Mon, Nov 16, 2026Updated 06:48 PM IST

16 नोव्हेंबरचे करंट अफेअर्स:देशात प्रथमच गर्भातील बाळाच्या मणक्यावर खुली शस्त्रक्रिया, भारत-नेपाळमध्ये रेल्वे सेवा सुरू

8 तासांपूर्वी
  • कॉपी लिंक

आजच्या प्रमुख चालू घडामोडी, ज्या सरकारी नोकरीची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाच्या आहेत.

आंतरराष्ट्रीय (INTERNATIONAL)

1. पंतप्रधान मोदी आजपासून फिलिपिन्सच्या दोन दिवसीय दौऱ्यावर

  • 16 नोव्हेंबर रोजी पंतप्रधान मोदी दोन दिवसांच्या दौऱ्यावर फिलीपिन्सला रवाना होतील. तसेच 17 नोव्हेंबर रोजी 23व्या आसियान-भारत शिखर परिषदेत आणि 21व्या पूर्व आशिया शिखर परिषदेत सहभागी होतील.
  • या दौऱ्यात आसियान सदस्य देश आणि संवाद भागीदारांत प्रादेशिक सुरक्षा, आर्थिक सहकार्य आणि सामायिक चिंतेच्या इतर मुद्द्यांवर चर्चा केली जाईल.
  • काल, 15 नोव्हेंबरपासून मनिलातील फिलीपीन इंटरनॅशनल कन्व्हेन्शन सेंटरमध्ये (PICC) 49वी आसियान शिखर परिषद सुरू झाली.
  • या उद्घाटन समारंभाच्या अध्यक्षस्थानी फिलीपिन्सचे राष्ट्राध्यक्ष फर्डिनांड आर. मार्कोस ज्युनियर होते.
  • यावर्षी आसियानचे अध्यक्षपद फिलीपिन्सकडे असल्याने फिलीपिन्सचे राष्ट्राध्यक्ष या शिखर परिषदेचे अध्यक्षपद भूषवत आहेत.
  • आसियान हा भारताच्या 'अॅक्ट ईस्ट पॉलिसी'चा एक भाग आहे आणि त्यामध्ये सागरी सहकार्य, प्रादेशिक संपर्क आणि आर्थिक संबंध ही प्रमुख क्षेत्रे आहेत.
  • पंतप्रधान मोदींच्या या दौऱ्यामुळे आसियानसोबतची भारताची 'व्यापक धोरणात्मक भागीदारी' मजबूत करण्यासाठी आणि सहकार्याची नवी क्षेत्रे शोधण्यासाठी संधी उपलब्ध होतील.
  • 1992 मध्ये भारत आसियानचा 'क्षेत्रीय भागीदार' बनला, 1996 मध्ये 'संवाद भागीदार' आणि 2002 मध्ये शिखर परिषद स्तरावरील भागीदार बनला; ही भागीदारी आता व्यापक धोरणात्मक भागीदारीत रूपांतरित झाली आहे.
आसियानमध्ये 11 सदस्य देशांचा समावेश आहे—इंडोनेशिया, मलेशिया, फिलिपिन्स, सिंगापूर, थायलंड, ब्रुनेई, व्हिएतनाम, लाओस, म्यानमार, कंबोडिया आणि तिमोर-लेस्ते.
आसियानमध्ये 11 सदस्य देशांचा समावेश आहे—इंडोनेशिया, मलेशिया, फिलिपिन्स, सिंगापूर, थायलंड, ब्रुनेई, व्हिएतनाम, लाओस, म्यानमार, कंबोडिया आणि तिमोर-लेस्ते.

