आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा

व्यवस्थापनाच्या विद्यार्थ्यांसाठी कृषी क्षेत्रात वाढताहेत संधी

5 वर्षांपूर्वी
  • कॉपी लिंक
देशाच्या अर्थव्यवस्थेत कृषी क्षेत्राचे मोठे योगदान आहे. जीडीपी-विकासदरात याचा १७.५ टक्के वाटा आहे. हे देशातील विभिन्न क्षेत्रात रॉ मटेरिअलच्या पुरवठ्यातही योगदान देत आहे. गेल्या काही वर्षी कृषीत मूलभूत बदल आले आहेत. व्यवसाय-उद्योग धोरण आणि जागतिकीकरणाच्या नव्या प्रवाहाने कृषी क्षेत्रही अस्पर्शी अनटचेबल राहिले नाही. वर्तमान काळात कृषी फक्त खाद्य उत्पादनापर्यंत मर्यादित नाही राहिली, तर बिझनेसच्या क्षेत्रातही ही महत्त्वाची भूमिका निभावत आहेत. कृषी आधारित उत्पादनांचे उत्पादन वाढविण्यासह या क्षेत्रात करिअरचे नवे पर्याय समोर येत आहेत. कृषी व्यवसाय उद्योगाच्या क्षेत्रात रोजगाराच्या नव्या शक्यता निर्माण झाली आहे.  

त्या कंपन्या ज्या शेतकऱ्यांसह व्यवसाय व्यवहार करतात. अॅग्रो बिझनेसच्या क्षेत्रात येतात. जरी हे व्यवहार उत्पादन वा मग सेवेच्या रुपातही केले गेलेले असावे. याप्रकारे शेती, बीज, पेस्टिसाइड्स आणि वितरण, शेतीसाठी कर्ज देणे, अॅग्रिकल्चर विमा, कृषी उत्पादनांचे संरक्षण आणि प्रक्रियाही अॅग्री बिझनेसमध्ये सहभागी आहे. भारतासारख्या विकसनशील देशात अॅग्री बिझनेसला चार भागात वाटले जाऊ शकते. 

- गुंतवणूक, उत्पादन, प्रक्रिया आणि विपणन. भारतात दरवर्षी जवळपास २० ते ३० टक्के खाद्यपदार्थ आणि साधारणत: ३० टक्के फळ व भाज्या वाढ, किडे आणि स्टोरेज सवलत नसल्याने वाया जातात. अशात यास कमी करणे आणि पिके वाढविणे अॅग्री बिझनेस मॅनेजमेंटची मागणी वाढली आहे. या क्षेत्रामधून कोर्स करणारे विद्यार्थी यांची संख्या कमी झाल्याने तज्ज्ञ व्यावसायिकांची कमतरता आहे. 

नोकरीच्या संधी  : अॅग्री बिझनेस मॅनेजमेंट कोर्स करणारे विद्यार्थी वेअरहाऊसिंग, रिटेल, बीज, फर्टिलायझर अॅण्ड पेस्टिसाइड्स कंपन्या, बँका आणि विमा क्षेत्रात काम करू शकतात. याशिवाय यात व्यवस्थापन तज्ज्ञ, पॉलिसी मेकर शिक्षणसंस्था मध्ये नोकरी करू शकता.

 योग्यता, पात्रता  
अॅग्री बिझनेस मॅनेजमेंट कोर्स पोस्टग्रॅज्युएट पातळीवर असतात. डेअरी, फूड, अॅग्रिकल्चर इंजिनिअरिंग वा संबंधित प्रवाहातून पदवी करणारे विद्यार्थी पीजी कोर्समध्ये प्रवेश घेऊ शकतात. अधिक तर संस्थांमध्ये यातील पीजी डिप्लोमा वा पीजी डिप्लोमा इन मॅनेजमेंट कोर्स असतो. यात प्रवेशासाठी कॅट, जेट, मॅट, सीमॅट या एटीएमएसारखे मॅनेजमेंट चाचणीतील स्कोअर आवश्यक असते. काही संस्था स्वत:ची प्रवेश चाचणीही आयोजित करतात. पुढील शिक्षणासाठी विद्यार्थी पीएचडी कोर्सलाही प्रवेश घेऊ शकतात. यासाठी मास्टर डिग्रीत ५० ते ६० टक्के वा त्याहून अधिक गुण आवश्यक असतात.

उत्पन्न
संस्थानुसार सॅलरी पॅकेज असू शकते. अॅग्री बिझनेस मॅनेजमेंट च्या क्षेत्रात फ्रेशरला १५ -२० हजार रु. प्रतिमाहचे पॅकेज काही वर्षांसाठी अनुभवानंतर सॅलरी पॅकेज ६ लाख रु. प्रतिमाहपर्यंत जाऊ शकते. आयआयएमसारख्या पदवीच्या विद्यार्थ्यांसाठी प्रारंभिक अधिक पॅकेजही मिळण्याची शक्यता असते. शिक्षण क्षेत्रातही प्रारंभिक पॅकेज ३ लाख रु. वार्षिक असू शकते.

प्रमुख शिक्षण संस्था 
आईआईएम, लखनऊ- https://www.iiml.ac.in/
आईआईएम, अहमदाबाद- www.iimahd.ernet.in/
मैनेज, हैदराबाद- www.manage.gov.in/
आईएबीएम, बीकानेर- www.iabmbikaner.org/
बातम्या आणखी आहेत...