आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा

दखल:म्हारी छोरियां छोरों से कम हैं के..?

औरंगाबाद3 महिन्यांपूर्वी
  • कॉपी लिंक

आमिर खानच्या दंगल चित्रपटातील प्रसिद्ध संवाद ‘म्हारी छोरियां छोरों से कम हैं के’...राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेत भारताच्या महिला खेळाडूंनी पुन्हा एकवार सिद्ध केले. बर्मिंगहॅम, इंग्लंड येथे नुकत्याच पार पडलेल्या राष्ट्रकुल खेळ २०२२ मध्ये भारतीय खेळाडूंनी ६१ पदके जिंकून देशाचे नाव उंचावले. राष्ट्रकुल स्पर्धेतही भारताच्या महिला खेळाडूंनी देशाचा झेंडा उंचावला. आपल्या देशाच्या अनेक आशा-आकांक्षा आपल्या मुलींवर अवलंबून आहेत. पूर्ण संधी मिळाली तर त्या भव्य यश मिळवू शकतात. अनेक मुलींनी नुकत्याच झालेल्या राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेत देशाचा सन्मान वाढवला आहे. आपले खेळाडू, इतर आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमध्येसुद्धा देशाचा गौरव वाढवीत आहेत. आपले अनेक विजेते समाजाच्या वंचित वर्गांतून येतात. मुष्टियुद्ध असो, ज्युदो असो, कुस्ती असो, ज्या ज्या प्रकारांमध्ये भारताच्या कन्यांनी वर्चस्व दाखवले आहे, ते खरोखरीच नवलपूर्ण, अद्भुत आहे. नीतूने प्रतिस्पर्धी खेळाडूला मैदान सोडायला भाग पाडले. हरमनप्रीतच्या नेतृत्वाखाली पहिल्यांदाच क्रिकेटमध्ये आपण उत्तम कामगिरी केली आहे. सर्व खेळाडूंची कामगिरी चांगली झाली आहे. मात्र रेणुकाच्या ‘स्विंग’ला कुणाकडेही अजूनही उत्तर नाही. दिग्गजांमध्ये ‘टॉप विकेट टेकर’ असणे, ही काही कमी कामगिरी नाही. त्यांच्या चेहऱ्यावर भलेही सिमल्याची शांती कायम राहत असेल, पर्वतीय प्रदेशात दिसणारे निष्पाप हास्य त्यांच्या चेहऱ्यावर कायम विलसत असेल, मात्र त्यांचा खेळातून होणारा जोरदार मारा मोठमोठ्या पट्टीच्या फलंदाजांचे धैर्य कमकुवत करत असणार. ही कामगिरी निश्चितच दूर-दुर्गम भागातल्या मुलींना प्रेरणा देणारी आहे, त्यांना प्रोत्साहन देणारी आहे.

भारतातल्या क्रीडाविश्वाला सुवर्णयुगाचा काळ जणू दार ठोठावत आहे. ‘खेलो इंडिया’ च्या मोहिमेमुळे पुढे आलेल्या अनेक खेळाडूंनी या वेळी खूप चांगली कामगिरी करून दाखवली आहे. ‘टीओपीएस’- टॉप्सचाही सकारात्मक प्रभाव दिसून येत आहे. नवीन प्रतिभांचा शोध आणि त्यांना विजेत्याच्या उच्च स्थानापर्यंत पोहोचवण्यासाठी आपण केलेले प्रयत्न आता आपल्याला अधिक वाढवायचे आहेत. विश्वातील सर्वश्रेष्ठ, सर्वसमावेशक, गतिमान, वैविध्यपूर्ण क्रीडा परिसंस्था निर्माण करण्याची जबाबदारी आपल्यावर आहे. देशात असलेली प्रतिभा यापासून वंचित राहू नये, कारण असे प्रतिभावान खेळाडू हे देशाची संपत्ती आहेत, देशाची मालमत्ता आहेत.

राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेत भारताच्या उत्कृष्ट प्रदर्शनाचा एक मोठा पैलू म्हणजे महिला खेळाडूंनी केलेली अविश्वसनीय कामगिरी. भारताने जिंकलेल्या एकूण २२ सुवर्णपदकांपैकी ८ केवळ महिलांनी जिंकली, ज्यात लॉन बाउल्समधील ऐतिहासिक विजयाचा समावेश आहे. भारताच्या चार खेळाडूंमध्ये लवली चौबे, पिंकी, नयनमोनी सैकिया आणि रूपाराणी टिर्की यांचा समावेश होता.

भारताचा सर्वात यशस्वी खेळ नेमबाजी असूनही भारताला पदकतालिकेत चौथे स्थान मिळाले. नेमबाजीला या वेळी स्थान देण्यात आले नव्हते. त्यांनी त्यांच्या पुरुष समकक्षांसोबत खांद्याला खांदा लावून कामगिरी केली. भारताच्या पुरुष खेळाडूंनी भारतासाठी एकूण ३५ पदके जिंकली असली तरी महिला फार मागे नाहीत आणि त्यांच्या देशासाठी एकूण २३ पदके जिंकली. तसेच, पुरुष आणि महिला खेळाडूंनी मिश्र स्पर्धांमध्ये एकत्र येऊन भारताला एका सुवर्णासह तीन पदके मिळवून दिली.

अॅथलेटिक्सपासून लॉन बाउलपर्यंतच्या विविध स्पर्धांमध्ये भारताच्या महिला खेळाडूंनी चमक दाखवली. महिलांनी कुस्ती (६ पदके), वेटलिफ्टिंग (३ पदके), अॅथलेटिक्स (२ पदके), बॅडमिंटन (२ पदके, एक मिश्र सांघिक), बॉक्सिंग (३ पदके), क्रिकेट (१ पदक), हॉकी (१) मध्ये भारताला पदके मिळवून दिली. पदक), ज्युदो (२ पदके), लॉन बाउल (१ पदक), स्क्वॉश (मिश्र सांघिक), टेबल टेनिस (मिश्र सांघिक) आणि पॅरा टेबल टेनिस (२ पदके).

भारतीय महिलांनी अनेक खेळांमध्ये अनेक विक्रम मोडीत काढले. लॉन बाउलमध्ये महिला चौकडीने सुवर्णपदक जिंकले. हे या स्पर्धेतील भारताचे पहिले पदक होते. २००६ नंतर भारतीय महिला हॉकी संघाने मिळवलेले कांस्यपदक गेल्या १६ वर्षांतील पहिले होते. महिलांच्या भालाफेकमध्ये अन्नू राणीचे कांस्य हे भारतीय महिलेचे या स्पर्धेतील पहिले पदक होते. याशिवाय महिलांच्या १० किमी रेस वॉकमध्ये रौप्यपदक जिंकणाऱ्या प्रियंका गोस्वामीने या प्रक्रियेत राष्ट्रीय विक्रम मोडीत काढला. मीराबाई चानूने महिलांच्या ४९ किलो वजनी गटात सुवर्णपदक जिंकताना राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेत विक्रम केला. भारताच्या महिला खेळाडूंमध्ये, पीव्ही सिंधूने तिचे पहिले राष्ट्रकुल सुवर्णपदक जिंकले आणि मागील दोन आवृत्त्यांमधील कांस्य आणि रौप्यपदकानंतर तिचे तिसरे गेम्स पदक जिंकून सर्वकालीन महान म्हणून तिचा दर्जा वाढवला. निखत झरीनने महिला जागतिक चॅम्पियनशिपमध्ये तसेच राष्ट्रकुल मध्ये सुवर्णपदक जिंकून विजय मिळवला आणि भारतीय बॉक्सिंगमधील उगवता तारा म्हणून तिचा दर्जा निश्चित केला. राष्ट्रकुलचे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे १४ वर्षीय महिला स्क्वॉशपटू अनाहत सिंग ही भारतीय दलातील सर्वात तरुण सदस्य होती.

