Home »Magazine »Madhurima» Vaibhav Gilankar Wraite About Cursed World

शापित जग

वैभव गिलाणकर | Oct 10, 2017, 00:02 AM IST

  • शापित जग
आज मी रॉनीची आणि टॉमीची तुलना मनात करत होतो, एक असा जीव आहे जो माझं चुकल्यावर मला शिक्षाही करतो पण मी फक्त पाच दिवस न दिसल्यावर कासावीसही होतो. आणि दुसरीकडे एक गुलाम जो आज मानवांनी फक्त करमणुकीसाठी त्या जिवाच्या जागी स्वीकारला आहे. या शरीरासोबत, मनानेही पांगळ्या होणाऱ्या जगात मी ते टॉमीसोबतचे आयुष्य फक्त पाच मिनिटांसाठी परत मिळवण्यासाठी अगदी काहीही करीन.

समोर हिरव्यागार डोंगरांची रांग त्याच्यापुढे घनदाट झाडांची वर्दळ पसरलेली आहे. पक्ष्यांचे थवेच्या थवे किलबिलाट करत जाताहेत. एखादा थवा जातो न जातो, तोच दुसरा लगेच मनाला गुदगुल्या करणारा आधीपेक्षाही मधुर किलबिलाट करत जातो. त्यांच्या किलबिलाटानेच सिद्ध होतं की, बाहेरचं वातावरण किती आल्हाददायक असेल.

असं वाटतं, लगेच खिडकी उघडावी आणि बाहेरील वातावरणाचा मनसोक्त श्वास घेऊन आस्वाद घ्यावा.

पण नाही, तसं जर केलं तर उलट शरीर आतून जळायला लागेल, माझ्यासमोर तर ही फक्त खिडकी आहे, ती जर उघडली तर सत्याची जाणीव होईल, हा ‘देखावा’ निघून जाईल आणि त्या जागी धुळकट, राखाडी वातावरणातील अवाढव्य, राक्षसी इमारतींचे जंगल नजरेसमोर दिसेल!

मानवाने २०५५पर्यंत पृथ्वीची नरकासमान अवस्था केली आणि या नरकात राहत असूनसुद्धा स्वर्गात असल्याचे भासवण्यासाठी या ‘फसवे देखावे’ दाखवणाऱ्या खिडक्या तयार केल्या.

‘बाहेरील वातावरण आवडत नाही? मग आजच आपल्या घराला लावा एबीसी कंपनीच्या ‘व्हर्चुअल विंडोज’ आणि पाहिजे ते दृश्य खिडक्यांवर पाहा,’ अशा जाहिरातींमधून आश्वासने दिली गेली आणि हळूहळू सगळे जण निर्लज्जपणे स्वतःचीच फसवणूक आनंदाने करून घेऊ लागले. माझं मत विचाराल तर या खिडक्या दुसरं कोणतंही नाही तर फक्त माझ्या जखमेवर मीठ चोळण्याचं काम करताहेत. लहानपणी मी जी दृश्यं आई, बाबा, आजी, आजोबांसोबत प्रत्यक्ष पाहिली, ज्यांच्यामुळे मला जग सुंदर असल्याची शाश्वती मिळाली ती आजच्या या भेसूर जगात अशा कृत्रिम पद्धतीने पाहताना पाहून हृदयावरून बाभूळ फिरवल्यासारखं वाटतं. हा काळ जगण्याच्या का लायक नाही याचे अजून एक
कारण मिळते आणि कधी कधी तर असे वाटते की -
“भू! भू!! भू!” माझं विचारचक्र थांबलं, नजर पायापाशी गेली.
पायापाशी रॉनी घुटमळत होता, त्याच्या पाठीवर ९:०० ची वेळ चमकत होती. अरे हो! त्याची पायापाशी घुटमळण्याची, भुंकण्याची, खेळण्याची वेळ झाली होती नाही का! त्याच्या त्या धातूच्या चेहऱ्यावर लडिवाळपणाचे भाव आले होते, निळे डोळे (एलइडी) चमकत होते, तोंडातून कुत्रे जसे जीभ काढून श्वास घेते (आता ‘घेत होते’ असेच म्हणावे लागेल) तसा आवाज तो काढत होता. हा रॉनीसुद्धा या कृत्रिम जगाचाच एक सदस्य.