2. जनरल धीरज सेठ 4 दिवसांच्या दौऱ्यावर चेक प्रजासत्ताकला जाणार

  • 16 नोव्हेंबर रोजी भारतीय लष्करप्रमुख (COAS) जनरल धीरज सेठ चेक प्रजासत्ताकाच्या अधिकृत दौऱ्यावर रवाना झाले.
  • जनरल सेठ या दौऱ्यात चेक संरक्षण मंत्रालय आणि सशस्त्र दलांच्या वरिष्ठ कमांडर्सची भेट घेतील.
  • जनरल सेठ या दौऱ्यात प्रथम उपप्रमुख आणि उपसंरक्षणप्रमुख लेफ्टनंट जनरल पेट्र सेपेल्का यांचीही भेट घेतील.
  • या दौऱ्याचा उद्देश भारत आणि चेक प्रजासत्ताक यांच्यातील द्विपक्षीय लष्करी संबंध, संरक्षण उद्योगांमधील सहकार्य आणि धोरणात्मक भागीदारी वाढवणे हा आहे.
  • या दौऱ्यादरम्यान दोन्ही देशांमध्ये संरक्षण तंत्रज्ञान हस्तांतरण म्हणजेच टेक्नॉलॉजी ट्रान्सफर (ToT), आधुनिक क्षेपणास्त्रे आणि लष्करी प्रशिक्षण यांसारख्या मुद्द्यांवर चर्चा केली जाईल.
  • जनरल धीरज सेठ यांच्यापूर्वी 2021 मध्ये भारताचे तत्कालीन चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ (CDS) जनरल बिपिन रावत चेक प्रजासत्ताकाच्या दौऱ्यावर गेले होते.
  • चेक प्रजासत्ताक हा मध्य युरोपातील एक महत्त्वाचा भूपरिवेष्टित देश आहे. त्याची राजधानी प्राग आणि चलन चेक कोरुना आहे.
  • चेक प्रजासत्ताक उत्तर अटलांटिक करार संघटनेचा (NATO) आणि युरोपीय संघाचा (EU)
जनरल धीरज सेठ हे भारतीय लष्कराचे 31 वे लष्करप्रमुख आहेत.
जनरल धीरज सेठ हे भारतीय लष्कराचे 31 वे लष्करप्रमुख आहेत.

3. AIIMS दिल्लीत भारतातील पहिली ओपन फीटल सर्जरी

  • 14 नोव्हेंबर 2026 रोजी अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्था (AIIMS) दिल्लीने पहिली ओपन फीटल सर्जरी केली.
  • AIIMS दिल्लीच्या डॉक्टरांनी गर्भातील बाळाच्या मणक्याच्या गंभीर आजारावर उपचार करण्यासाठी ओपन फीटल सर्जरी केली.
  • ही शस्त्रक्रिया स्पायनल डिफेक्टच्या उपचारासाठी करण्यात आली. यात आईचे गर्भाशय उघडून गर्भातील बाळावर शस्त्रक्रिया करण्यात आली आणि मणक्याची समस्या दुरुस्त करण्यात आली.
  • भारतातील अशा प्रकारची ही पहिली आणि अत्यंत गुंतागुंतीची शस्त्रक्रिया आहे, ज्यामुळे देशातील बालरोग आणि पेरिनेटल केअर क्षेत्रात नवी क्रांती घडू शकते.
  • बाळांमधील जन्मजात अपंगत्व आणि न्यूरल ट्यूब दोष जन्मापूर्वीच दुरुस्त करणे हा यामागील उद्देश आहे.
  • सामान्यतः बाळाच्या जन्मानंतर त्याला पायांना लकवा, हालचालींमध्ये अडचण आणि मेंदूमध्ये पाणी साचणे म्हणजेच हायड्रोसेफलस यांसारख्या गंभीर समस्यांना सामोरे जावे लागू शकते.
  • या आजाराची शस्त्रक्रिया बाळाच्या जन्मानंतर केली जाते. मात्र, तोपर्यंत मज्जासंस्थेला नुकसान होण्याचा धोका वाढतो.
  • हा धोका कमी करण्यासाठी एम्सच्या डॉक्टरांनी गर्भातच शस्त्रक्रिया करण्याचा निर्णय घेतला.

क्रीडा (SPORTS)

4. लक्ष्य सेनने कुमामोटो जपान मास्टर्स जिंकले

  • 15 नोव्हेंबर रोजी भारतीय बॅडमिंटनपटू लक्ष्य सेनने कुमामोटो जपान मास्टर्स 2026 चे विजेतेपद पटकावले.
  • लक्ष्यने पुरुष एकेरीच्या अंतिम सामन्यात जपानच्या जागतिक क्रमवारीतील 15व्या क्रमांकाच्या कोकी वातानाबेला 13-21, 21-18, 21-14 असे पराभूत केले.
  • लक्ष्यचे हे सलग दुसरे BWF वर्ल्ड टूरचे विजेतेपद आहे. याच्या दोन आठवडे आधी त्याने जर्मनीत हायलो ओपनचे विजेतेपद जिंकले होते.
  • लक्ष्यने 2010 मध्ये आपल्या बॅडमिंटन कारकिर्दीची सुरुवात केली होती आणि 2016 मध्ये आशियाई ज्युनियर चॅम्पियनशिपमध्ये कांस्यपदक जिंकले होते.
  • लक्ष्यने 2017 मध्ये BWF ज्युनियर जागतिक क्रमवारीत पहिले स्थान मिळवले होते.
लक्ष्य सेन हे कुमामोटो मास्टर्सचे विजेतेपद मिळवणारे पहिले भारतीय आहेत.
लक्ष्य सेन हे कुमामोटो मास्टर्सचे विजेतेपद मिळवणारे पहिले भारतीय आहेत.