बॅडमिंटनची सुपरस्टार सिंधूने खरे तर दोनदा ऑलिम्पिक पदक जिंकले आहे, रिओ २०१६ मध्ये रौप्य आणि टोकियो २०२० मध्ये कांस्यपदक. वर्षांपूर्वी सायनानेच बॅडमिंटनमध्ये पदक मिळवण्याची सुरुवात केली होती, लंडन २०१२ मध्ये कांस्यपदक जिंकले होते. त्यानंतर मेरी कोमने लंडन २०१२ मध्ये कांस्यपदक मिळवले, तर लवलिनाने टोकियो २०२० मध्ये त्याच रंगाचे पदक जिंकले. साक्षीने रिओ ऑलिम्पिकमध्ये कुस्तीमध्ये कांस्यपदक पूर्ण करून एक वारसा निर्माण केला, तर मीराबाईने टोकियो येथे रौप्यपदक जिंकून वेटलिफ्टिंगमध्ये बाजी मारली. महिला खेळाडूंनी जिंकलेली भारताची सर्व ऑलिम्पिक पदके २१ व्या शतकात आली आहेत. ऑलिम्पिक आणि राष्ट्रकुलमधील त्यांचे प्रदर्शन निश्चितपणे भारताची २१ व्या शतकात त्यांची वाढ दर्शवते आणि अशा उत्कृष्ट कामगिरीची भूक वाढण्याची अपेक्षा आहे. या महिला खेळाडूंनी अपेक्षा पूर्ण केल्या : कॉमनवेल्थ गेम्स २०२२ मधील बहुतेक सुवर्णपदक विजेत्यांना खेळाच्या सुरुवातीपासूनच पदक मिळण्याची अपेक्षा होती. यात मीराबाई चानू, साक्षी मलिक, निखत झरीन आणि पीव्ही सिंधू होते. मात्र असे असतानाही इतर अनेक महिला खेळाडूंनीही आपल्या शानदार खेळामुळे देशाला पदके मिळवू मिळवून दिली. विनेश फोगट, नीतू घनघास, भाविना पटेल, लॉन बॉल्स महिला संघ, बिंदियाराणी देवी, सुशीलादेवी, तुलिका मान,अंशू मलिक, रियांका गोस्वामी, पूजा गेहलोत, हरजिंदर कौर, दिव्या काकरन, पूजा सिहाग, सोनलबेन पटेल, अन्नू राणी, दीपिका पल्लीकल, गायत्री आणि त्रिशा जॉली तसंच विविध खेळांच्या संघांनीही नेत्रदिपक कामगिरी बजावत पदकं मिळवली.

पुरुषांच्या इव्हेंटपेक्षा अधिक महिलांचे इव्हेंट : २०२२ बर्मिंगहॅम गेम्समध्ये पुरुषांच्या इव्हेंटपेक्षा अधिक महिला इव्हेंट्स असा राष्ट्रकुल इतिहासातील हा पहिलाच प्रसंग आहे. मागील कोणत्याही आवृत्त्यांमध्ये पुरुषांच्या इव्हेंटच्या तुलनेत जास्त महिलांचे कार्यक्रम नव्हते. पारंपरिकपणे, महिलांना राष्ट्रकुल खेळांमध्ये भाग घेण्याची परवानगी नव्हती, कारण ती केवळ पुरुषांसाठी होती. तथापि, हॅमिल्टन, ओंटारियो येथे १९३० च्या ब्रिटिश एम्पायर गेम्सपासून, खेळांवर महिलांचा प्रभाव अधिकाधिक मजबूत होत गेला. २०१८ च्या गोल्ड कोस्ट गेम्समध्ये पुरुष आणि महिलांसाठी समान संख्येने इव्हेंट झाल्यामुळे महिला सक्षमीकरणालाही मागील आवृत्तीत महत्त्व प्राप्त झाले. बहु-क्रीडा स्पर्धांमध्ये महिलांच्या वाढीमुळे क्रीडा क्षेत्रातील लैंगिक समानतेचा स्पष्ट संदेश जातो. भारतीय महिलांनी खेळाच्या मैदानावरही आपले वर्चस्व सिद्ध करून दाखवले. कुठल्याच क्षेत्रात आम्ही मागे नाही हे महिला खेळाडूंनी दाखवून दिले आहे.

प्रमोद माने संपर्क : 9422201122

बातम्या आणखी आहेत...