खिन्न होऊन मी सोफ्यावर बसलो, त्याला जवळ बोलावलं, तो आला आणि मी त्याच्या डोक्यावरून हात फिरवू लागलो. जिथे मऊ, उबदार फर जाणवायला हवी तिथे थंड, टणक धातू जाणवत होता; जिथे करुणा, प्रेम उत्पन्न झाले पाहिजे तिथे त्याच्या त्या धातूसारखेच थंड आणि रिकामे भाव निर्माण होत होते. मग मला एक आठवण आली. मी थोडा विचार केला आणि रॉनीची शेपटी पकडून जोरात पिरगाळली! एखादा खरा कुत्रा असता तर एव्हाना वेदनेने खूप तडफ़डला असता पण रॉनी? तो मघाचेच ते लडिवाळ भाव दाखवत माझ्याकडे बघत होता! त्याची शेपटी, त्याचं शरीर खरं नाही हे न समजायला मी काय मूर्ख नव्हतो, माझ्या या क्रियेमुळे होणारी त्याची प्रतिक्रिया मला पाहायची होती असेही नाही पण मनाला एक विशिष्ट (निर्दयी नव्हे!) भूक लागली होती, ती शमवण्याचाच हा प्रयत्न होता. माझी पकड अजून घट्ट होणार इतक्यात,

“वैभव!” मागून जोरात हाक ऐकू आली.
मोनिका भराभरा माझ्या जवळ आली, मी तोपर्यंत रॉनीची शेपटी सोडली होती.
“रॉनी, गो चार्ज युवरसेल्फ!” जवळ येऊन मोनिकाने रोनीला कमांड दिली. रॉनी यंत्राला शोभेल अशा चालीत आतल्या खोलीत गेला.

“वैभव, काय झालं? तू बरा तर आहेस ना? रॉनीशी असले भयंकर प्रकार का करत होतास?” मोनिकाने प्रश्नांची सरबत्ती सुरू केली. पण मी तिच्याकडे नाही, त्या ‘खिडकीकडे’ पाहत होतो. आता तिथे समुद्रकिनाऱ्याच्या देखावा दिसत होता, समुद्राच्या लाटांचेही आवाज येत होते पण त्याचा माझ्या मनावर काडीचाही परिणाम होत नव्हता. मी मोनिकाला म्हणालो, “मोनिका, बस माझ्याशेजारी.” ती माझ्याशेजारी बसली. मग मी तिला विचारलं, “तुला जाणून घ्यायचंय ना की, मी आता रॉनीशी असा का वागलो ते?”

“हो, मला जाणून घ्यायचंय,” मोनिका म्हणाली.
“ऐक तर मग,” मी सांगू लागलो. “मी जेव्हा लहान होतो म्हणजे अंदाजे १०-११ वर्षांचा असतानाची गोष्ट, आम्ही नुकतेच आमच्या नवीन घरी राहायला गेलो होतो. तेव्हा आमच्या घराच्या आसपास पहिली काही वर्षं खूप कमी वस्ती होती आणि अशा कमी वस्तीत एकटेपणाच्या भीतीमुळेच आम्हाला घरात एक पाळीव कुत्रा असायला हवा असे वाटू लागले. त्या परिसरातल्या एका भटक्या कुत्रीने आमच्या घराच्याच व्हरांड्याला लागून काही पिलांना जन्म दिला. आम्ही त्याच्यातील एकाला घरात ठेवले आणि त्याचे नाव ठेवले टॉमी.”

