आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा
  • Marathi News
  • Article On Insurance Claim By Vighnesh Shane, Divya Marathi

विमा दावा प्रक्रिया समजून घेताना ....

8 वर्षांपूर्वी
  • कॉपी लिंक
एका विमा कंपनीची दावा व्यवस्थापन क्षमता ग्राहकांच्या जीवन विमा योजनेची नविड करण्यात एक महत्त्वाची भूमिका बजावते. त्यामुळे विमा कंपनीची दावा पूर्ततेची प्रक्रिया त्यांच्या कामगिरीच्या मोजमापातील एक महत्त्वाचा घटक ठरते. दाव्यांच्या सुलभ आणि वेगवान परताव्यांसाठी लाभार्थींनी खालील गोष्टी कायम लक्षात ठेवाव्यात. त्यामुळे जीवन विमा कंपनीला त्यांची दावा प्रक्रिया वेगाने करणे शक्य होते.

जीवन विमा कंपनीला कळवणे : दावा प्रक्रियेतील पहिला टप्पा म्हणजे विमाधारकाच्या मृत्यूबाबत विमा कंपनीला सूचना देणे हा आहे. याला दावा सूचना असे म्हणतात. ही सूचना आपण विमा कंपनीच्या शाखा/कार्यालयाला भेट देऊन किंवा कंपनीला एक ई मेल पाठवून देऊ शकतो. दावा सूचनेत मूलभूत माहिती असते जसे विमा क्रमांक, विमाधारकाचे नाव, मृत्यूची तारीख, मृत्यूचे कारण, मृत्यूचे ठिकाण, वारसाचे नाव, वारसाचे विमाधारकाशी नाते इ. त्यामुळे दावा प्रक्रिया सुरू होते आणि प्रत्यक्ष दावा प्रक्रिया पूर्ण होण्यास वेळ लागतो.

दावा सादर करत असताना आवश्यक गोष्टी : महानगरपालिका/ग्रामपंचायतीने जारी केलेले मृत्यू प्रमाणपत्र वारसाने दाखल करायला हवे. ही अत्यावश्यक गोष्ट आहे. यासोबत इतर काही दावा गरजा असतात. जसे पूर्णपणे भरलेले दावा अर्ज जे जीवन विमा कंपनीकडून दिलेले असतात आणि मूळ विमा योजना दस्तऐवज जे जीवन विमा कंपनीला दाव्याची प्रक्रिया करण्यास उपयोगी पडतात. वारसाने त्याचे/तिची छायाचित्रे, पत्ता पुरावा आणि फोटो ओळख पुरावा द्यावा लागतो. आपल्या माहितीबरोबरच विमा कंपन्यांना वारसाने अतिरिक्त सहकारी दस्तऐवज जसे बँक खाते ताळेबंद द्यावा, अशी अपेक्षा असते. त्यामुळे दाव्याची रक्कम योग्य लाभार्थींच्या खात्यावर जाईल, याची खात्री बँकेला पटवता येते.

वर दिलेल्या गरजांशिवाय काही विमा कंपन्या विशिष्ट घटनांमध्ये अतिरिक्त दस्तऐवज मागवू शकतात. ते दाव्याचा प्रकार, कारण आणि मृत्यूची परिस्थिती यावर अवलंबून असते. यातील सर्व गरजा अंतर्गत आणि औद्योगिक मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार लागू केलेल्या आहेत.
- सर्व दस्तऐवज मूळ प्रकारात किंवा फोटोकॉपी प्रकारात ज्यांच्यावर योग्य प्राधिकारी जसे एसईएम, मॅजिस्ट्रेट, गॅझेटेड अधिकारी किंवा स्थानिक मान्यता असलेला अधिकारी जसे पोलिस उपनिरीक्षक किंवा विमा कंपनीचे अधिकृत अधिकारी यांच्याकडून सही केलेले हवेत.
दावा सादर करण्यासाठी कालमर्यादा : दावा सादर करण्यासाठी कोणतीही कालमर्यादा दिलेली नाही. परंतु नंतरच्या अडचणी आणि कारण नसताना उशीर टाळण्यासाठी लवकरात लवकर दावा लावणे उत्तम ठरेल. दावा प्रक्रिया ही मुख्यत्वे विमा कंपनीने आखून दिलेल्या पद्धतीत आवश्यक ते दस्तऐवज सादर करण्याची गोष्ट असते. दस्तऐवज नीट असल्यास दावा कोणत्याही प्रकारचा उशीर न करता चालवला जाऊ शकतो. याशविाय, दावा सादर करताना वारस त्याला/तिला दिलेल्या विमा क्रमांक किंवा दावा क्रमांकासह विमा कंपनीकडे पाठपुरावा करू शकतो. लाभार्थी ऑनलाइन जाऊन संबंधित विमा कंपनीच्या वेबसाइटवर दाव्याचे स्थान तपासू शकतात.

मार्गदर्शक तत्त्वे : दावा हाताळणी प्रक्रियेभोवती पुरेसे नियामक प्रशासन असून विमा कंपन्यांना त्यासाठी योग्य ती मार्गदर्शक तत्त्वे घालून दिली आहेत. विमा कंपन्या दावा प्रक्रिया सोपी करतात. त्यामुळे ग्राहकांना ही माहिती पाहता येते आणि स्वत:चे योग्य निर्णय घेता येतात. प्रस्तावाच्या टप्प्यात ग्राहकांनी योग्य ती सर्व माहिती देणेही आवश्यक असून त्यामुळे लाभार्थींना दावा सादर करताना कोणत्याही अडथळ्यांचा सामना करावा लागणार नाही.
तक्रार निवारण यंत्रणा : प्राथमिक पातळीवर विमाधारक आपल्या तक्रारी संबंधित विमा कंपन्यांकडे सादर करू शकतात. विमाधारक कंपनीच्या निर्णयाने समाधानी नसेल तर तो/ती आयआरडीएच्या इंटिग्रेटेड ग्रीव्हन्स मॅनेजमेंट (आयजीएमएस) यंत्रणेकडे जाऊ शकतो. तक्रारी पाहिल्या जातात आणि मूळ कारण विश्लेषण करून योग्य आणि विमा संबंधित प्रश्न सोडवले जातात.
(लेखक हे आयडीबीआय फेडरल लाइफ
इन्शुरन्सचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी आणि पूर्णवेळ संचालक आहेत)