आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा
  • Marathi News
  • Opinion
  • Marathi Bhasha Divas Special Rasik Divya Marathi | Arvind Jagtap Special Story Marathi Bhasha Divas | Rasik Divya Marathi

मराठीचा दिवस:गोष्ट सांगतो ऐका...

6 महिन्यांपूर्वी
  • कॉपी लिंक

झोटिंग इंग्लिश मीडियमचे संचालक झोटिंग साहेब जिल्हा परिषदेत बांधकाम सभापती असल्याने झेडपीत त्यांचं भाषण ठेवलं होतं. मराठी भाषा दिनानिमित्ताने. झोटिंग साहेब स्टेजवरूनच पीएला फोन करून विचारत होते, ‘आज नेमका कुणाचा वाढदिवस असतो? कुसुमाग्रज की वि. वा. शिरवाडकर?’ पीएने ‘तत्काळ चौकशी करून सांगतो’ म्हणून फोन ठेवून दिला. व्यासपीठावर निवेदन करत असलेला कुणीतरी मराठी शिक्षक कुसुमाग्रजांच्या फोटोकडे बघून तात्यासाहेब म्हणाला आणि झोटिंग आणखी गोंधळले. पीएने फोन केला.. शिरवाडकर आणि कुसुमाग्रज एकच आहेत. त्यावर झोटिंग म्हणाले, ‘...पण आता हे तात्यासाहेब कोण?’ पीए पुन्हा म्हणाला, ‘चौकशी करून सांगतो..!’

त्याचं नाव संदीप. पण, त्याला कुणी संदीप म्हणायचं नाही. सगळे सँडी म्हणायचे. संदीपला पण सगळ्यांनी आपल्याला सँडी म्हणावं, असंच वाटायचं. त्याचे आई-वडील पण त्याला लाडाने सँडीच म्हणायचे. त्यांचं गाव सांगायचं राहिलं. धुळवडी. तर धुळवडीपासून पाच किलोमीटरवर एक इंग्रजी शाळा सुरू झाली होती. चौथीत असलेला संदीप त्या शाळेचा विद्यार्थी होता. अंगावर कोट होता. संदीप शाळेला जाताना बघून कुणीतरी कलेक्टर चाललाय, असंच त्याच्या आई-बापाला वाटायचं. सँडीला जायला एक काळी-पिवळी जीप होती. त्या जीपमधून दहा-बारा पोरं पाच किलोमीटरवर असलेल्या झोटिंग इंग्लिश मीडियम स्कूलमध्ये जायचे. जीपला मागून जाळी असलेला दरवाजा होता. कैदी तुरुंगात नेतात तशीच पोरं जीपमध्ये शाळेत जाताना दिसायची. गावातली अर्ध्याच्या वर पोरं झोटिंग इंग्रजी मीडियमला जाऊ लागली होती. आपला पोरगा इंग्रजी शाळेत शिकतो, या गोष्टीने पालक सुखावले होते. पोराचा मेडिकल- इंजिनिअरिंगला नंबर लागल्यासारखे आनंदी होते. सँडीची आई लता त्याला डब्यात कधी भाकरी द्यायची नाही. एकतर तिला डबा म्हणालेलं आवडायचं नाही. ती सासूला सांगायची, डबा नाही टिफिन असतो तो.. दफ्तर नाही, ती स्कूल बॅग असते..

संदीपचे गुरुजी विलास सर. त्यांचं एका मुलीशी अफेअर होतं. थोडक्यात लफडं. ती कॉलेज बुडवून विलास सरांना भेटायची. गावापासून दूर एका पडक्या घरापाशी दोघं भेटायचे. आजही विलास सर तिला भेटायला आले होते. पण बघतात तर काय, तिथे सँडी आधीच येऊन बसलेला. बरं एरवी शाळा बुडवून आलेला कुठलाही पोरगा मास्तरला बघून पळून जातो. पण, सँडी काही तिथून हलायला तयार नव्हता. उलट त्याने मास्तरांकडं बघितलंसुद्धा नाही. मास्तर त्याच्यासमोर जाऊन उभे राहिले. बोलायचा प्रयत्न करू लागले. सँडी मात्र शांतपणे बसला होता. मास्तरला कसाही करून त्याला तिथून घालवायचा होता. पण, सँडी बोलायलाच तयार नव्हता, तर जाणार कसा? खूप वेळ इकडचे तिकडचे प्रश्न विचारल्यावर सँडी अचानक रडायला लागला. मास्तरचा बराच वेळ त्याला शांत करण्यात गेला. प्रेयसीसाठी आणलेली कॅडबरी शेवटी त्यांनी काळजावर दगड ठेवून सँडीला देऊन टाकली. कसाबसा सँडी शांत झाला. बोलू लागला..

