आपल्या शहरातील ताज्या बातम्या आणि ई-पेपर मिळवा मोफत

Install App

ADS Free बातम्या वाचण्यासाठी आताच इंस्टॉल करा दिव्य मराठी अ‍ॅप

राजकारणासाठी कसे असेल 2021:पाच राज्यांमध्ये अनेक पक्षांचे राजकारण पणाला; बंगालमध्ये सर्वात मोठी टक्कर, रजनीच्या नकारामुळे द्रविड पक्षांना दिलासा

4 महिन्यांपूर्वी
  • कॉपी लिंक

वेगवेगळ्या क्षेत्रांसाठी 2021 वर्ष कसे असेल? यावर आम्ही आपल्याला प्रसिद्ध तज्ञांच्या मतानुसार सांगत आहोत. आतापर्यंत आपण देशाच्या अर्थव्यवस्था, शिक्षण आणि नोकरीवरील लेख वाचले आहेत. राजकारणाच्या दृष्टीने 2021 कसे असेल याबाबत आज आपण Centre for the Study of Developing Societies (CSDS) चे संचालक प्रोफेसर संजय कुमार यांच्याकडून जाणून घेऊयात...

2021 राजकारणाच्या बाबतीत खूप खास ठरणार आहे. कारण यावर्षी पाच राज्यांमध्ये विधानसभा निवडणुका पार पडणार आहे. अनेक दशकांपासून राजकीय पक्षांच्या ताब्यात असलेले किल्ले ढेपाळण्यासाठी भाजप सर्वतोपरी प्रयत्न करीत आहे. बंगालमध्ये याची झलक देखील पाहायला मिळत आहे. दुसरीकडे प्रादेशिक पक्ष देखील भाजपपेक्षा कमी दिसत नाहीये.

सद्य परिस्थिती पाहता यंदा अनेक पक्षांचे राजकारण धोक्यात असल्याचेही स्पष्ट झाले आहे. कुणाला आपल्या सरकारचे बहुमत वाचवायचे आहे तर कुणाला सत्तेत परत येण्याचे प्रयत्न करायचे आहेत. तर कुणाला पक्ष वाढवायचा आहे.

यावर्षी पश्चिम बंगाल, आसाम, केरळ, तमिळनाडू आणि पुदुच्चेरी या राज्यांमध्ये निवडणुका होणार आहेत. विशेष बाब म्हणजे या सर्व राज्यांमध्ये वेगवेगळ्या पक्षांचे सरकार आहे. यापैकी कोणत्याही पक्षाची एका पेक्षा जास्त राज्यात सत्ता नाही.

ममता बॅनर्जी यांच्या नेतृत्वात तृणमूल कॉंग्रेस (टीएमसी) पश्चिम बंगालमध्ये गेल्या 10 वर्षांपासून सत्तेत आहे. आसाम आणि तामिळनाडूमध्ये भाजपची सत्ता आहे. 1967 पासून तामिळनाडू द्रमुक आणि एआयएडीएमके यांच्यात झुलत आहे. येथे 2016 पासून AIADMK चे सरकार आहे.

यावेळी केरळमध्ये LDF सरकारमध्ये आहे. मात्र दरवेळी येथे LDF आणि UDF मध्ये झुलत असते. एकेकाळी संपूर्ण दक्षिण भागात वर्चस्व राखणारी काँग्रेस सध्या केवळ पुदुच्चेरीपुरतीच मर्यादित आहे, तीही DMKच्या युतीमध्ये.

पश्चिम बंगाल लोकसभेच्या मार्गाने विधानसभेवर पोहोचण्याच्या तयारीत भाजपा

पश्चिम बंगालमधील राजकीय वातावरण पूर्णपणे तापले आहे. पश्चिम बंगालमध्ये सुरुवातीचे काही दशके काँग्रेसची सत्ता होती, त्यानंतर डावी आघाडी आणि मागील एक दशकापासून TMC ची सत्ता आहे.

यावेळी भाजपकडून ममता बॅनर्जी यांना कडक टक्कर मिळणार आहे. 2019 च्या लोकसभा निवडणुकांच्या वेळी भाजपने राज्यात खोलवर प्रवेश केला. या निवडणुकीत भाजपने बंगालमध्ये 40% मतांसोबत 18 जागा जिंकल्या होत्या तर TMC ने 43% मतांसोबत 22 जागांवर विजय मिळवता आला.

विधानसभा जागांनुसार एकूण 294 जागांपैकी भाजपला 121 आणि TMCला 164 जागा मिळाल्या आहेत. विशेष म्हणजे TMC ने 2016 च्या विधानसभा निवडणुकीत सुमारे 211 जागांवर विजय मिळवला होता.

2019 च्या लोकसभा निवडणुकांच्या निकालानुसार आणि ताज्या ग्राउंड रिपोर्ट नुसार, मतदारांनी मतदारांच्या सर्व घटकांमध्ये आपली ताकद वाढवली आहे. अशा परिस्थितीत ममता बॅनर्जी यांना सलग तिसर्‍या वेळी निवडणूक जिंकणे फार कठीण जाईल. पश्चिम बंगालमध्ये राजकीय संघर्ष आहे. अशा परिस्थितीत तेथे राजकीय बदल होण्याची पूर्णपणे शक्यता आहे.

तमिळनाडू : रजनीकांतच्या माघारीनंतर पुन्हा AIADMK विरूद्ध DMK

तामिळनाडू विधानसभा निवडणुकीत कॉंग्रेस कडून कोणत्याही मोठ्या भूमिकेला वाव दिसत नाहीये. राज्याच्या राजकारणात DMK आणि AIADMK या दोन्ही द्रविड पक्षांचा दबदबा आहे.

