेंद्र मोदी:20 वर्षांपूर्वी मोदी जी डायरी जाळत होते, तिच्याच पानांवरुन बनले 'लेटर्स टू मदर' हे पुस्तक; वाचा त्याच्या निर्मितीची कहाणी आणि इतरही किस्से

3 दिवसांपूर्वी
  • कॉपी लिंक

पंतप्रधान आज 70 वर्षांचे झाले आहेत. त्यांच्या आयुष्याचा गुजरात आणि त्याआधीचा काळ समोर आलेला नाही. मोदींनी हाच काळ आपल्या डायरीत लिहिला आहे. मात्र 20 वर्षांपूर्वी मोदी ती डायरी जाळत होते. या दरम्यान त्यांचे एका मित्राने त्यातील काही पाने वाचवली आणि गुजराती भाषेत 'साक्षीभाव' नावाच्या पुस्तकाचे स्वरुप दिले.

आता त्याच पुस्तकाचे इंग्रजी भाषांतर लेखक भावना सोमैया यांनी 'लेटर्स टू मदर' म्हणून केले आहे. पंतप्रधान मोदींच्या वाढदिवसानिमित्त या पुस्तकाशी संबंधित रंजक गोष्टी सोमैया यांच्याकडून खास दिव्य मराठीच्या वाचकांसाठी...

'तो 1986 चा दिवस होता. त्यावेळी राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे एक कार्यकर्ते नरेंद्र मोदींनी ग्रामीण भागात शिबिराचे आयोजन केले होते. गडद रात्रीत नरेंद्र मोदी दिव्याच्या प्रकाशात त्यांची डायरी लिहित बसले. या डायरी ते आपल्या भावना व्यक्त करत होते.'

वेगवेगळ्या विषयांवर चालणाऱ्या त्यांच्या पेनमधून निघालेले शब्द तात्विक असूनही भावनांनी भरलेले असायचे. त्यांचा हा नित्यक्रम वर्षानुवर्षे चालू राहिला. या घटनेला बरीच वर्षे झाली आणि 2000 मध्ये नरेंद्र मोदी गुजरातचे मुख्यमंत्री असताना एक घटना घडली.

माहित नाही का एक दिवस बागेत बसून ते त्यांच्या डायरीची पाने फाडून जाळत होते. त्याचवेळी त्यांचे एक मित्र भेटण्यासाठी आले. मोदी आपल्याच डायरीतील पाने जाळताना पाहून मित्राला धक्का बसला. त्यांनी तत्काळ मोदींच्या हातातून ती डायरी हिसकावून घेतली. तसेच यासाठी त्यांनी मोदींना टोकले देखील की, ते आपल्या रचनेची कदर का करत नाहीयेत.

मित्राने विचार केला की, मोदींच्या उर्वरित डायरीला कोणतीही हानी होऊ नये, यासाठी ती डायरी ते आपल्यासोबत घेऊन गेले. या घटनेला देखील 14 वर्षे झाली आहेत. आता 2014 चा काळ होता आणि ठिकाण होते मुंबईचे भाईदास ऑडिटोरियम. निमित्त होते गुजरातचे मुख्यमंत्री नरेंद्र मोदी यांच्या 'साक्षीभाव' या पुस्तकाच्या प्रकाशनाचे.

गच्च भरलेल्या भाईदास सभागृहात हवेत एक प्रचंड उर्जा आणि उत्कंठा होती. बाहेर रस्त्यावर ट्रॅफिक झाले होते आणि जितके लोक आत होते, त्यापेक्षा अधिक लोक ऑडिटोरियम बाहेर देखील जमा झाले होते. कार्यक्रमास सुरुवात झाली आणि एकानंतर एक वक्त्यांच्या भाषणांच्या मालिकेस सुरुवात झाली.

यादरम्यान नरेंद्र मोदींच्या नावाची घोषणा झाली आणि संपूर्ण हॉलमध्ये टाळ्यांचा गडगडाद झाला. कारण आता लोकांना या पुस्तकामागील कथा जाणून घेण्याची संधी होती. यादरम्यान मोदींनी सांगितले की, हे पुस्तक दोन लोकांच्या सतत प्रोत्साहनाचा परिणाम आहे. त्यातील पहिल्या व्यक्तीचे नाव नरेंद्रनाथ पंचसारा होते, त्यांनी मोदींच्या हातातून डायरी हिसकावली, जी मोदी जाळत होते. तर दुसरे व्यक्ती होते गुजरातचे प्रसिद्ध कवि आणि प्रकाशक सुरेश दलाल, जे मोदींना हे पुस्तक लिहिण्यासाठी सतत प्रोत्साहन देत होते. आणि मला हे पुस्तक इंग्रजीमध्ये भाषांतरित करण्याची संधी मिळेल असा मी स्वप्नातही विचार केला नव्हता.

चार वर्षानंतर 2018 च्या एका सकाळी मी घरी होते. श्रीकृष्णावर लिहिलेल्या एका पुस्तकाच्या भाषांतराबाबत माझ्या एका लेखक मित्राचा फोन आला होता. आता मी कुठल्याही पुस्तकाचे भाषांतर का करीत नाही असे त्याने मला विचारले. यानंतर तुम्ही नरेंद्र मोदींच्या पुस्तकांचे इंग्रजीमध्ये भाषांतर करा असे ते मला म्हणाले.