सँडी घरच्यांवर नाराज होता. काल त्याला त्याच्या आईने भररस्त्यात थोबाडीत मारली होती. काही महिन्यांपूर्वी बापाने असाच एक धपाटा घातला होता. त्या वेळी त्याच्या वडिलांना मोबाइलवर एक मेसेज आला होता. वडील बिचारे जेमतेम शिकलेले. मराठी पेपर वाचणं एवढंच त्यांचं वाचन. इंग्रजी त्यांच्या वाटेला आली नाही आणि ते कधी इंग्रजीच्या वाटेला गेले नाहीत. पण, मोदी शेतकऱ्यांना पैसे पाठवतात, असा त्या दिवसात सगळीकडं बोलबाला होता. बँकेत पैसे जमा झाल्याचा मेसेज येतो, अशी चर्चा होती. सँडीच्या वडिलांनी बँकेत जाऊन मोबाइलवर मेसेज यायची व्यवस्था केली. आणि ते रोज मेसेजची वाट बघायला लागले. एक दिवस त्यांना मोबाइलवर तसाच काहीतरी मेसेज आला, पण त्यांना तो नीट कळत नव्हता. म्हणून महिन्याला हजार रुपये फी भरून इंग्लिश मीडियमला टाकलेल्या आपल्या पोराला त्यांनी मोबाइल दिला. मेसेज वाचायला सांगितला. पण, त्या मेसेजची भाषा आणि त्यातले शॉर्टफॉर्म सँडीच्या डोक्यावरून गेले. त्यालाही त्या मेसेजचा काही अर्थ लागत नव्हता. वडील वैतागले होते. मोदींनी पैसे पाठवले की नाही याची जशी त्यांना उत्सुकता होती तशीच आपल्या पोराला इंग्रजी येते की नाही याचीही होती. पण, आता सँडीचे निर्विकार हावभाव बघून आपली मोदीजींनी निराशा केलीय की पोराने, हे त्यांच्या लक्षात येत नव्हतं. चिडचिड होत होती. त्यातच सँडी म्हणाला, यात मोदींच नाव कुठं दिसत नाही. मोदींचं स्पेलिंग आता मुलांना पाठ झालं होतं. कारण ते नाव वरचेवर शाळेत येत असे. तर सँडीच्या एवढंच लक्षात आलं होतं की, मोदींचं नाव मेसेजमध्ये नाही. तरी बापाला वाटलं की मोदीजींनी पैसे शेतकऱ्याला पैसे पाठवले, असं म्हणायची पद्धत आहे. पैसे तर केंद्राचे असतात, ते बँक वाटप करते, म्हणून एखाद वेळेस मोदींचं नाव लिहायला विसरले असतील बँकेवाले. पण, पैसे आले का नाही ते मुलाला का कळत नाही? चूक नेमकी कुणाची आहे? बँकेची का सँडीची? कारण मोदी तर चुकीचे असूच शकत नाहीत याची त्यांना खात्री होती. कारण आजपर्यंत पेपरमध्ये तसं कधीच आलं नव्हतं. तर सँडीने खूप प्रयत्न चालवला, पण त्याला काही त्या मेसेजचा अर्थ कळत नव्हता. शेवटी वडिलांचा संयम संपला आणि त्यांनी दरडावून विचारलं. तेव्हा सँडीने, ‘पैसे आले’ असं ठोकून दिलं. वडील आनंदात बँकेत गेले आणि त्यांना सत्य कळलं. बँकेने त्यांना मेसेज पाठवायचा चार्ज लावला होता. पैसे आले नव्हते. गेले होते. घरी आल्यावर रागात वडिलांनी सँडीला एक धपाटा ठेवून दिला. सँडी ती गोष्ट विसरून गेला. पण, काल जे झालं ते त्याला विसरता येणार नव्हतं. आलं नव्हतं..

