आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा
  • Marathi News
  • National
  • PM Modi Mangad Rajsthan Visit Updates, Did Not Declare National Monument, Mangarh Dham, Banswara Bhil Tribal Community

मोदींनी मानगडला राष्ट्रीय स्मारक घोषित केलं नाही:गेहलोत म्हणाले- गांधींमुळे तुमचा जगात सन्मान; मोदी म्हणाले - तुम्ही सर्वात ज्येष्ठ

जयपूरएका महिन्यापूर्वी
  • कॉपी लिंक

तब्बल 1500 आदिवासींचे हौतात्म्य स्थळ असलेल्या मानगड धामवर तब्बल 10 वर्षांनंतर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी गेले आहेत. मोदी म्हणाले की, 1857च्या स्वातंत्र्यलढ्यापूर्वी आदिवासी समाजाने स्वातंत्र्याचा बिगुल वाजवला होता. आदिवासी समाजाच्या योगदानाचे आम्ही ऋणी आहोत. भारताचे चारित्र्य जतन करणारा आदिवासी समाज आहे. मात्र, ते राष्ट्रीय स्मारक बनवण्याची घोषणा त्यांनी केली नाही. तत्पूर्वी पंतप्रधान मोदी यांनी हुतात्मा स्मारकाला भेट देऊन आदिवासींना श्रद्धांजली वाहिली.

मानगड धाम भव्य बनवण्याची प्रत्येकाची इच्छा असल्याचे मोदी म्हणाले. मध्य प्रदेश, राजस्थान, गुजरात आणि महाराष्ट्र यांनी आपसात चर्चा करून सविस्तर आराखडा तयार करून मानगड धामच्या विकासाचा रोडमॅप तयार करावा. चार राज्ये आणि भारत सरकार मिळून याला नव्या उंचीवर नेतील. याला नाव भलेही राष्ट्रीय स्मारक म्हणून दिले जाईल किंवा आणखी काही दिले जाईल.

कार्यक्रमात राजस्थानचे मुख्यमंत्री अशोक गेहलोत यांच्या उपस्थितीचे कौतुक करताना ते म्हणाले की, मुख्यमंत्री म्हणून आम्ही एकत्र काम केले. अशोक गेहलोत हे आमच्यातील सर्वात ज्येष्ठ होते. अशोक गेहलोत हे अजूनही मंचावर बसलेल्यांमध्ये ज्येष्ठ मुख्यमंत्री आहेत.

मानगड धामच्या गौरव गाथा कार्यक्रमात राजस्थानचे मुख्यमंत्री अशोक गेहलोत म्हणाले की, राजस्थानच्या चिरंजीवी योजनेच्या मॉडेलचा अभ्यास करून ती संपूर्ण देशात लागू करावी.
मानगड धामच्या गौरव गाथा कार्यक्रमात राजस्थानचे मुख्यमंत्री अशोक गेहलोत म्हणाले की, राजस्थानच्या चिरंजीवी योजनेच्या मॉडेलचा अभ्यास करून ती संपूर्ण देशात लागू करावी.

राजस्थानचे मुख्यमंत्री अशोक गेहलोत म्हणाले की, मानगड धामचा इतिहास सुवर्णाक्षरांनी लिहिला गेला आहे. त्याचे राष्ट्रीय स्मारक बनवण्याचे आवाहन आम्ही पंतप्रधानांना केले आहे. स्वातंत्र्ययुद्ध लढण्यात आदिवासी समाजही मागे नव्हता. गेहलोत म्हणाले की, महात्मा गांधींमुळे पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना जगात मान मिळतो. मानगड हे राष्ट्रीय स्मारक म्हणून घोषित करावे, असे आमचे आवाहन आहे.

सीएम गेहलोत म्हणाले की, राजस्थानची चिरंजीवी योजना तपासली तर ती संपूर्ण देशात लागू होऊ शकते. गेहलोत यांनी बांसवाडाला रेल्वेने जोडण्याची मागणी केली. बांसवाडा रेल्वे प्रकल्पाशी जोडल्यास चांगले होईल.

गेहलोत म्हणाले की, काही दिवसांपूर्वी तुम्ही मानगडबाबत वेगवेगळ्या राज्यांची माहिती घेतली आहे. त्याचे अर्थ आहेत. मानगडला राष्ट्रीय स्मारकाचा दर्जा द्याल अशी आशा आहे.

