आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

Install App

ADS Free बातम्या वाचण्यासाठी आताच इंस्टॉल करा दिव्य मराठी अ‍ॅप

कबड्डीचा घुमला दम

7 वर्षांपूर्वी
  • कॉपी लिंक
कॉर्पोरेट कंपन्या, सेलिब्रिटीज यांचे पाठबळ असेल तर कोणताही खेळ लोकप्रिय होऊ शकतो, याचे जिवंत उदाहरण म्हणजे नुकतीच आटोपलेली प्रो कबड्डी स्पर्धा. कबड्डीसारख्या अस्सल देशी, रांगड्या खेळाला एकदम चकचकीत कॉर्पोरेट रूप देणे, ते इनडोअर खेळवणे, सोबत लखलखत्या बॉलीवूड सिताऱ्यांची उपस्थिती, रंगीबेरंगी फ्लॅशलाइटची उधळण व स्टारसारख्या वाहनि्यांवर त्याचे थेट प्रक्षेपण यामुळे या खेळाची उंची वाढली. हा खेळ एकदम सोशल मीडियात चर्चेत आला. एरवी फक्त क्रिकेट, फुटबॉल, टेनिस पाहणारा मध्यमवर्ग या खेळाच्या बदललेल्या रंगामुळे त्याकडे वळला. कबड्डी खेळणाऱ्या खेळाडूंना ग्लॅमर आले. क्रिकेटपटू, फुटबॉलपटूंप्रमाणे कबड्डीपटूंची नावे लोक लक्षात ठेवू लागले. अगदी इंग्लंड, अमेिरका, कॅनडा आिण युरोपातही या खेळाने आपल्या नव्या अवतारामुळे स्वत:चा चाहता वर्ग निर्माण केला. अन्य मैदानी खेळांपेक्षा कमी वेळेत आटोपणारे सामने, निकालांची निश्चिती यामुळे या खेळाने प्रथमदर्शनीच तमाम विश्वाला जिंकले. या स्पर्धेचे खरे श्रेय चारू शर्मा यांना द्यायला हवे. कारण त्यांनी देशी खेळाबद्दल आदर या एकाच ध्यासापायी ही मोठी स्पर्धा आयोजित करण्याची जबाबदारी स्वत:च्या शिरावर घेतली. कबड्डीसारख्या दुर्लक्षित पण अस्सल देशी खेळाबद्दल आपल्या देशामध्ये नव्हे तर परदेशामध्येही कुतूहल निर्माण करणे, त्याचा आदर करणे, या खेळाला व खेळाडूंना प्रतिष्ठा, ओळख देणे, असे उदात्त हेतू उराशी बाळगून त्यांनी धाडसाने ही कल्पना मांडली होती व नंतर ती यशस्वी करूनही दाखवली. वास्तविक कबड्डी खेळ हा छोट्याशा पटांगणात होत असला तरी या खेळाला स्वत:ची लय, वेग आहे. भरपूर व्यायाम, चापल्य, कौशल्य यांचा सुंदर मिलाफ कबड्डीमध्ये आढळतो. कबड्डी ऊर्फ हुतुतूचा व्यावहारिक अर्थ धांगडधिंगा. हा धांगडधिंगा या स्पर्धेच्या प्रत्येक सामन्यामध्ये दिसून आला. शत्रूच्या गोटात िशरून गनिमी काव्याने प्रतिस्पर्ध्याचा फन्ना उडवण्याची कला प्रेक्षकांनी उचलून धरली. प्रतिस्पर्ध्यांवर वेगवेगळे डाव टाकणे, पटात शिरलेल्या खेळाडूला सफाईने घेरणे यातला रोमहर्षकपणा लोकांना टेलिव्हिजनवरही पाहायला आवडला. पिळदार देहयष्टीचे खेळाडू, त्यांचे क्रीडाकौशल्य व श्वासावरचे त्यांचे नियंत्रण यावरची