सँडी काल आईबरोबर मामाच्या गावी निघाला होता. फाट्यावरून गाडी पकडायची असते. फाट्यावर बरेच लोक बसलेले असतात. म्हणून आई जवळच असलेल्या वर्षा मावशीच्या शेतात झाडाखाली बसली होती. गप्पा मारत. गावाकडं जाणारी गाडी आली की सँडीने आवाज द्यायचा हे ठरलं होतं. सँडी उभा होता. दोन-तीन गाड्या येऊन गेल्या तरी सँडी काही आवाज देत नव्हता. अस्वस्थ होऊन आई रोडपाशी आली. ‘अजून पासलगावची गाडी आली नाही?’ असा प्रश्न वैतागून विचारला. बाजूला बसलेल्या आजोबाने सांगितलं, ‘आता तीच गाडी गेली ना..’ आई संतापली. कारण दिवसांत दोनच गाड्या होत्या तिकडं जाणाऱ्या. तिने सँडीकडं बघितलं. तुझे काय डोळे फुटले का? वगैरे खूप बोलून झालं. पण, सगळ्यात मोठा धक्का नंतर होता. आईला पहिल्यांदा लक्षात आलं की, सँडीला मराठी वाचताच येत नाही. तिने जोरात थोबाडीत मारली. एवढे पैसे खर्च करून तुला इंग्रजी शाळेत पाठवला आणि तुला साधं मराठी वाचता येत नाही. तिला बिचारीला वाटत होतं की इंग्रजी शाळेत पाठवलं की मराठी काय आपोआप वाचता येईल. मराठी आहे काय अन् नाही काय..

सँडी रडून रडून मास्तरला सांगत होता. मास्तरला हसावं का रडावं कळत नव्हतं. मास्तर सँडीला समजावून घरी पाठवायचा प्रयत्न करत होता. कारण त्याची प्रेयसी आता जवळ येताना दिसत होती. पण, सँडी ऐकायलाच तयार नव्हता. त्याला आई-वडिलांची तक्रार करायची होती. त्याने एका चाइल्ड हेल्पलाइनबद्दल टीव्हीवर ऐकलं होतं. तिथं आई-बापाची तक्रार करायची त्यानं पक्कं ठरवलं होतं. मास्तर त्याला लवकर कटवायचं म्हणून तयार झाला. त्याने हेल्पलाइनला फोन लावला. समोरून एक बाई फाडफाड इंग्रजीत बोलू लागली. मास्तरने तिला ‘मराठीत बोला..’ अशी विनंती केली. समोरच्या बाईने, ‘तुम्ही कोण बोलताय?’ असं विचारलं. मास्तर म्हणाला, ‘मी झोटिंग इंग्लिश मीडियममध्ये इंग्रजी शिकवतो. ज्याची तक्रार आहे तो मुलगा माझा विद्यार्थी आहे..’ बाई निमुटपणे ऐकत राहिली. चूक कुणाची? मुलाची? आई-बापाची? का डीएड पण नसलेल्या आणि पाच हजारांवर नोकरी करणाऱ्या मास्तरची?

झोटिंग इंग्लिश मीडियमचे संचालक झोटिंग साहेब मात्र जिल्हा परिषदेत बांधकाम सभापती असल्याने झेडपीत त्या दिवशी त्यांचं भाषण ठेवलं होतं मराठी भाषा दिनानिमित्ताने. झोटिंग साहेब स्टेजवरूनच पीएला फोन करून विचारत होते, ‘आज नेमका कुणाचा वाढदिवस असतो? कुसुमाग्रज की वि. वा. शिरवाडकर?’ पीएने ‘तत्काळ चौकशी करून सांगतो’ म्हणून फोन ठेवून दिला. व्यासपीठावर निवेदन करत असलेला कुणीतरी मराठी शिक्षक कुसुमाग्रजांच्या फोटोकडे बघून तात्यासाहेब म्हणाला आणि झोटिंग आणखी गोंधळले. पीएने फोन केला.. शिरवाडकर आणि कुसुमाग्रज एकच आहेत. त्यावर झोटिंग म्हणाले, ‘...पण आता हे तात्यासाहेब कोण?’ पीए पुन्हा म्हणाला, ‘चौकशी करून सांगतो..!’

अरविंद जगताप
jarvindas30@gmail.com
संपर्क : 8689958484

बातम्या आणखी आहेत...