या कार्यक्रमाला मध्य प्रदेशचे मुख्यमंत्री शिवराज सिंह चौहानही उपस्थित होते. मध्य प्रदेशातही अनेक जिल्ह्यांमध्ये भिल्ल आदिवासी राहतात.
या कार्यक्रमाला मध्य प्रदेशचे मुख्यमंत्री शिवराज सिंह चौहानही उपस्थित होते. मध्य प्रदेशातही अनेक जिल्ह्यांमध्ये भिल्ल आदिवासी राहतात.

यावेळी उपस्थितांना संबोधित करताना मुख्यमंत्री शिवराज सिंह चौहान म्हणाले की, देशाला सहजपणे स्वातंत्र्य मिळालेले नाही. आदिवासींचे बलिदान भलेही विसरले गेले असेल, पण मोदी सरकारने त्यांना नमन करण्याची मोहीम सुरू केली आहे.

गुजरातचे मुख्यमंत्री भूपेंद्र पटेल म्हणाले की, 17 नोव्हेंबर 1913चा काळा दिवस कोणीही विसरू शकत नाही. आदिवासींना विकासाच्या मुख्य प्रवाहात आणण्यासाठी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी प्रयत्नशील आहेत.

पंतप्रधानांसोबत गुजरातचे मुख्यमंत्री भूपेंद्र पटेल आणि राजस्थानचे मुख्यमंत्री अशोक गेहलोत यांनी गोविंद गुरूंच्या पुतळ्याला दर्शन घेतले.
पंतप्रधानांसोबत गुजरातचे मुख्यमंत्री भूपेंद्र पटेल आणि राजस्थानचे मुख्यमंत्री अशोक गेहलोत यांनी गोविंद गुरूंच्या पुतळ्याला दर्शन घेतले.

तेलंगणापासून ते जयपूर, सुरतपासूनते छत्तीसगडपर्यंत संदेशाची तयारी

हा कार्यक्रम या तीन राज्यांतील 99 विधानसभा जागांसाठी (आदिवासी बहुसंख्य) मर्यादित असणार आहे. मानगड हे असे ठिकाण आहे जिथे गुजरात, मध्य प्रदेश आणि राजस्थानच्या सीमा मिळतात. या राज्यांतील आदिवासींची येथे मोठी श्रद्धा आहे.

याशिवाय महाराष्ट्र, छत्तीसगड, तेलंगणा, आंध्र प्रदेश, कर्नाटक या राज्यांत मोठ्या संख्येने राहणाऱ्या आदिवासी समाजाची लोकसंख्या सुमारे 8-10 कोटी आहे.

विधानसभेच्या 200 आणि लोकसभेच्या 50 जागांवर थेट प्रभाव

गुजरातमध्ये महिनाभरानंतर निवडणुका आहेत. राजस्थान, मध्य प्रदेश, छत्तीसगड, कर्नाटक, तेलंगणा विधानसभा आणि देशातील लोकसभेच्या निवडणुका एक-दोन वर्षांत होणार आहेत. या राज्यांमध्ये थेट आदिवासीबहुल असलेल्या विधानसभेच्या सुमारे 200 आणि लोकसभेच्या सुमारे 50 जागा आहेत. याशिवाय, या सर्व राज्यांतील 50-60 टक्के जागा अशा आहेत, जिथे अप्रत्यक्ष आदिवासी मतदारांची लक्षणीय उपस्थिती आहे.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी गोविंद गुरूंची भेट घेऊन 109 वर्षांपूर्वी शहीद झालेल्या जवानांना आदरांजली वाहिली.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी गोविंद गुरूंची भेट घेऊन 109 वर्षांपूर्वी शहीद झालेल्या जवानांना आदरांजली वाहिली.

मुख्यमंत्री गेहलोत यांनी दोन वेळा लिहिली पत्रे

मोदी नुकतेच गुजरात-राजस्थान सीमेवरील सिरोही भागातही आले होते, मात्र तेथे त्यांना भाषण करता आले नाही. त्यानंतर लवकरच पुन्हा राजस्थानला येण्याचे आश्वासन दिले होते. गेहलोत यांना मोदी मानगढमध्ये येऊन तीन राज्यांच्या मुख्यमंत्र्यांना बोलावण्याचा राजकीय हेतू जाणून होते.