द्रमुकचा मित्रपक्ष म्हणून काँग्रेसने भूमिका मांडणे अपेक्षित आहे. परंतु बिहार निवडणुकीतील कामगिरी पाहता काँग्रेस जागावाटपात आक्रमक होऊ शकणार नाही.

1967 पासून तमिळनाडूच्या राजकारणात काँग्रेस प्रभावी राहिली नाही. यावरून 2021 च्या निवडणुकीतही त्याविषयी काही वेगळे होण्याची शक्यता अत्यंत कमी आहे. राज्यात काँग्रेस DMK च्या लोकप्रियेतवर काम करण्याची शक्यता आहे.

जर DMK 2021 च्या विधानसभा निवडणुकीत जिंकली तर काँग्रेस आघाडी सरकारमध्ये सहभागी होण्याचा पूर्णपणे प्रयत्न करेल. परंतु तामिळनाडूच्या निवडणुकीत काय घडू शकते याबद्दल बरीच अनिश्चितता आहे.

तामिळनाडू निवडणुकीतही युती ही यशाची गुरुकिल्ली आहे आणि आघाडी राज्यात अजून आकार घेऊ शकली नाही. रजनीकांत यांनी यापुढे राजकीय पक्ष स्थापन करणार नसल्याच्या घोषणेनंतर राज्यात किमान एक तरी अनिश्चितता संपली आहे.

कमल हासन यांनी 2019 मध्ये तामिळनाडूच्या राजकारणात नशीब आजमावले पण ते अपयशी ठरले. इथल्या निवडणुकीत भाजप कसा प्रवेश करणार हे आपण आता पाहिले पाहिजे. ती AIADMKबरोबर एकट्याने लढेल की मैदानात उतरेल? हे आपल्याला पहावे लागणार आहे.

AIADMKने यापूर्वीच भाजपला कडक संदेश पाठविला आहे. यात त्यांनी भाजपला आपल्या नेतृत्वात निवडणुका लढण्यास सांगितले आहे. तसेच, निवडणूकीत विजयी झाल्यास भाजपला सरकारमध्ये समाविष्ट करण्याच्या मुद्यावर AIADMK तयार नाही. अशा परिस्थितीत भाजपला निर्णय घेणे अत्यंत अवघड झाले आहे.

केरळ : दक्षिणेतील या राज्यातून काँग्रेसला सर्वात मोठी अपेक्षा

LDF आणि UDF यांच्या चुरशीचा इतिहास पाहता यावेळी UDF ची सत्ता येण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. UDF चा मुख्य घटक असल्याने काँग्रेससाठी केरळमध्ये उत्तम संभावना आहे. नुकत्याच झालेल्या स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकीत पक्षाने केलेल्या कामगिरीमुळे UDFची सत्ता येण्याची शक्यता आहे.

केरळमधील निवडणुका सहसा अगदी थोड्या फरकाने जिंकल्या किंवा हरल्या जातात हे जाणून घेणे फार महत्वाचे आहे. तथापि,2016 च्या विधानसभा निवडणुका या बाबतीत अगदी स्पष्ट होत्या. LDFने 42.6% मतांसह 92 जागा जिंकल्या होत्या. तर UDF ला 38.6% मतांसह 47 जागांवर विजय मिळवता आला. आता LDF ची 4% वाढ पाहता राज्यात परत येण्यासाठी UDF ला कठोर मेहनत करावी लागणार आहे.

राहुल गांधींची लोकसभा जागा जिंकल्यामुळे काँग्रेसला काही अतिरिक्त मते वाढविण्यात थोडी मदत होऊ शकेल. मात्र हेदेखील सोपे होणार नाही. राज्यात भाजपची चाल पाहणेही आवश्यक ठरणार आहे. भाजपला 2016 च्या निवडणुकीत 14.6% मते मिळाली होती हे देखील लक्षात ठेवावे लागेल. यासह राज्यातही भाजपने आपले खाते उघडले होते.

यंदाच्या निवडणुकीत भाजपचा प्रभाव दिसल्यास राज्यात आधीपासूनच स्थापन केलेली राजकीय समीकरणे बिघडू शकतात. अशा परिस्थितीत डाव्या पेक्षाही काँग्रेसला जास्त नुकसान होऊ शकते.

पुदुच्चेरी : दक्षिणेतील एकमेव राज्य वाचवण्यासाठी काँग्रेसला कष्ट करावे लागणार

पुदुच्चेरी DMK सोबत सत्ते असलेल्या काँग्रेसला दक्षिण भारतातीत आपले एकमेव राज्य वाचवण्यासाठी कठोर परिश्रम करावे लागतील. 2021 मध्ये ज्या पाच राज्यांमध्ये निवडणुका होणार आहेत त्यापैकी पुदुच्चेरी हे एकमेव असे राज्य आहे जिथे काँग्रेस सत्तेत आहे.

विधानसभा जागांची कमी संख्या आणि बऱ्याच समीकरणांमुळे पुदुच्चेरीतही निवडणुकीतील यशाची गुरुकिल्ली युतीच्या हातात असेल.

आसाम: भाजपसाठी मोठे आव्हान नाही, काँग्रेसच्या अडचणी वाढल्या

आसाममधील सत्ताधारी भाजपला मुख्य विरोधी पक्ष काँग्रेस आतापर्यंत कोणतेही मोठे आव्हान देऊ शकलेले नाही. काँग्रेस अद्यापही 2016 आणि 2019 च्या विधानसभा निवडणुकीतील खराब प्रदर्शनाच्या धक्क्यातून सावरू शकली नाही. 2001 ते 2016 दरम्यान तीन वेळा आसामचे मुख्यमंत्री राहिलेले तरुण गोगोई यांच्या निधनाने काँग्रेसच्या अडचणीत वाढ केली आहे.

बातम्या आणखी आहेत...