कॉमेंट्री प्रेक्षकांसाठी नवी होती. गेल्या काही वर्षांत ऑलिम्पिक, एशियाड व अन्य आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमध्ये भारतीय कुस्तीपटूंनी संस्मरणीय कामगिरी केल्याने असा देशी खेळ पाहणाऱ्यांचा वर्ग निर्माण झाला असताना हाच वर्ग कबड्डीकडे खेचण्याचा आयोजकांचा प्रयत्न यशस्वी ठरला, असे म्हटल्यास वावगे ठरणार नाही. खरे म्हणजे अशा स्पर्धा भरवताना पूर्वी बऱ्याच अडचणी येत असल्याचे लक्षात आल्यानंतर प्रो कबड्डी स्पर्धा वेगळ्या स्वरूपात कशी भरवता येईल, यावर आयोजकांनी बराच खल केल्याचे या स्पर्धेचे एकंदरीत स्वरूप पाहता दिसून येते. शेवटी आर्थिक लाभ किती होईल, हा प्रश्न असतोच; पण आयोजकांनी आर्थिक लाभाचा मुद्दा बाजूला ठेवत देशी खेळाबद्दल लोकांमध्ये जागृती करण्याचा प्रयत्न केला, हे महत्त्वाचे आहे. नाहीतर कॉर्पोरेट कंपन्या पुरस्कृत खेळ म्हणजे नफाबाजी, असा दृष्टिकोन आपल्याकडे क्रिकेटने रुजवला आहेच. क्रिकेटचे बाजारीकरण करण्यात सगळ्यात मोठा वाटा कॉर्पोरेट कंपन्यांचाही आहे, हे ढळढळीत सत्य आहे. पण या दृष्टिकोनाला छेद देण्याचा प्रयत्न या स्पर्धेच्या निमित्ताने झाला, हे बरे झाले. महत्त्वाचे म्हणजे आज ही संकल्पना रुजली, लोकांनी त्याला उत्तम प्रतिसाद दिला आहे. मीडियानेही त्याला उत्तम कव्हरेज दिले आहे. सेलिब्रिटीज, अन्य खेळांतील प्रतिष्ठित खेळाडू, भारतातील मोठे उद्योगपती हिरिरीने या खेळाच्या प्रचारासाठी- प्रसारासाठी उतरले आहेत व उद्या ही संकल्पना अधिक विस्तारत जाईल यात शंका नाही. महत्त्वाचे म्हणजे आपल्याकडे क्रिकेट आणि फुटबॉल या खेळांच्या बरोबर कुस्ती व कबड्डीविषयी आस्था असणारे अनेक जण आहेत. या सर्वांना सरकारने आतापासून पाठबळ देणे गरजेचे आहे. या खेळासाठी मैदाने उपलब्ध करून देणे, शालेय जीवनात असे देशी खेळ सक्तीचे करणे, यांसारखे उपाय योजता येऊ शकतात. या खेळातील खेळाडूंसाठी नोकऱ्या उपलब्ध करून देणे, खेळाची लोकप्रियता वाढवणे, त्यासाठी निधी उपलब्ध करणे सरकारला सहज शक्य आहे. प्रत्येक वर्षी फक्त व्यावसायिक स्पर्धा नव्हे तर त्या राष्ट्रीय, राज्य, जिल्हा, विद्यापीठ व शालेय स्तरावर खेळवणे महत्त्वाचे आहे. क्रिकेटला ग्लॅमरस करण्यात भारतीयांचा सहभाग आहे. कबड्डीलाही हे रूप देणे फारसे अवघड, अशक्यप्राय नाही. कारण या खेळाचा पाया भारतीय आहे. उद्योजकांनी, व्यावसायिकांनी, श्रीमंतांनी या अस्सल भारतीय खेळाच्या विकासासाठी हातभार लावल्यास एक नवा खेळ जगाला मिळेल.