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे विशेष उपक्रमही या भागात दीर्घकाळ सुरू आहेत. अशा परिस्थितीत गेहलोत यांनी मानगडला राष्ट्रीय स्मारक घोषित करण्याची चर्चा सुरू केली. मानगडला राष्ट्रीय स्मारक घोषित करावे, यासाठी त्यांनी पंतप्रधान मोदींना नुकतीच दोन पत्रे लिहिली आहेत.

यापूर्वी मुख्यमंत्री गेहलोत यांनीही त्यांच्या मागील कार्यकाळात (2008-13) गोविंद गुरूंच्या नावाने बांसवाडा येथे आदिवासी विद्यापीठ सुरू केले होते.

काय आहे मानगडचा इतिहास?

मानगढ धाम बांसवाडा जिल्ह्यात आहे. हे एका टेकडीवर बांधले आहे. डोंगराचा काही भाग गुजरातमध्ये आणि काही भाग राजस्थानमध्ये समाविष्ट आहे. या डोंगराळ प्रदेशात गोविंद गुरू नावाचा आदिवासी नेता ब्रिटिश राजवटीविरुद्ध स्वातंत्र्य चळवळ चालवत होता.

त्यानंतर 1913 मध्ये ब्रिटिश सरकारने त्यांना व त्यांच्या आदिवासी साथीदारांना या धामवर घेरले. येथे इंग्रजांनी 1500 आदिवासींची कत्तल केली. त्यांच्या स्मरणार्थ मानगड धाम बांधला आहे.

मोदी, भाजप, गेहलोत आणि काँग्रेसचे राजकारण

10 वर्षांपूर्वी मोदी गुजरातचे मुख्यमंत्री असताना ते मानगडला आले होते. त्यानंतर त्यांनी गुजरातमधील मानगढपर्यंत जाण्यासाठीचे रस्ते मजबूत केले, जेणेकरून पर्यटक येथे सहज पोहोचू शकतील. या धामपर्यंत जाण्यासाठी मोदींनी पहिला पक्का रस्ता बांधला होता.

त्यानंतर गुजरातच्या काही भागात त्यांचा विकास होत राहिला. आता भाजप आपल्या इतिहासावरील पुस्तकही प्रकाशित करत आहे. राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या विचारसरणीच्या साहित्यातही याला मोठे महत्त्व दिले जाते. गुजरातमध्ये आदिवासी समाज ही परंपरागतपणे भाजपची व्होट बँक मानली जाते.

येथे राजस्थान भागातील रस्त्यांची दुरवस्था झाली आहे, मुख्यमंत्री गेहलोत यांनी 2009 मध्ये येथे एक स्तंभ बांधला होता, जो आज या धामचा मुख्य भाग आहे. राजस्थानमध्ये आदिवासी समाज ही काँग्रेसची व्होट बँक मानली जाते. 2004-05 मध्ये तत्कालीन मुख्यमंत्री वसुंधरा राजे यांनीही या धाम संकुलात धुनी हॉल बांधला होता.

मोदी, भाजप, पद्म पुरस्कार आणि राष्ट्रपती मुर्मू यांची निवड

ऑगस्ट-2022 मध्ये झालेल्या राष्ट्रपतिपदाच्या निवडणुकीत भाजपने अलीकडेच द्रौपदी मुर्मू यांना अधिकृत उमेदवार बनवले होते. मग आदिवासी समाजात या भगव्या पक्षाचा वेगळा संदेश गेला. त्या मूळच्या ओडिशाच्या आहेत. अशा स्थितीत ओडिशातील सर्वात मोठा राजकीय सत्ताधारी पक्ष असलेल्या बीजेडीनेही निवडणुकीत भाजपला पाठिंबा दिला. त्या निवडणूक जिंकून राष्ट्रपती बनल्या.

तसेच मोदींनी पंतप्रधान झाल्यानंतर 2014 पासून सर्व नागरिकांना पद्म पुरस्कार (श्री, भूषण, विभूषण) दिले आहेत. तेलंगणा, ओडिशा, कर्नाटक, झारखंड, तामिळनाडू या राज्यातील काही आदिवासींचा समावेश करण्यात आला आहे. देशाच्या स्वातंत्र्यानंतर आदिवासी समाजातील लोकांना मोठ्या प्रमाणात पद्म पुरस्कार मिळण्याची ही पहिलीच वेळ होती.

बातम्या आणखी आहेत...