आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा
  • Marathi News
  • Opinion
  • How Long Will The Killing Of Kashmiri Pandits Continue?| Article By Navnit Gurjar

वृत्तवेध:कधीपर्यंत होत राहणार काश्मिरी पंडितांच्या हत्या?

औरंगाबादएका महिन्यापूर्वी
  • कॉपी लिंक

जम्मू -काश्मीरमधील काश्मिरी पंडितांच्या हत्येच्या अराजकाच्या काळाबद्दल बोलायचे असेल तर राज्याच्या इतिहासात डोकावणे गरजेचे आहे.काश्मीरमध्ये महाराजा हरिसिंह यांची राजवट असो किंवा मेहेरचंद महाजन यांना राज्याचे पंतप्रधान (महाराजांचे प्रतिनिधी) बनवण्याचा काळ असो, हिंदूंच्या हत्या होतच असत.

मात्र, शेर-ए-काश्मीर म्हणवले जाणारे शेख अब्दुल्ला तेव्हाही महाराजांवरच मुस्लिमांवर अत्याचार होत असल्याचा आरोप करत असत. खरे तर मुस्लिमांच्या बाजूने हिंसक आंदोलने सातत्याने आणि वर्षानुवर्षे तेच चालवत होते.

‘सरदार का पत्र व्यवहार’ हे पुस्तक सांगते की, महाराजा हरिसिंह यांच्या नेतृत्वाखाली जम्मू-काश्मीरचे प्रशासन खूप चांगले होते. प्रथम राजकीय विभागाद्वारे निवडलेल्या अधिकाऱ्यांच्या कार्यकाळात आणि नंतर गोपाल स्वामी अय्यंगार, महाराज सिंह आणि बी.एन. राव यांच्यासारख्या सक्षम भारतीय प्रशासकांच्या अंतर्गत. तेव्हा मुस्लिमांचा राज्यकारभारात सहभाग नव्हता हे खरे, पण शेख अब्दुल्लांच्या आंदोलनानंतर महाराजांनीच राज्यकारभार अतिशय उदारमतवादी केला होता.

यातूनच अब्दुल्लांना बळ मिळाले. १९३२ ते १९३९ पर्यंत शेख यांनी जातीय आंदोलनाचे नेतृत्व केले. नंतर त्याचे जातीय स्वरूप संपुष्टात आले आणि आपल्या काश्मीर मुस्लिम कॉन्फरन्स या संघटनेचे नॅशनल कॉन्फरन्स असे नामकरण केले. शेख अब्दुल्ला यांची चळवळ तिथल्या मुस्लिमांमध्ये खूप लोकप्रिय झाल्यामुळे त्यांची हिंमत वाढली आणि १९४६ मध्ये महाराजांकडून सर्व अटी मान्य करून घेऊन ‘महाराजा काश्मीर छोडो’ आंदोलन सुरू केले. काही राजकीय असहायतेमुळे शेवटी महाराजांना काश्मीर सोडून मुंबईला जावे लागले.

काश्मिरी पंडितांना राज्यातून पळवून लावण्याची भावना शेख अब्दुल्ला यांच्या याच आंदोलनाने प्रेरित किंवा पूर्वचित्रित केलेली दिसते. १९९० मध्ये येथे हिंदूंवरील अत्याचार शिगेला पोहोचले होते, हे सर्वांनाच माहीत आहे. तथापि, कलम ३७० रद्द केल्यानंतर तुलनेने शांतता निर्माण झाली आहे.

स्वतंत्र राज्यांच्या निर्मितीमुळे विकासही होत आहे, पण काश्मिरी पंडितांवर अत्याचार किंवा त्यांच्या हत्यांनी पुन्हा जोर पकडला आहे. (आज अधूनमधून कलम ३७० रद्द करण्याला विरोध करणाऱ्या त्याच काँग्रेसने संविधान सभेत या कलमाच्या मसुद्याला कडाडून, पण हिंसक विरोध केला होता, हे इथे नमूद करण्यासारखे आहे.) अलीकडेच रजनी या महिला शिक्षिकेच्या आणि त्याआधी काश्मिरी पंडित राहुल भट यांच्या हत्येनंतर पुन्हा एकदा काश्मिरातून हिंदूंच्या पलायनाचा आवाज ऐकू येऊ लागला आहे.

अखेर, एखादा समाज स्वतःला मरण्यासाठी कसे सोडू शकतो? दहशतवादावर कठोरतेशिवाय काहीही इलाज नाही. आता राज्यपाल म्हणून जगमोहन यांच्यासारख्या प्रशासकाची गरज आहे, तरच परिस्थिती सुधारू शकते. इतिहासात झालेल्या चुकांची पुनरावृत्ती आता तरी होऊ देऊ नये. दहशतवादी आणि त्यांना मदत करणाऱ्यांवर कडक कारवाई झाली पाहिजे. तो कोणीही असो आणि कितीही मोठे असो! नवनीत गुर्जर नॅशनल एडिटर, दैनिक भास्कर navneet@dbcorp.in

बातम्या आणखी आहेत...