आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

Install App

ADS Free बातम्या वाचण्यासाठी आताच इंस्टॉल करा दिव्य मराठी अ‍ॅप

तुमच्या आवाजात सत्याचा स्वर आहे?

7 वर्षांपूर्वी
  • कॉपी लिंक
बांकेई नावाचे एक महान जैन गुरू होते. ते वारले तेव्हा हजारो शिष्य जमा झाले. एक अंध मनुष्य त्यांच्या बाजूलाच राहत असे. तो वारंवार सांगू लागला, बांकेई खरोखरच खूप मोठे होते. एका शिष्याने त्याला विचारले, ‘तू एवढ्या अधिकाराने हे कसे बोलू शकतोस? तुला त्यांच्या ज्ञानाचा काय अनुभव आहे?’ अंध म्हणाला, ‘मी ज्ञानी नाही, मात्र मी पाहू शकत नाही म्हणून लोकांचा आवाज बारकाईने ऐकू शकतो. पाहू शकणार्‍या लोकांना कदाचित तसे ऐकता येत नाही. तुम्ही बोलणार्‍याचा चेहरा पाहू शकता, मात्र आवाजाच्या माध्यमातून बाहेर पडलेल्या शब्दांमागील भाव ऐकू शकत नाही. माझ्यासाठी व्यक्तीचा आवाज हे एकमेव साधन आहे. त्याद्वारेच मी लोकांना ओळखू शकतो. मी अनेकदा लोकांना कुणाचे अभिनंदन करताना ऐकतो. त्या आवाजात ईर्षेचा स्वर दडलेला असतो. कुणाच्या आयुष्यात अपघात घडला असेल तर लोकांच्या सांत्वनात मला आनंद आणि समाधानाचा स्वर ऐकू येतो. पण एवढ्या वर्षांपासून बांकेर्इंचा आवाज ऐकतोय, त्यांच्या आवाजात नेहमीच सत्याचा स्वर ऐकू आला. ते आनंद व्यक्त करत तेव्हा आनंदाशिवाय त्यांच्या आवाजात अन्य कोणताही भाव नसायचा. दु:खाच्या क्षणी फक्त दु:ख असायचे.’

थोड्या प्रामाणिकपणे स्वत:च्या भावना पाहिल्या, पारखल्या तर आपण जे बोलतो, त्याचा अनुभव घेत नाही, हे दिसून येईल. आपले मन ईर्षेने भारलेले असते. दुर्दैवाने आपले शिक्षण व कौटुंबिक वातावरणामुळे ही सवय जपली जाते. विकसित होते. इतरांच्या आनंदात आपणही आनंद मानला पाहिजे, हे आपल्याला लहानपणी शिकवले जात नाही. आयुष्य म्हणजे जणू एखादी स्पर्धा आहे आणि एकाच्या अपयशावर दुसर्‍याचे यश अवलंबून आहे, हा अत्यंत चुकीचा समज आहे. एकाच कुटुंबात परस्परांशी स्पर्धा सुरू असते. माणसाला दोन चेहरे आहेत. दाखवण्याचा एक आणि खरा एक. या द्वंद्वात सतत जगल्यामुळे तो तणावाखाली जगत आहे. द्वंद्वात जगल्याने मेंदू थकून जातो. या सगळ्यात प्रामाणिकपणा तर गमावतोच, पण त्यासोबत माणूस स्वत:ला एकटे समजतो. कारण वास्तविक पाहता तो कुणाच्याही जवळ जाऊ शकत नाही. दिखाव्याने त्याचे मन समाधानी होत नाही. ते तहानलेलेच असते.

अमृत साधना,
ओशो ध्यानधारणा केंद्रात व्यवस्थापन सदस्य, पुणे


(फोटो - संग्रहित छायाचित्र)