मला माहित होते की हे काम खूप कठीण आहे. यामुळे मी नकार दिला, मात्र जोपर्यंत मी भाषांतरासाठी होकार दिला नाही तोपर्यंत त्या मित्राने माझी पाठ सोडली नाही. अखेरीस मी तिला सांगितले की मी प्रयत्न करेन. खरं सांगायचं तर मी त्याच्यापासून सुटका करून घेण्यासाठी हो म्हणाले होते.

पण मग मी माझ्या अभ्यासाच्या कक्षेत गेले आणि नरेंद्र मोदींच्या 'साक्षीभाव' पुस्तक वाचण्यास सुरवात केली. हळूहळू मी या पुस्तकाच्या लेखनात बुडत गेले, कारण ते दृष्टिकोन शैलीत लिहिलेले पुस्तक होते. नरेंद्र मोदींनी या पुस्तकात असे अनेक गूढ शब्द वापरले, यासाठी मला अनेकवेळा शब्दकोश चाळावा लागला.

मोदींची भाषेची शैली खूप खोल व चुंबकीय आहे आणि म्हणूनच पुस्तक पूर्ण वाचल्यानंतर मी इंग्रजीत अनुवादित करण्याचे ठरविले. त्यांनी व्यक्त केलेल्या भावनांच्या पारदर्शकतेमुळे आणि विशेषत: स्वत: ला व्यक्त करण्याची गरज मला भावली होती.

मी पूर्णवेळ लेखक नाही… मला नोकरी आणि पुस्तके यांच्यातही माझा वेळ ठेवावा लागतो. आत्तापर्यंत मी माझी सर्व पुस्तके त्याच प्रकारे वेळ काढत लिहिली आहेत. या पुस्तकासाठी मी एक टाइम टेबल सेट केले आणि दररोज पाच कवितांचे भाषांतर करण्यास सुरवात केली.

पुस्तकाचा पहिला ड्राफ्ट तयार झाला. मात्र मेहनतीचे योग्य काम पुस्तकाचा मसुदा तयार झाल्यावरच येणार होते. कारण तेव्हा तुम्ही दोन भाषा आणि त्यात व्यक्त झालेल्या भावनांचे योग्य प्रकारे भाषांतर करण्यासाठी तुम्ही गुंतलेले असतात.

अनेक ड्राफ्ट्स, री-रायटिंग, वेळोवेळी शब्दांचा अर्थ पाहणे, त्याचा संदर्भ तपासणे ही सर्व कामे ड्राफ्टिंगनंतर होतात. अखेरीस पुस्तकाची मेन्युस्क्रिप्ट तयार झाली. सेलिब्रिटींची पुस्तके तयार करताना सर्व औपचारिकता, प्रोटोकॉल आणि इतर बर्‍याच गोष्टी कराव्या लागतात.

अखेरीस 'हार्पर कॉलिन्स' च्या रुपात प्रकाशकाचे नाव निश्चित झाले आणि आता मी पुस्तक प्रकाशित करण्यास तयार होते. यासाठी मी स्वतः एकदा नरेंद्र मोदींशी मुंबईच्या राजभवनात भेट देखील घेतली होती. आता 2020 मध्ये 'लेटर्स टू मदर' पुस्तकाचे सुपर प्रेझेंटेशनचे संपूर्ण श्रेय आमचे प्रकाशक 'हार्पर कॉलिन्स' यांना जाते.

हे पुस्तक अधिकाधिक लोकांपर्यंत पोहोचावे ही कल्पना संपादक उदयन मित्रा यांची होती. हे पुस्तक भारताचे पंतप्रधान आणि गुजरातच्या माजी मुख्यमंत्र्यांचे नाही तर एका सामान्य नागरिकांचे आहे असे त्यांचे मत होते. ज्याने आपल्या मनात लपवलेल्या भावना सर्वांसमोर ठेवण्याचे धैर्य दाखवले आहे. यामुळे हे पुस्तक देशातील सर्वा लोकांपर्यंत पोहोचायला हवी.

या पुस्तकातून लोकांना काय मिळेल असाही एक विचार मनात येऊ शकतो? तर उत्तर आहे की प्रथम आपण दररोज कागदावर आपले विचार व्यक्त केले पाहिजेत. आणि दुसरे म्हणजे व्यक्तीने आपल्या रचनांचे कौतुक केले पाहिजे. भावनांच्या वेषात ते मिटवू नयेत.

कारण जेव्हा तुम्ही तुमच्या भावना कागदावर उतरवतात तेव्हा जगाकडे पाहण्याचा तुमचा दृष्टिकोण देखील वेगळा असतो. आणि तिसरे असे की, कोणतीही गोष्ट लपविल्याशिवाय ती व्यक्ती सत्यता व्यक्त करते. सर्वात मोठी गोष्ट म्हणजे हे कार्य आपले अदम्य धैर्य देखील दर्शवते.

आतापर्यंत संपूर्ण जग साथीच्या साथीवर लढा देत आहे, 'लेटर्स टू मदर' अशी आशा आणि दृढनिश्चय करते की आपण प्रत्येक संकटाला पार करू शकतो आणि त्यावर विजय मिळवू शकतो.

0