आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

डाउनलोड करा

इंडो-पॅसिफिक युती:चीनच्या आक्रमकतेला तोंड देण्यासाठी भारत व इतर देशांची रणनीती

औरंगाबाद23 दिवसांपूर्वी
  • कॉपी लिंक

काही वर्षांपूर्वीपर्यंत आशिया-पॅसिफिक (इंडो-पॅसिफिक) हा शब्द आंतरराष्ट्रीय घडामोडींमध्ये फारसा ऐकू येत नव्हता. आता अमेरिका, भारत, ऑस्ट्रेलिया, ब्रिटन, फ्रान्स, इंडोनेशिया, जपान, फिलिपाइन्स आणि मंगोलियासह अनेक देशांनी इंडो-पॅसिफिक धोरण स्वीकारले आहे. डिसेंबरमध्ये दक्षिण कोरियाही या रांगेत सामील झाला आहे. आशिया-पॅसिफिक प्रदेशातील सागरी मार्ग हे जागतिक व्यापार आणि तेल आणि गॅस पुरवठ्याचे मुख्य साधन आहेत. चीनच्या आक्रमक व अस्थिर वर्तनामुळे पूर्व आणि दक्षिण आशिया, हिंदी महासागरापासून पूर्व आफ्रिका आणि दक्षिण पॅसिफिकपर्यंत खळबळ उडाली आहे.

चीनच्या दबावाच्या वृत्तीमुळे या भागातील देशांची चिंता वाढली आहे. दक्षिण चिनी समुद्रात चीनची स्थिती मजबूत झाल्यामुळे आग्नेय आशियाई देश सतर्क झाले आहेत. भारत आणि जपानला त्यांच्या सीमेवर चिनी आक्रमणाचा सामना करावा लागला आहे. चीनच्या लष्करी धोक्यांमुळे तैवान आणि या भागातील इतर देश चिंतेत आहेत.

आशियातील अमेरिकेचा प्रमुख मित्र देश जपानने अलिप्त भारताला इंडो-पॅसिफिक सिद्धांताशी जोडण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. इंडो-पॅसिफिक खुल्या आणि स्वतंत्र ठेवण्याच्या समर्थकांना चीनसोबतचे आर्थिक संबंध तोडण्याची इच्छा नाही. लष्करी व व्यापारी संबंध मजबूत केल्याशिवाय इंडो-पॅसिफिकमध्ये चीनचे वर्चस्व रोखणे कठीण जाईल, असे तज्ज्ञ म्हणतात. चीनच्या प्रभावाखाली येण्यापेक्षा इंडो-पॅसिफिक कल्पना अमलात आणणे चांगले आहे, हे सर्व देशांनी समजून घेतले पाहिजे. इंडोनेशियासारखा मोठा देश चीनशी संबंध बिघडवू इच्छित नाही. त्यामुळे मुक्त आणि खुल्या इंडो-पॅसिफिकची चर्चा समुद्राच्या फेसासारखी नाहीशी होईल, असे चीनचे माजी परराष्ट्रमंत्री वांग यी यांनी म्हटले होते.

भारताची भूमिका वाढली हिमालयाच्या सीमेवर चीनच्या वाढत्या घुसखोरीनंतर भारताचा कल पाश्चिमात्य देशांकडे वाढला आहे. यापूर्वी त्याला चीनविरोधी गटाचा भाग व्हायचे नव्हते. आता भारत क्वाडचा सक्रिय सदस्य आहे. लष्करी सहकार्याने कोविड-१९ लस निर्मितीत इतर देशांना मदत करण्याची ऑफर दिली आहे. भारताने इंडो-पॅसिफिकला व्यापार आणि इतर कामांसाठी पूर्णपणे खुले ठेवण्याच्या धोरणाला पाठिंबा दिला आहे.

बातम्या आणखी आहेत...