निधन (DEATH)

5. तेलुगू अभिनेते आणि दिग्दर्शक गिरी बाबू यांचे निधन

  • 14 नोव्हेंबर रोजी ज्येष्ठ तेलुगू अभिनेते आणि दिग्दर्शक गिरी बाबू यांचे निधन झाले. ते 80 वर्षांचे होते.
  • तेलुगू सिनेमातील सर्वात प्रसिद्ध चरित्र अभिनेत्यांपैकी एक म्हणून त्यांनी आपली ओळख निर्माण केली.
  • गिरी बाबू यांनी 1973 मध्ये 'जगामे माया' या चित्रपटातून अभिनय क्षेत्रात पदार्पण केले.
  • गिरी बाबू यांनी सुरुवातीला विविध भूमिका साकारल्या, मात्र नंतर खलनायक, विनोदी अभिनेता आणि सहाय्यक अभिनेता म्हणून आपल्या शानदार अभिनयामुळे त्यांना मोठी लोकप्रियता मिळाली.
  • संवादफेकीची खास शैली, पडद्यावरील त्यांची उपस्थिती आणि कोणत्याही प्रकारची भूमिका साकारण्याची क्षमता यामुळे त्यांना विविध शैलींच्या चित्रपटांमध्ये यशस्वी कारकीर्द घडवता आली.
  • पाच दशकांहून अधिक काळाच्या कारकिर्दीत त्यांनी ६०० हून अधिक चित्रपटांत अभिनय केला. सुरुवातीला त्यांनी खलनायकाच्या भूमिका साकारल्या.
  • चरित्र अभिनेता आणि विनोदी कलाकार म्हणून त्यांनी मोठी लोकप्रियता मिळवली.
गिरी बाबूंनी चरित्र अभिनेता आणि विनोदी कलाकार म्हणून मोठी लोकप्रियता मिळवली.
गिरी बाबूंनी चरित्र अभिनेता आणि विनोदी कलाकार म्हणून मोठी लोकप्रियता मिळवली.

विविध ६. नेपाळ आणि भारतादरम्यान साप्ताहिक रेल्वेसेवेला मंजुरी

  • १४ नोव्हेंबर रोजी भारतीय रेल्वेने नेपाळमधील जनकपूर धाम आणि अयोध्या यांच्यात नवीन साप्ताहिक रेल्वे सेवा सुरू करण्यास मंजुरी दिली.
  • ही रेल्वे सेवा जनकपूर धामला अयोध्या कॅंटशी जोडेल आणि ६०४ किलोमीटरचे अंतर पार करून बिहार आणि उत्तर प्रदेशातील अनेक प्रमुख शहरांमधून व गावांमधून जाईल.
  • रेल्वे मंत्रालयानुसार ही रेल्वे आठवड्यातून एक दिवस धावेल. ती जनकपूर धामहून दर शनिवारी आणि अयोध्या कॅंटहून दर सोमवारी रवाना होईल.
  • ही रेल्वे दोन्ही अंतिम स्थानकांव्यतिरिक्त जयनगर, मधुबनी, शीशो, सीतामढी, रक्सौल, नरकटियागंज, गोरखपूर, बस्ती, मनकापूर आणि अयोध्या धाम येथे थांबेल.
  • भारत आणि नेपाळमधील धार्मिक पर्यटन, सांस्कृतिक संबंध आणि तीर्थयात्रेकरूंची ये-जा वाढवण्यासाठी ही रेल्वे परस्पर सहकार्याने सुरू करण्यात आली आहे.
  • हे लक्षात घ्या की माता सीतेचे जन्मस्थळ जनकपूर आहे आणि भगवान रामाची जन्मभूमी अयोध्या आहे. आता या दोन्ही ठिकाणांदरम्यान थेट रेल्वे संपर्क असेल.
  • ही ट्रेन भारताच्या नेबरहुड फर्स्ट धोरणांतर्गत सुरू करण्यात आली आहे.

आजचा इतिहास

.

    Local News

    Today Weather Update

    Our Group Site Links