“टॉमीला अगदी जीवापाड प्रेम करून वाढवले. इतर लोक कदाचित त्यांच्या पाळीव प्राण्याला एक पाळीव प्राणी समजूनच वाढवतील पण आम्ही टॉमीला फक्त आमचा एक आयुष्याचा भाग म्हणूनच वाढवलं आणि त्यामुळेच टॉमीला कधीही माणसांची भीती वाटली नाही, कारण तो स्वतःला माणसांमधलाच एक समजू लागला होता. त्याचीच लक्षणे त्याच्या वर्तनातसुद्धा दिसायची. उदाहरण द्यायचे म्हटले तर आपण आपल्या घरातल्या समवयीन किंवा लहानग्या सदस्यांवर रागवतो, ओरडतो पण आपल्या आईबाबांशी आपण कधीच उद्धट बोलत नाही, वागत नाही. त्याचप्रमाणे टॉमी इतका माणसाळलेला होता की, तो मला आणि माझ्या दादाला त्याच्याच वयाचा समजायचा आणि कधीकधी तो आमच्यावरही गुरगुरायचा, भुंकायचा पण तो माझ्या आईवर किंवा बाबांवर कधीही साधे गुरगुरलासुद्धा नाही कारण त्याच्या डोळ्यातच आईबाबांसाठी एक आदर दिसत असे.”

“आज मी रॉनीसोबत जे केलं ते करण्याचं कारण आता सांगतो, एकदा माझा पाय चुकून टॉमीच्या शेपटीवर पडला आणि टॉमी मला चिडून चावला होता आणि त्याच घटनेनंतर काही दिवसांनी पाच दिवस गावाला जाऊन आलो होतो तेव्हा मी परत आल्याचे पाहून टॉमीने मला अत्यानंदाने चाटायलाच सुरुवात केली होती!”

“आज मी रॉनीची आणि टॉमीची तुलना मनात करत होतो, एक असा जीव आहे जो माझं चुकल्यावर मला शिक्षाही करतो पण मी फक्त पाच दिवस न दिसल्यावर कासावीसही होतो. आणि दुसरीकडे एक गुलाम जो आज मानवांनी फक्त करमणुकीसाठी त्या जिवाच्या जागी स्वीकारला आहे; ज्याला आपल्याशिवाय बेचैन होणं तर दूरच पण साधी स्वतःची रक्षण करण्याएवढी मर्जीसुद्धा नाही.”
“आजच्या या शरीरासोबत मनानेही पांगळ्या होणाऱ्या जगात मी ते टॉमीसोबतचे आयुष्य फक्त पाच मिनिटांसाठी परत मिळवण्यासाठी काहीही करेन, कारण थंड, निर्जीव गुलामापेक्षा मला माझ्यावर प्रेम करणारा, माझ्याशी खेळणारा आणि कधी कधी रागावणारा सोबतीच जास्त मूल्यवान वाटतो.”
“मोनिका, मी माझं हे दुःख तुला हजारदा सांगितलं असेल पण तू -”

मोनिकाकडे नजर गेली. तिच्या निर्जीव डोळ्यांमधले दिवे हळूहळू लुकलुकत होते आणि तिच्या कपाळावर अक्षरे उमटत होती, ‘चार्जिंग. चार्जिंग. चार्जिंग.’
मी हताश झालो.

“पण तू माझं दुःख नुसतं ऐकण्यापलीकडे काय करू शकतेस? शेवटी तुलाही त्याचसाठी तर बनवलंय.”

मी भरल्या डोळ्यांनी परत ‘खिडकीकडे’ नजर टाकली. देखावा बदलला होता. दिसत होता खेळणारा एक लहान मुलगा, आणि त्याच्यासोबत बागडणारे एक गोंडस कुत्र्याचे पिलू.
- वैभव गिलाणकर, नाशिक, vgilankar@gmail.com

Next Article

Recommended